Hạt nhân Iran thành “lằn ranh cuối” của ông Trump?

Giữa bối cảnh đàm phán Mỹ - Iran rơi vào bế tắc, Tổng thống Donald Trump vừa đưa ra tuyên bố đanh thép về một "kế hoạch đơn giản" nhưng không thể thương lượng: Tehran vĩnh viễn không được sở hữu vũ khí hạt nhân. Khẳng định quân đội Iran đã "bị đánh bại hoàn toàn", ông Trump sẵn sàng kích hoạt lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn nếu đối phương không từ bỏ tham vọng nguyên tử.

Bác bỏ những đề xuất "ngớ ngẩn" từ phía trung gian, chủ nhân Nhà Trắng ví von thỏa thuận ngừng bắn hiện tại như một bệnh nhân đang hấp hối với chỉ 1% cơ hội sống sót.

Hạt nhân Iran thành “lằn ranh cuối” của ông Trump?

Phát biểu tại Phòng Bầu Dục ngày 11/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đang có “kế hoạch đơn giản nhưng hiệu quả nhất” nhằm chấm dứt căng thẳng với Iran: ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân bằng mọi giá.

“Iran không thể có vũ khí hạt nhân. Đó là kế hoạch”, ông Trump nhấn mạnh trước báo giới.

Tổng thống Mỹ cho biết Washington vẫn ưu tiên đàm phán, song khẳng định Tehran buộc phải nhượng bộ nếu muốn đạt được một thỏa thuận mới. Ông đồng thời chỉ trích đề xuất gần nhất từ phía Iran là “không thể chấp nhận được” vì không đề cập tới việc từ bỏ tham vọng hạt nhân.

Theo ông Trump, các cuộc thương lượng nhiều lần rơi vào bế tắc do phía Iran liên tục thay đổi lập trường ngay khi hai bên tiến gần đồng thuận.

“Tôi đã phải làm việc với họ 4-5 lần. Mỗi khi tưởng như đạt được tiến triển, họ lại đổi ý”, ông nói.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng thừa nhận thỏa thuận ngừng bắn hiện nay đang ở trạng thái “cực kỳ mong manh”, ví như một bệnh nhân chỉ còn “1% cơ hội sống sót”.

Trong phát biểu cứng rắn hiếm thấy, ông Trump tuyên bố Iran đã “suy yếu nghiêm trọng về quân sự” và Mỹ hoàn toàn có thể gia tăng sức ép trong thời gian ngắn nếu cần thiết. Tuy nhiên, ông tiếp tục để ngỏ cánh cửa ngoại giao và khẳng định sẽ đàm phán “cho tới khi đạt thỏa thuận”.

Song song với hồ sơ hạt nhân, ông Trump tiết lộ đang cân nhắc khôi phục chiến dịch “Dự án Tự do” nhằm hỗ trợ tàu hàng mắc kẹt tại eo biển Hormuz do ảnh hưởng chiến sự. Chiến dịch này từng được Mỹ triển khai từ đầu tháng 5 nhưng nhanh chóng tạm dừng sau tín hiệu tích cực từ kênh trung gian.

Trong khi đó, phía Iran cũng phát đi tín hiệu mềm mỏng hơn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Tehran không loại trừ khả năng nối lại đàm phán hạt nhân với Mỹ vào “thời điểm phù hợp”.

Dù vậy, khác biệt cốt lõi liên quan chương trình hạt nhân vẫn là nút thắt lớn nhất khiến quan hệ Washington - Tehran chưa thể hạ nhiệt.