Hormuz dần mở cửa trở lại

Chiếc phao cứu sinh cho dòng chảy năng lượng toàn cầu đã được thả, nhưng thời hạn tự do 60 ngày mà Iran đưa ra cùng bóng ma thủy lôi đang biến hành lang này thành một ván bài cân não.

Phát biểu trên Truth Social ngày 15/6, Tổng thống Donald Trump cho biết các tàu thuyền đã bắt đầu di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz, trong đó có nhiều tàu chở dầu đang rời khu vực.

Thông tin được đưa ra chỉ ít giờ sau khi Phó Tổng thống JD Vance xác nhận Mỹ và Iran đã ký kết điện tử thỏa thuận chấm dứt xung đột. Theo Washington, các điều khoản đầu tiên đã bắt đầu được triển khai, dù một số vấn đề kỹ thuật vẫn cần tiếp tục đàm phán.

Trong khi đó, truyền thông Iran cho biết Tehran sẽ cho phép tàu thuyền quá cảnh miễn phí trong 60 ngày nhằm tạo điều kiện cho các cuộc thương lượng tiếp theo. Sau thời gian này, khả năng áp dụng phí hàng hải vẫn đang được xem xét.

Hiểm họa thủy lôi chưa biến mất

Dù tín hiệu hạ nhiệt đã xuất hiện, giới vận tải biển quốc tế chưa thực sự yên tâm.

Các chuyên gia an ninh hàng hải cảnh báo hệ thống thủy lôi được triển khai trong giai đoạn căng thẳng vẫn là mối đe dọa hiện hữu. Việc rà phá hoàn toàn các khu vực nguy hiểm đòi hỏi thời gian dài cùng năng lực quân sự chuyên biệt.

Theo Hiệp hội Chủ tàu BIMCO, ngay cả khi một tuyến đường được xác nhận an toàn, nguy cơ tái gài thủy lôi vẫn không thể loại trừ.

Trong thời gian qua, hoạt động lưu thông qua Hormuz chủ yếu bị giới hạn trong hai hành lang hẹp dọc bờ biển Iran và Oman, làm gia tăng nguy cơ ùn tắc và kéo dài thời gian khôi phục vận tải.

BIMCO cho rằng nhiều vấn đề quan trọng vẫn chưa được làm rõ, bao gồm tuyến hàng hải ưu tiên, cơ chế phối hợp với lực lượng hải quân và phương án xử lý tình huống khẩn cấp.

Chưa thể trở lại trạng thái bình thường

Một quan chức cấp cao của Mỹ nhận định lưu lượng tàu thuyền sẽ tăng dần trong những tuần tới nhưng khó có thể phục hồi hoàn toàn ngay lập tức.

Theo đánh giá của Washington, phải mất ít nhất một đến hai tuần để ghi nhận sự gia tăng đáng kể về lưu lượng vận tải và lâu hơn nữa để đưa hoạt động hàng hải trở lại trạng thái bình thường.

Dù vậy, cả Mỹ và Iran đều kỳ vọng việc tái mở cửa Hormuz sẽ góp phần khơi thông dòng chảy năng lượng toàn cầu sau nhiều tháng gián đoạn. Đây cũng được xem là một trong những nguyên nhân khiến giá dầu thế giới hạ nhiệt mạnh trong những phiên giao dịch gần đây.

Tuy nhiên, khi các điều khoản cuối cùng của thỏa thuận vẫn chưa hoàn thiện và những rủi ro an ninh còn tồn tại, Hormuz vẫn đang ở giai đoạn chuyển tiếp hơn là thực sự trở lại trạng thái ổn định.