Giai đoạn tích lũy của chứng khoán, nhà đầu tư nên làm gì?

Thị trường chứng khoán trong nước đang bước vào giai đoạn phòng thủ rõ rệt khi chỉ số VN-Index liên tục dao động đi ngang trong vùng tích lũy cùng sự sụt giảm mạnh về thanh khoản.

Diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng gia tăng của dòng tiền sau khi các thông tin về kết quả kinh doanh quý I được phản ánh hầu hết vào mặt bằng giá cổ phiếu. Trái ngược với đà bứt phá liên tục thiết lập các đỉnh lịch sử mới của các thị trường tài chính lớn trên thế giới như Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc, thị trường Việt Nam lại xuất hiện sự lệch pha mang tính hệ thống. Dòng tiền hiện có xu hướng co cụm vào một nhóm nhỏ các doanh nghiệp lớn thay vì tạo ra hiệu ứng lan tỏa, khiến nhiều cổ phiếu dù công bố kết quả kinh doanh tăng trưởng ấn tượng nhưng giá vẫn không thể bứt phá. Trạng thái "phớt lờ" tin tốt này thường là tín hiệu cảnh báo cho một giai đoạn tích lũy kéo dài hoặc một nhịp rũ bỏ mạnh trước khi hình thành xu hướng mới.

Theo phân tích của ông Vũ Duy Khánh, Giám đốc Trung tâm Phân tích CTCK Smart Invest (AAS), một trong những biến số rủi ro lớn nhất mà thị trường chưa định giá đầy đủ chính là nguy cơ Mỹ áp thuế theo Mục 301 sau tháng 7 tới, tập trung vào các tiêu chí như dư cung sản xuất, lao động và sở hữu trí tuệ. Nếu kịch bản thuế quan này xảy ra, các ngành thâm dụng lao động và phụ thuộc vào lợi thế chi phí thấp như dệt may và thủy sản sẽ chịu ảnh hưởng tiêu cực đầu tiên, thậm chí có thể làm đảo chiều làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu về Việt Nam. Trong môi trường giao dịch hiện tại, ông Khánh khuyến nghị nhà đầu tư cần thay đổi hoàn toàn tư duy, từ bỏ chiến lược "mua breakout" để chuyển sang tích lũy ở nền giá thấp. Đồng thời, khi thanh khoản thị trường sụt giảm về quanh mức 18.000 - 20.000 tỷ đồng/phiên, việc sử dụng công cụ ký quỹ (margin) mang lại rủi ro rất cao; nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng tiền mặt/cổ phiếu ở mức an toàn 50/50 hoặc 70/30 và cân nhắc thu hẹp tỷ trọng ở nhóm dầu khí, xuất khẩu để bảo vệ danh mục.

Ở góc nhìn chiến lược dài hạn, ông Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc Cấp cao Nghiên cứu Chiến lược Thị trường tại HSC, nhận định nhóm doanh nghiệp vốn hóa lớn đang đóng vai trò trụ cột định hướng chỉ số và dòng tiền, tạo ra hiện tượng "benchmark risk" buộc các quỹ đầu tư phải điều chỉnh tỷ trọng danh mục. Xem xét trên phương diện định giá, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn nằm trong vùng vô cùng hấp dẫn với mức P/E hiện tại quanh 12 - 13 lần và P/E dự phóng dưới 10 lần. Mức định giá này mang lại lợi suất kỳ vọng vượt trội so với lãi suất tiền gửi ngân hàng, củng cố sức hút của cổ phiếu như một tài sản tích lũy dài hạn. Ông Dũng dự báo nếu nhóm cổ phiếu trụ giữ vững vai trò dẫn dắt và dòng vốn đầu tư công được giải ngân đúng tiến độ, VN-Index hoàn toàn có khả năng thiết lập những đỉnh cao mới vào cuối năm 2026. Do đó, chiến lược tối ưu cho giai đoạn tới là ưu tiên phân bổ vốn vào các mã lớn có khả năng cải thiện EBITDA và các doanh nghiệp vật liệu xây dựng thuộc chuỗi cung ứng đầu tư công, đồng thời giữ một tỷ lệ tiền mặt hợp lý để chủ động giải ngân trong các nhịp điều chỉnh kỹ thuật.