Iran chấp nhận giao nộp kho Uranium?

Phát đi tín hiệu chấn động trước thềm chuyến công tác ngày 16/4, Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ và Iran đang "rất gần" một thỏa thuận lịch sử. Sau chiến dịch phong tỏa nghẹt thở và những đợt không kích chính xác, Tehran được cho là đã chấp nhận nhượng bộ chưa từng có: giao nộp toàn bộ kho dự trữ uranium làm giàu và từ bỏ vĩnh viễn tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân.

Dẫn chứng về "hiệu quả tàn khốc" của lệnh phong tỏa hàng hải, ông Trump hé lộ khả năng sẽ trực tiếp tới Islamabad (Pakistan) để ký kết văn kiện, chính thức khép lại kỷ nguyên đối đầu hạt nhân kéo dài nhiều thập kỷ.

Phát biểu bên ngoài Nhà Trắng ngày 16/4, Donald Trump khẳng định Iran đã đồng ý từ bỏ tham vọng vũ khí hạt nhân, bao gồm cả việc chuyển giao lượng uranium làm giàu – yếu tố được coi là “lằn ranh đỏ” của Washington.

Theo ông, Tehran hiện sẵn sàng chấp nhận những điều mà chỉ hai tháng trước còn từ chối. Trọng tâm của thỏa thuận là cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời xử lý kho uranium được cho là đã chôn sâu sau các đợt không kích trước đó.

Tổng thống Mỹ nhấn mạnh đây là bước tiến lớn trong tiến trình đàm phán, đồng thời cho rằng hai bên đang “tiến rất gần” tới một thỏa thuận toàn diện. Tuy nhiên, phía Iran chưa xác nhận thông tin này và tiếp tục khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích hòa bình.

Dữ liệu từ International Atomic Energy Agency cho thấy trước các đợt tấn công năm ngoái, Iran sở hữu hơn 440 kg uranium làm giàu ở mức cao – đủ tiềm năng cho nhiều đầu đạn nếu tiếp tục nâng cấp. Đây chính là điểm khiến Washington kiên quyết yêu cầu triệt tiêu hoàn toàn năng lực hạt nhân của Tehran.

Không chỉ dừng ở tín hiệu chính trị, Nhà Trắng còn kỳ vọng thỏa thuận có thể đạt được trước khi lệnh ngừng bắn hiện tại hết hạn. Thậm chí, ông Trump để ngỏ khả năng trực tiếp tham dự lễ ký kết nếu văn kiện được hoàn tất tại Islamabad.

Song song với đàm phán, Mỹ tiếp tục duy trì sức ép quân sự và kinh tế. Lệnh phong tỏa hàng hải được mô tả là “đòn bẩy hiệu quả”, khiến Iran bị bóp nghẹt hoạt động thương mại và suy giảm năng lực quân sự.

Theo ông Trump, chính sự kết hợp giữa không kích và phong tỏa đã buộc Tehran phải thay đổi lập trường. Tuy vậy, cảnh báo cũng được đưa ra: nếu đàm phán đổ vỡ, xung đột có thể nhanh chóng quay trở lại với cường độ cao hơn.

Ở chiều ngược lại, Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn trong nhiều vấn đề cốt lõi, khiến triển vọng thỏa thuận dù sáng lên nhưng chưa thực sự chắc chắn. Khoảng cách giữa tuyên bố chính trị và cam kết thực tế vẫn là biến số lớn nhất.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi không chỉ là liệu thỏa thuận có được ký kết, mà là liệu nó có đủ bền vững để khép lại một chu kỳ đối đầu kéo dài hay không.