Hoàn thiện khung pháp lý – Bước đà cho thị trường tài sản số tại Việt Nam

Khung pháp lý chặt chẽ không chỉ củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường tài sản số mà còn tạo cơ hội thu hút dòng vốn từ các nhà đầu tư truyền thống, đồng thời đảm bảo quyền lợi và hạn chế rủi ro cho họ.

Trong Công điện 22 về cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã yêu cầu Bộ Tài chính sớm hoàn thiện hồ sơ nghị quyết thí điểm để quản lý các hoạt động liên quan đến tài sản ảo, tài sản mã hóa, báo cáo Thường trực Chính phủ.

Hướng đi cần thiết cho thị trường tài sản số

Bà Lynn Hoàng, Giám đốc Quốc gia Binance Việt Nam, đánh giá đây là tín hiệu tích cực, thể hiện sự chủ động của cơ quan quản lý trong việc tiếp cận lĩnh vực tài sản số.

"Tài sản số là một lĩnh vực mới không chỉ tại Việt Nam mà còn trên toàn cầu. Nếu sớm có khung pháp lý rõ ràng, Việt Nam có thể tận dụng lợi thế, thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài sản số và kinh tế số. Tuy nhiên, cần có lộ trình thận trọng để vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát rủi ro. Một môi trường pháp lý phù hợp sẽ củng cố niềm tin của nhà đầu tư, thu hút dòng vốn từ các nhà đầu tư truyền thống, tạo nền tảng vững chắc cho thị trường phát triển," bà Lynn Hoàng nhận định.

Đồng quan điểm, ông Trần Xuân Tiến, Tổng Thư ký Chi hội Blockchain TPHCM, cho rằng việc Chính phủ xây dựng khung pháp lý thí điểm cho tài sản mã hóa phù hợp với xu hướng toàn cầu.

"Trước hết, khung pháp lý giúp bảo vệ nhà đầu tư. Trong nhiều năm qua, không ít mô hình lừa đảo tiền mã hóa xuất hiện, lợi dụng khoảng trống pháp lý để chiếm đoạt tài sản mà không có cơ chế giải quyết triệt để. Bên cạnh đó, blockchain đã và đang thâm nhập vào thị trường Việt Nam, do đó việc quản lý và khai thác hợp lý là điều cần thiết. Thách thức lớn nhất là cân bằng giữa tính tập trung và phi tập trung của công nghệ blockchain để đảm bảo sự linh hoạt nhưng vẫn có kiểm soát," ông Tiến chia sẻ.

Lộ trình xây dựng khung pháp lý

Tại phiên họp báo thường kỳ Chính phủ tháng 2, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh tài sản số và tiền số là vấn đề mới, phức tạp không chỉ đối với Việt Nam mà còn với nhiều quốc gia trên thế giới. Các cơ quan liên quan đang nghiên cứu để xây dựng khung pháp lý phù hợp, đảm bảo tính minh bạch trong quản lý và thúc đẩy phát triển kinh tế.

Theo chỉ đạo của Thủ tướng, trong tháng 3, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ nghị quyết về việc thí điểm xây dựng và vận hành sàn giao dịch tài sản số, nhằm tạo môi trường giao dịch hợp pháp cho các nhà đầu tư tổ chức và cá nhân. Sàn giao dịch sẽ do các đơn vị được Nhà nước cấp phép tổ chức, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư khi tham gia thị trường.

Cơ hội cho các startup

Dự thảo Luật Công nghiệp Công nghệ số cũng đề cập đến cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với tài sản số. Theo dự thảo, tài sản số được định nghĩa là tài sản vô hình dưới dạng dữ liệu số, được tạo ra, phát hành, lưu trữ và xác thực bằng công nghệ số, đồng thời được bảo hộ theo quy định về quyền tài sản, sở hữu trí tuệ và các quy định pháp luật liên quan.

Chính phủ sẽ quy định chi tiết về quản lý tài sản số và các tổ chức cung ứng dịch vụ tài sản số hóa, đồng thời đưa ra biện pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân, cũng như phòng ngừa và xử lý các rủi ro phát sinh.

Ông Trần Xuân Tiến đánh giá việc Chính phủ quan tâm đến khung pháp lý thí điểm cho tài sản mã hóa sẽ tạo ra môi trường thử nghiệm cởi mở, giúp kiểm soát rủi ro trước khi áp dụng rộng rãi.

"Khi khung pháp lý chưa theo kịp tốc độ phát triển công nghệ, cơ chế sandbox là giải pháp hiệu quả để các startup thử nghiệm ý tưởng trong môi trường an toàn, tránh vi phạm các quy định chưa rõ ràng. Một sandbox minh bạch và được quản lý tốt sẽ tạo niềm tin cho nhà đầu tư trong và ngoài nước, giúp các startup dễ dàng huy động vốn. Đồng thời, kết quả từ các thử nghiệm này sẽ cung cấp dữ liệu thực tiễn giúp cơ quan quản lý xây dựng chính sách phù hợp hơn," ông Tiến nhận định.

Bà Lynn Hoàng cũng nhấn mạnh rằng việc thí điểm sàn giao dịch tài sản số không chỉ giúp bảo vệ người dùng mà còn thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khuyến khích sự chấp nhận rộng rãi và tăng cường ổn định thị trường.

"Trong môi trường được quản lý tốt, các hoạt động gian lận, thao túng thị trường sẽ giảm đáng kể, từ đó mang đến cơ chế giao dịch minh bạch, an toàn hơn cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, khả năng thu hút đầu tư nước ngoài sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm nội dung khung pháp lý, mô hình quản lý và cách thức vận hành sàn giao dịch," bà Lynn Hoàng chia sẻ.