Hà Nội lên kịch bản "mở kho" quỹ đất bãi nổi

Hà Nội đang đứng trước bước ngoặt khai thác hơn 36.000 ha lòng sông và bãi nổi – nguồn lực khổng lồ vốn bị bỏ ngỏ từ lâu. Với dự thảo mới nhất, thành phố không chỉ đơn thuần cấp phép xây dựng trên đất nông nghiệp, mà đang định hình lại toàn bộ mô hình kinh doanh từ nông nghiệp sinh thái đến du lịch trải nghiệm, hứa hẹn thay đổi hoàn toàn diện mạo bờ sông Hồng và sông Đuống.

Việc cụ thể hóa các tiêu chuẩn xây dựng "nhẹ" trên đất bãi nổi được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng khai thác manh mún, trái phép hiện nay.

Hà Nội lên kịch bản "mở kho" quỹ đất bãi nổi

Thành phố Hà Nội đang lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết quy định cách thức sử dụng và khai thác quỹ đất nông nghiệp tại khu vực bãi sông. Mục tiêu không chỉ là sản xuất đơn thuần mà còn mở rộng sang nông nghiệp sinh thái, du lịch và giáo dục trải nghiệm – những mô hình có khả năng tạo giá trị gia tăng cao.

Toàn địa bàn hiện có hệ thống sông dày đặc, với diện tích lòng sông và bãi sông lên tới hơn 36.000ha, tập trung chủ yếu dọc sông Hồng và sông Đuống. Đây được xem là nguồn lực lớn nhưng chưa được khai thác tương xứng.

Dự thảo đặt ra các tiêu chí khá chặt chẽ. Với đất phục vụ sản xuất nông nghiệp, chỉ những khu từ 1.000m² trở lên, nằm ngoài hành lang bảo vệ đê điều và không thuộc vùng sạt lở mới được phép xây dựng công trình. Quy mô xây dựng được khống chế rất thấp: tối đa 10m² với diện tích nhỏ, tăng dần nhưng không quá 20m² với khu lớn hơn. Tất cả công trình đều phải là một tầng, cao dưới 4m, kết cấu bán kiên cố và có thể tháo dỡ nhanh.

Đáng chú ý, thành phố cho phép phát triển mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch và giáo dục, nhưng yêu cầu diện tích tối thiểu từ 10.000m². Tổng diện tích xây dựng không vượt quá 5% quỹ đất, công trình không quá 6m chiều cao, không có tầng hầm và ưu tiên vật liệu thân thiện môi trường.

Quy trình cũng được phân cấp rõ: hộ gia đình, cá nhân nộp hồ sơ tại cấp xã; tổ chức hoặc dự án liên xã do cấp thành phố xem xét. Thời hạn thuê đất tối đa 20 năm, tạo khung đủ dài cho đầu tư nhưng vẫn giữ dư địa điều chỉnh.

Cách tiếp cận này cho thấy Hà Nội đang chọn hướng khai thác thận trọng: mở cửa nhưng không buông lỏng. Các điều kiện về pháp lý, môi trường và an toàn đê điều được đặt lên trước, nhằm tránh lặp lại tình trạng phát triển tự phát.

Nếu được thông qua, chính sách có thể mở ra một giai đoạn mới: biến bãi sông từ vùng đệm thành không gian kinh tế – sinh thái có kiểm soát, nơi giá trị đất không chỉ nằm ở diện tích, mà ở cách khai thác thông minh.