Giáo dục phải đổi mới từ bên trong

Sự kết nối giữa giáo dục với chuỗi cung ứng nhân lực doanh nghiệp, cùng hạ tầng dữ liệu số hóa văn bằng dùng chung, được đánh giá là động lực then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên AI.

Sau một năm thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW, Việt Nam bắt đầu giai đoạn tập trung vào kết quả thực chất, với trọng tâm là chuyển đổi phương thức dạy học, đảm bảo đủ trường lớp giáo viên và ứng dụng công nghệ vào giáo dục.

Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo hoàn thành giai đoạn xây dựng nền tảng trong năm đầu tiên. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận định những chuyển biến về chất lượng giáo dục, người thầy, người học và nguồn nhân lực chưa thật rõ nét. Chính phủ yêu cầu chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện, rà soát toàn bộ chương trình hành động và tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm có khả năng tạo chuyển biến lớn.

Mục tiêu cấp bách là đảm bảo đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên để không học sinh nào bị hạn chế cơ hội học tập. Chính phủ và các địa phương phải xác định rõ lộ trình, trách nhiệm và thời hạn giải quyết những thiếu hụt này. Đồng thời, cải cách phương pháp dạy học bằng cách giảm truyền thụ một chiều, học thuộc và học để thi, thay vào đó tăng tự học, thực hành, trải nghiệm và phát triển tư duy độc lập, sáng tạo.

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo được xem là công cụ phục vụ giáo dục chứ không thay thế bản chất giáo dục. Vai trò người thầy chuyển từ truyền đạt kiến thức sang dẫn dắt tư duy, truyền cảm hứng và giáo dục nhân cách. Xây dựng dữ liệu giáo dục quốc gia được coi là hạ tầng chiến lược để đổi mới quản trị, số hóa văn bằng chứng chỉ và chống bằng giả.

Cải cách giáo dục nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia, đặc biệt là phát triển nhân lực công nghệ cho những lĩnh vực quyết định sức cạnh tranh tương lai. Cần hình thành chuỗi liên kết: dự báo nhu cầu nhân lực, tuyển sinh, đào tạo, nghiên cứu, doanh nghiệp và việc làm. Dữ liệu giáo dục sẽ giúp Nhà nước dự báo nhu cầu nhân lực và hoạch định chính sách trên cơ sở dữ liệu thay vì báo cáo.

Ngành giáo dục phải chấn chỉnh các sai phạm, tiêu cực bao gồm gian lận trong học tập và thi cử. Cần thực hiện thực chất phương châm thầy ra thầy, trò ra trò và kiên quyết chấn chỉnh bệnh thành tích. Bên cạnh đó, giảm hành chính hóa, hội họp, báo cáo để người thầy có thêm thời gian cho chuyên môn và học sinh.