Giải ngân vốn đầu tư công sớm: Chủ động để tránh tình trạng dồn việc cuối năm

Dù có nhiều chuyển biến tích cực về giải phóng mặt bằng, nhưng nhìn chung, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của Hà Nội và TP.HCM đều đạt thấp so với mặt bằng chung của cả nước

Các Bộ, ngành và địa phương cần tập trung đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công ngay từ những tháng đầu năm, áp dụng những bài học kinh nghiệm để triển khai hiệu quả, tiết kiệm và ngăn ngừa tình trạng lãng phí nguồn lực tài chính quốc gia.

Theo Nghị quyết số 159 năm 2024 của Quốc hội, dự toán chi ngân sách cho đầu tư phát triển năm 2025 lên đến hơn 790.000 tỷ đồng, tăng 110.000 tỷ đồng so với năm trước. Bên cạnh đó, một số kế hoạch đầu tư và công trình trọng điểm quốc gia cho các mục tiêu dài hạn cũng vừa được đề ra và yêu cầu khởi động ngay trong năm nay, góp phần làm tăng mạnh kế hoạch đầu tư công so với các năm trước.

Mục tiêu năm 2025 là tăng cường đầu tư phát triển, tiếp tục lấy đầu tư công làm động lực thúc đẩy đầu tư tư nhân, huy động mọi nguồn lực xã hội nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển bứt phá của đất nước từ 2025 đến 2030. Để đạt được điều này, Bộ Tài chính yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương nhanh chóng phân bổ chi tiết kế hoạch vốn đầu tư công cho năm 2025, tạo cơ sở cho Kho bạc Nhà nước kiểm soát chi, thanh toán và giải ngân vốn từ đầu năm.

Với kinh nghiệm dẫn đầu về tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công, ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Đầu tư của Bộ Giao thông - Vận tải, cho biết cần đẩy nhanh thủ tục giao vốn và giám sát thực hiện kế hoạch vốn. Ông nhấn mạnh việc yêu cầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án tự đề xuất nhu cầu vốn cho từng dự án và kế hoạch giải ngân theo từng tháng ngay từ đầu năm.

Các Bộ, ngành và địa phương cần khẩn trương phân bổ chi tiết danh mục và mức vốn cho từng dự án, đồng thời cập nhật kế hoạch phân bổ vào hệ thống thông tin ngân sách và kho bạc (TabMis) để tạo cơ sở cho Kho bạc Nhà nước kiểm soát và giải ngân vốn từ sớm.

Ông Trần Mạnh Hà, Vụ trưởng Vụ Kiểm soát chi của Kho bạc Nhà nước, khẳng định hệ thống Kho bạc đã sẵn sàng hỗ trợ các chủ đầu tư và đơn vị sử dụng ngân sách để thực hiện giải ngân, đặc biệt là với số lượng vốn đầu tư công lớn hơn nhiều so với năm 2024. Kho bạc sẽ tiếp tục đôn đốc các đơn vị phân bổ kế hoạch vào hệ thống TabMis và phê duyệt kịp thời để đảm bảo công tác giải ngân đúng tiến độ.

Đối với các chủ đầu tư, tháng 1 thường là thời gian tập trung giải ngân nốt kế hoạch vốn năm trước. Do đó, từ tháng 2, các đơn vị cần triển khai mạnh mẽ các bước thực hiện dự án đầu tư năm 2025 để sớm có khối lượng nghiệm thu và tiến hành thủ tục giải ngân qua Kho bạc Nhà nước. Ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý công trình xây dựng (Bộ NN&PTNT), chia sẻ kinh nghiệm về việc chuẩn bị đầu tư từ cuối năm trước để đảm bảo tiến độ thi công và giải ngân.

Mặc dù đã có những nỗ lực trong công tác giải phóng mặt bằng tại các địa phương như Hà Nội, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn gặp khó khăn do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng. Ông Vũ Duy Tuấn, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, cho biết các địa phương đã xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan, đặc biệt là Chủ tịch UBND các quận, huyện trong việc đảm bảo tiến độ giải phóng mặt bằng.

Dù có những chuyển biến tích cực trong công tác giải phóng mặt bằng, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công tại Hà Nội và TP.HCM – hai thành phố đóng vai trò đầu tàu kinh tế – vẫn thấp hơn mức trung bình của cả nước. Điều này cần được cải thiện trong năm 2025 để đạt mục tiêu giải ngân hiệu quả.

Như vậy, các Bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục đốc thúc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến trình chuẩn bị dự án để có thể bước vào giai đoạn thi công ngay từ đầu năm, tránh tình trạng “đầu năm thong thả, cuối năm tất tả,” đồng thời đảm bảo giải ngân vốn đầu tư công nhanh chóng và hiệu quả.