MỚI

Thiệp năm mới độc lạ

#Bất Động Sản

24HMONEY đã kiểm duyệt

Giấc mơ an cư của người trẻ: 20 năm tiết kiệm vẫn chỉ là... ước mơ

Giấc mơ an cư đang dần trở thành đặc quyền. Khi mặt bằng giá bất động sản tại Hà Nội liên tục lập đỉnh, phần lớn người trẻ buộc phải từ bỏ khát vọng sở hữu nhà, chấp nhận kiếp đi thuê dài hạn – như một lựa chọn không còn đường lui trong cuộc đua bất cân xứng giữa thu nhập và giá nhà.

Theo dữ liệu mới nhất, giá căn hộ trung bình tại Hà Nội trong quý II/2025 dao động từ 50–60 triệu đồng/m², đồng nghĩa với việc một căn hộ chỉ khoảng 55m² đã có giá ít nhất 2,75–3,3 tỷ đồng. Trong khi đó, thu nhập trung bình của người trẻ trong độ tuổi 25–35 tại khu vực thành thị chỉ xoay quanh mức 12–18 triệu đồng/tháng. Nếu không chi tiêu một đồng nào, họ cũng phải mất tới 15–20 năm mới đủ tiền mua nhà – một phép tính phi thực tế trong điều kiện sống hiện nay.

Chỉ số khả năng chi trả nhà ở (Housing Affordability Index) tại Hà Nội hiện ở mức 13–14 lần thu nhập bình quân, cao hơn rất nhiều so với ngưỡng khuyến nghị 3–5 lần của OECD. Con số này vượt xa cả các quốc gia trong khu vực như Malaysia, Thái Lan, hay thậm chí là Singapore – nơi nhà ở được chính phủ trợ giá cho người dân. Tại Việt Nam, người trẻ đang phải oằn mình gánh áp lực mua nhà giữa một thị trường khắc nghiệt, thiếu cả cơ chế hỗ trợ lẫn chính sách tài chính tiếp cận.

Khảo sát tại các đô thị lớn cho thấy có tới 70–80% người trẻ dưới 35 tuổi không có khả năng sở hữu nhà nếu không được gia đình hỗ trợ hoặc thừa kế. Những người có thu nhập dưới 20 triệu đồng/tháng gần như bị “gạch tên” khỏi thị trường bất động sản thương mại – nơi giá nhà tăng nhanh hơn lạm phát, và nhanh hơn cả tốc độ tăng trưởng kỳ vọng của thu nhập cá nhân.

Không chỉ người ngoại tỉnh, mà ngay cả những người sinh ra và lớn lên ở Hà Nội cũng đang phải đối mặt với thực tế trớ trêu: để mua được nhà ở chính quê hương mình, họ cần có sẵn vài tỷ đồng hoặc phải chờ một phép màu tài chính. Nhiều người trẻ như anh Trần Sỹ Hoàng – kỹ sư công nghệ có thu nhập trên mức trung bình – vẫn phải chấp nhận cảnh đi thuê dài hạn vì không đủ sức vừa chi tiêu, vừa trả nợ mua nhà kéo dài hàng chục năm.

Ngay cả với những người có thu nhập khá như anh Hoàng Gia Nghĩa – sở hữu hai nguồn thu ổn định với tổng thu nhập hơn 25 triệu đồng/tháng – thì việc mua nhà nội đô vẫn là một "phép tính lỗ". Sau nhiều lần cân nhắc, Nghĩa chọn trở về quê xây nhà trên đất thừa kế, từ bỏ giấc mộng bám trụ nội thành vì nhận ra cuộc chơi mua nhà không dành cho mình.

Trường hợp của chị Đặng Hồng Phượng – một biên kịch tự do với thu nhập bấp bênh – lại phơi bày một sự thật khác: người trẻ làm nghề sáng tạo, lao động tự do hay ngoài biên chế gần như không thể tiếp cận các gói vay mua nhà, khi điều kiện chứng minh thu nhập là rào cản bất khả thi.

Dù xuất phát điểm khác nhau, ba câu chuyện trên đều phản ánh một mẫu số chung: người trẻ không còn tin vào khả năng an cư tại các thành phố lớn. Khoảng cách giữa giá nhà và thu nhập ngày càng rộng, trong khi cơ chế hỗ trợ tài chính hầu như chưa bắt kịp thực tế.

Một bộ phận người trẻ đã chọn sống linh hoạt, không ràng buộc bởi nhà cửa – nhưng không phải vì không muốn ổn định, mà vì không còn lựa chọn. Và đáng lo hơn, sự "cam chịu" đang dần trở thành xu hướng: sống đâu hay đó, thuê nhà cả đời, coi giấc mơ an cư là một khái niệm xa xỉ thay vì mục tiêu thiết thực.

Trong khi nhiều quốc gia đã nhận ra vai trò của nhà nước trong hỗ trợ người trẻ sở hữu nhà – từ trợ cấp tài chính đến phát triển nhà ở xã hội – thì ở Việt Nam, các chính sách tương tự còn manh mún và hạn chế về độ phủ. Nếu không có thay đổi lớn về tư duy và hành động, "giấc mơ có nhà" sẽ tiếp tục trượt xa, không chỉ với cá nhân, mà với cả một thế hệ.