Hồi kết cho cuộc đối đầu Mỹ - Iran?

Sau 6 tuần xung đột nghẹt thở, Tổng thống Donald Trump đang phát đi những tín hiệu sẵn sàng nhượng bộ để đổi lấy một thỏa thuận hòa bình vĩnh viễn với Iran. Từ việc hối thúc Israel ngừng bắn tại Li Băng đến việc chấp nhận đàm phán tại Pakistan, Nhà Trắng đang nỗ lực gỡ bỏ những rào cản cuối cùng nhằm khép lại cuộc chiến tốn kém này.

Bằng cách tách rời cuộc chiến Israel - Li Băng ra khỏi hồ sơ Iran, ông Trump đang dọn đường cho một bản ghi nhớ lịch sử, dự kiến sẽ được ký kết ngay tại Pakistan trong những ngày tới.

Sau nhiều tuần đối đầu quân sự và giằng co ngoại giao, cục diện xung đột Mỹ – Iran đang xuất hiện những dấu hiệu chuyển hướng. Các nguồn tin quốc tế cho thấy Washington có thể đang nới lỏng lập trường, nhằm đẩy nhanh tiến trình đạt được một thỏa thuận với Tehran.

Những động thái gần đây phản ánh rõ thay đổi này. Việc thúc đẩy ngừng bắn tại khu vực liên quan và giảm bớt các điểm nóng gián tiếp được xem là bước đi nhằm “dọn đường” cho đàm phán. Khi các yếu tố gây nhiễu được loại bỏ, khả năng đạt đồng thuận với Iran trở nên thực tế hơn.

Tuy nhiên, tiến trình này không diễn ra suôn sẻ. Các cuộc tiếp xúc trực tiếp chưa tạo đột phá rõ rệt, buộc các bên phải chuyển sang kênh ngoại giao hậu trường. Trong bối cảnh đó, vai trò trung gian của một số quốc gia đang nổi lên, giúp thu hẹp khoảng cách trong những vấn đề nhạy cảm.

Theo các nguồn tin ngoại giao, hai bên đã đạt được đồng thuận về nguyên tắc cho một thỏa thuận tiềm năng. Kịch bản được nhắc đến là ký một bản ghi nhớ trước, sau đó hoàn thiện thỏa thuận toàn diện trong vòng vài chục ngày. Phần lớn khác biệt còn lại nằm ở các chi tiết kỹ thuật và cơ chế thực thi.

Dù vậy, những điểm nghẽn cốt lõi vẫn tồn tại. Quyền làm giàu uranium của Iran và tự do hàng hải tại eo biển Hormuz tiếp tục là các chủ đề khó dung hòa. Từ phía Tehran, các yêu cầu của Washington vẫn bị xem là vượt quá giới hạn chấp nhận.

Ở chiều ngược lại, Mỹ phát đi tín hiệu lạc quan hơn. Nhà Trắng cho rằng hai bên đang tiến rất gần tới một thỏa thuận, thậm chí để ngỏ khả năng ký kết trong thời gian ngắn nếu đàm phán tiếp tục thuận lợi.

Điểm đáng chú ý là sự thay đổi về ưu tiên: từ áp lực quân sự sang giải pháp ngoại giao. Khi chi phí xung đột ngày càng lớn và hiệu quả chiến lược chưa rõ ràng, nhượng bộ có thể trở thành công cụ cần thiết để kết thúc một cuộc chiến không bên nào muốn kéo dài.

Dẫu vậy, mọi kịch bản vẫn phụ thuộc vào một yếu tố then chốt: mức độ sẵn sàng thỏa hiệp của cả hai phía. Trong một cuộc đàm phán mà mỗi bước tiến đều đi kèm đánh đổi, ranh giới giữa đột phá và đổ vỡ vẫn rất mong manh.