Giáng sinh buồn của Boeing

Hội đồng quản trị của nhà sản xuất máy bay Mỹ Boeing đã phải mất hai ngày để ra một quyết định chưa từng có trong lịch sử của hãng: tạm ngừng sản xuất dòng máy bay “con cưng” 737 Max. Quyết định này được đưa ra ngay trước lễ Giáng sinh, không chỉ tác động đến đời sống của hàng ngàn công nhân mà còn có nguy cơ gây chấn động nền kinh tế Mỹ.

Thông báo mới nhất của Boeing, công bố hôm thứ Hai đầu tuần này, là đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất trong lịch sử 103 năm tồn tại của công ty. Dòng máy bay 737 Max là loại bán chạy nhất và được xác định là “con át chủ bài” trong tương lai của hãng.

Boeing hiếm khi ngừng sản xuất máy bay của mình (lần gần đây nhất là vào năm 2008) và chưa bao giờ sản phẩm của họ phải đối mặt với một tương lai bất định như số phận của 737 Max. Đã có 5.000 chiếc 737 Max đã được giao cho khách hàng và 400 chiếc đang được hoàn thiện.

Sau hai vụ tai nạn vào tháng 10-2018 và tháng 3-2019 khiến tổng cộng 346 người thiệt mạng, các cơ quan quản lý trên toàn thế giới đã cấm 737 MAX hoạt động cho đến khi xác định được nguyên nhân.

Tại Mỹ, các công tố viên, chính quyền và hai ủy ban quốc hội đang mở cuộc điều tra xem liệu Boeing có phớt lờ các tiêu chuẩn an toàn, bỏ qua khâu huấn luyện phi công để đưa máy bay vào hoạt động càng sớm càng tốt, nhằm cạnh tranh với đối thủ Airbus.

Một trong những trọng tâm của cuộc điều tra là hệ thống phần mềm MCAS, được tạo ra cho 737 Max và bị phát hiện có vai trò trong cả hai sự cố. Cho đến nay Boeing vẫn chưa đưa ra bản sửa lỗi phần mềm cho MCAS mà được sự chấp thuận của các cơ quan chức năng. Điều này đồng nghĩa với việc 5.000 máy bay 737 Max chưa biết bao giờ mới có thể cất cánh trở lại.

Trước đó, lãnh đạo Boeing nhiều lần tự tin tuyên bố rằng, 737 Max sẽ được hoạt động vào cuối năm nay nhưng khi chỉ còn vài ngày nữa là bước sang năm mới, công ty vẫn chưa nhận được sự chấp thuận từ phía cơ quan quản lý.

Và quyết định tạm dừng sản xuất, đóng cửa nhà máy vô thời hạn vừa được đưa ra đã trở thành cú sốc cho hàng trăm nhà cung cấp, hàng ngàn công nhân lao động và thậm chí là cho cả nền kinh tế Mỹ.

Danh tiếng và giá cổ phiếu của Boeing đã lập tức bị vùi dập. Cổ phiếu của công ty đã giảm hơn 4% trong ngày thứ Hai. Cổ phiếu của Spirit AeroSystems, công ty chế tạo thân máy bay của Max, đã giảm gần 2%. Cổ phiếu của Boeing đã giảm tổng cộng 25% kể từ tháng 3-2019. Công ty đã công bố khoản chi gần 9 tỉ đô la để giải quyết cuộc khủng hoảng mang tên 737 Max và con số này dự kiến sẽ còn tăng lên đáng kể.

Susan Houseman, chuyên gia Viện nghiên cứu việc làm Upjohn, được New York Times dẫn lời cho biết, quyết định dừng sản xuất của Boeing sẽ tạo hiệu ứng sóng khổng lồ và ảnh hưởng trực tiếp tới người lao động. Thật không hay khi điều này xảy ra ngay trước lễ Giáng sinh.

Boeing cho biết họ sẽ sắp xếp lại công việc cho 12.000 công nhân tại nhà máy sản xuất 737 Max ở Renton, bang Washington, để họ không bị sa thải hoặc nghỉ việc trong thời điểm hiện tại. Mặc dù vậy, nhiều người vẫn lo lắng.

“Nếu bạn sống ở Auburn và đột nhiên phải đi làm chỗ mới ở Everett, bạn sẽ cảm nhận được nỗi đau. Nhưng thà vậy còn hơn là thất nghiệp”, Scott Hamilton, chuyên gia phân tích hàng không nói trên Q13fox.com.

Việc Boeing đóng cửa cũng ảnh hưởng tới cả những người không liên quan gì tới ngành công nghiệp hàng không. Gia đình Kiet Lei ở Renton sở hữu một cửa hàng bán sandwich ngay gần nhà máy sản xuất 737 Max.

“80% công việc kinh doanh của tôi phụ thuộc Boeing và tôi thấy hoảng loạn”, ông Lei nói. “Chúng tôi sẽ phải cố gắng sống sót”.

Thị trưởng thành phố Renton cho biết, ông hy vọng nhà máy của Boeing sẽ sớm hoạt động trở lại để hạn chế tối đa những tác động tiêu cực tới cộng đồng địa phương.

Giáng sinh năm nay là một kỳ nghỉ lễ buồn với Boeing và nhiều doanh nghiệp, người lao động gắn bó với công ty.