Hormuz sắp có “lối đi” mới?

Động thái Iran và Oman tiến gần thỏa thuận về tuyến đường vận tải biển mới đi qua eo biển Hormuz đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư toàn cầu. Dù còn phụ thuộc vào các điều kiện bồi thường từ phía Mỹ, bước tiến đàm phán này hứa hẹn tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng và logistics.

Chi phí vận tải biển và giá dầu thô duy trì ở mức cao đang tạo áp lực lớn lên biên lợi nhuận doanh nghiệp, khiến diễn biến tại Hormuz trở thành biến số then chốt cho thị trường tài chính nửa cuối năm.

Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi, hai nước đang "rất gần" đạt được thỏa thuận về một tuyến đường vận tải biển mới qua eo biển Hormuz. Cụ thể, Iran và Oman đang thảo luận về một tuyến đường vận tải tạm thời trong thời gian chờ giải quyết các vấn đề kỹ thuật và pháp lý liên quan đến tuyến đường cố định. Tuy nhiên, ông Araqchi nhấn mạnh rằng việc hai nước xác định tuyến đường này không nhất thiết đồng nghĩa với việc mở lại eo biển Hormuz.

Việc mở lại eo biển Hormuz phụ thuộc vào các yếu tố khác, đặc biệt là bồi thường từ Mỹ. Ngoại trưởng Iran cho rằng tình hình hiện nay là hệ quả của việc Mỹ vi phạm biên bản ghi nhớ. Ông nhấn mạnh rằng Mỹ cần phải bồi thường cho những hành động vi phạm biên bản ghi nhớ đó. Đây là điểm cốt lõi trong lập trường của Iran khi thảo luận về mở lại tuyến đường vận tải qua eo biển chiến lược này.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố đất nước cần phải thoát khỏi tình trạng "nửa chiến tranh nửa hòa bình". Ông cho rằng các vi phạm là điều khó tránh khỏi trong bất kỳ biên bản ghi nhớ nào. Pezeshkian lập luận rằng lẽ ra cần thành lập một nhóm chuyên trách để giải quyết các vi phạm, thay vì để chúng trở thành rào cản cho việc mở lại eo biển.

Thỏa thuận giữa Iran và Oman về eo biển Hormuz được xem là yếu tố then chốt cho một thỏa thuận rộng lớn hơn nhằm chấm dứt cuộc chiến. Các giới chức Mỹ kỳ vọng sẽ sớm đạt được thỏa thuận giữa hai quốc gia nằm ở hai bên eo biển, để hoạt động vận chuyển dầu có thể trở lại bình thường. Eo biển Hormuz là một trong những tuyến đường vận tải dầu chiến lược nhất thế giới.