MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Pháp luật

24HMONEY đã kiểm duyệt

Hàng giả tràn lan: Trách nhiệm "đá bóng", dân gánh chịu?

Giữa "cơn bão" hàng giả, hàng nhái đang tràn lan, Chủ tịch Quốc hội đã "điểm mặt" và yêu cầu các Bộ, ngành phải quy định rõ ràng trách nhiệm trong sửa luật. Thực trạng "cha chung không ai khóc", khi hàng giả hoành hành mà không một cơ quan nào đứng ra chịu trách nhiệm chính, đã đến lúc phải chấm dứt. Liệu đây có phải là "hồi chuông cảnh tỉnh" để chấm dứt tình trạng vô trách nhiệm, trả lại sự minh bạch cho thị trường và quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng?

Sáng 3/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội bước vào phiên họp thứ 46, thảo luận việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật – văn bản được kỳ vọng là “tấm lá chắn” pháp lý bảo vệ chất lượng hàng hóa và quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh hàng giả, hàng nhái tràn lan.

Trong báo cáo giải trình, tiếp thu, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhấn mạnh: quy định về công bố hợp quy là công cụ quản lý không thể thiếu – vừa bảo đảm an toàn sản phẩm, vừa nâng cao uy tín doanh nghiệp Việt trên thị trường. Bỏ quy định này là bước thụt lùi, không chỉ làm suy yếu hiệu lực quản lý nhà nước mà còn tạo kẽ hở cho hàng kém chất lượng len lỏi vào đời sống.

Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay lại cho thấy một nghịch lý đáng báo động: doanh nghiệp chịu hai tầng áp lực – vừa công bố hợp quy theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, vừa phải tuân thủ yêu cầu riêng của các luật chuyên ngành, gây tốn kém và chồng chéo thủ tục. Để gỡ rối, dự thảo Luật đề xuất cơ chế dùng chung kết quả đánh giá sự phù hợp, đồng thời miễn công bố hợp quy với các sản phẩm đã đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên ngành, giúp doanh nghiệp chỉ cần đi qua một “cánh cửa”.

Đáng chú ý, Luật lần này cũng đi theo hướng cắt giảm thủ tục, số hóa toàn bộ quy trình công bố hợp quy. Thay vì hồ sơ rườm rà, tổ chức, cá nhân chỉ cần thông báo trên cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn – một bước tiến số hóa quan trọng trong cải cách hành chính.

Trước đề xuất bãi bỏ công bố hợp quy, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác Đại biểu Nguyễn Thanh Hải phản đối quyết liệt: "Không thể bỏ, mà phải cải tiến, điện tử hóa và cập nhật theo chuẩn quốc tế". Theo bà, quy định này có vai trò then chốt trong kiểm soát chất lượng hàng hóa – đặc biệt với nhóm sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe, môi trường và quyền lợi người tiêu dùng. Nếu được tổ chức minh bạch và khoa học, đây sẽ là hàng rào kỹ thuật cần thiết để bảo vệ thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, bà Hải cũng chỉ ra một bất cập cốt lõi: sự lỏng lẻo trong phối hợp giữa các bộ ngành khiến thủ tục công bố hợp quy không chỉ phiền hà, mà còn trở thành mảnh đất màu mỡ cho tiêu cực, tham nhũng.

“Chúng ta đã chứng kiến sữa giả, gạo giả, thuốc giả gây hoang mang dư luận. Đây không còn là chuyện quản lý hành chính – mà là câu chuyện sinh tử gắn với quyền được sống an toàn của người dân,” bà Hải nhấn mạnh, và cho rằng công bố hợp quy không thể bị xóa bỏ trong bối cảnh này.

Chung quan điểm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thẳng thắn chỉ ra một vấn đề nhức nhối: hàng giả, hàng nhái nhan nhản, nhưng không một cơ quan nào chịu trách nhiệm chính. Ông yêu cầu dự thảo luật phải xác định rõ “địa chỉ trách nhiệm”, quy định cụ thể vai trò của Quốc hội, Chính phủ và từng bộ ngành liên quan, tránh kiểu “quản lý nhiều tầng mà không ai chịu trách nhiệm cuối cùng”.

Ông cũng đề xuất các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cần được xây dựng theo hướng minh bạch, khả thi, có sự tham gia thực chất của cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời luật cần có hiệu lực ngay, không tiếp tục tình trạng “luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư” khiến cơ hội cải cách bị chôn vùi trong thủ tục.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh bổ sung thêm rằng pháp luật cần tạo hành lang pháp lý rộng mở, thúc đẩy sáng tạo và phát triển, nhưng tuyệt đối không buông lỏng kiểm soát. Theo bà, phải quy định rõ trách nhiệm cơ quan nhà nước, đồng thời bảo đảm hành lang pháp lý vừa “kiến tạo” vừa “kiểm soát”.