Hơn 89.500 thôn, tổ dân phố sắp bước vào đợt sắp xếp lớn chưa từng có?

Chỉ còn chưa đầy một tháng trước thời hạn hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo quy định mới, nhiều tỉnh, thành trên cả nước đang khẩn trương rà soát, xây dựng phương án sáp nhập nhằm đáp ứng các tiêu chí về quy mô dân cư và yêu cầu quản lý hành chính.

Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, tiêu chí về quy mô số hộ gia đình tại thôn, tổ dân phố đã được điều chỉnh tăng so với trước đây và áp dụng theo từng vùng miền.

Cụ thể, tại Hà Nội và TPHCM, thôn phải có từ 500 hộ gia đình trở lên, còn tổ dân phố phải đạt tối thiểu 700 hộ. Ở khu vực Trung du và miền núi phía Bắc, thôn cần có ít nhất 150 hộ và tổ dân phố từ 300 hộ trở lên.

Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, quy mô tối thiểu được quy định là 400 hộ với thôn và 550 hộ với tổ dân phố. Tại khu vực Bắc Trung Bộ, thôn phải có từ 350 hộ, tổ dân phố từ 450 hộ. Trong khi đó, duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên yêu cầu thôn có từ 300 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố từ 450 hộ.

Tuy nhiên, Chính phủ cũng cho phép áp dụng quy mô thấp hơn đối với các khu vực có điều kiện đặc thù như miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn đặc biệt khó khăn, nơi có địa hình chia cắt phức tạp, dân cư phân tán hoặc khu vực biên giới, hải đảo, tái định cư.

Bên cạnh tiêu chí về số hộ dân, việc sắp xếp còn phải xem xét nhiều yếu tố khác như vị trí địa lý, phong tục tập quán, đặc điểm dân cư, yếu tố dân tộc, tôn giáo cũng như yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương. Chính phủ nhấn mạnh việc tổ chức lại thôn, tổ dân phố phải bảo đảm ổn định chính trị, an ninh trật tự, tạo sự đồng thuận trong nhân dân và nâng cao hiệu quả quản lý của chính quyền cơ sở.

Theo thống kê, đến cuối năm 2025, cả nước có 89.574 thôn, tổ dân phố. Riêng khu vực miền núi phía Bắc hiện có hơn 21.199 thôn chưa đạt tiêu chí tối thiểu 150 hộ dân. Trong khi đó, tại Hà Nội và TPHCM, nhiều tổ dân phố đã có quy mô vượt 1.000 hộ. Bình quân hiện nay mỗi xã có khoảng 27 thôn, tổ dân phố.

Trước áp lực tiến độ, nhiều địa phương đã khẩn trương triển khai kế hoạch sắp xếp. Tại Tuyên Quang, Tỉnh ủy vừa ban hành Nghị quyết số 96 về lãnh đạo sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.

Qua rà soát, địa phương này ghi nhận hơn 85% số thôn, tổ dân phố chưa đáp ứng tiêu chí mới về quy mô hộ dân. Theo kế hoạch, các xã, phường phải hoàn thành việc rà soát và đề xuất phương án sắp xếp trước ngày 28/5, đồng thời hoàn tất toàn bộ việc sắp xếp trước ngày 30/6.

Tại Ninh Bình, chính quyền địa phương cũng đã ban hành kế hoạch rà soát, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố chưa đáp ứng tiêu chí hoặc không còn phù hợp với tốc độ đô thị hóa, phân bố dân cư và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Trong khi đó, Hải Phòng hiện có 3.086 thôn, tổ dân phố. Toàn bộ 114 xã, phường và đặc khu trên địa bàn đã hoàn thiện phương án dự kiến sắp xếp và gửi về Sở Nội vụ để tổng hợp.

Theo tiến độ chung do Trung ương đặt ra, UBND các tỉnh, thành phố phải hoàn thành việc rà soát và xây dựng phương án tổng thể sắp xếp trước ngày 10/6. Sau đó, UBND cấp xã sẽ hoàn thiện đề án, tổ chức lấy ý kiến nhân dân và trình HĐND cấp xã thông qua trước ngày 30/6.