Giá điện tăng mỗi hai tháng: Liệu có quá vội vàng và thiếu cơ sở?

Đề xuất rút ngắn thời gian điều chỉnh giá điện xuống 2 tháng/lần được nhiều chuyên gia đánh giá là phù hợp với cơ chế thị trường.

Các chuyên gia nhận định rằng việc rút ngắn thời gian điều chỉnh giá điện xuống chỉ còn hai tháng một lần là quá nhanh và thiếu sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chưa đủ cơ sở để đảm bảo tính hợp lý và bền vững.

Trong dự thảo Nghị định về cơ chế điều chỉnh giá điện, Bộ Công Thương đề xuất rút ngắn thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân từ ba tháng một lần xuống còn hai tháng. Đặc biệt, nếu giá bán lẻ điện tăng từ 2% trở lên, thay vì 3% như hiện nay, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sẽ có quyền điều chỉnh mức giá này.

Nếu đề xuất này được thông qua, mỗi năm sẽ có tới 6 lần điều chỉnh giá, thay vì chỉ 4 lần như Quyết định 05/2024 hiện hành. Bộ Công Thương cho rằng việc điều chỉnh giá điện nhanh hơn sẽ giúp phản ánh kịp thời sự biến động của chi phí sản xuất, đồng thời tránh tình trạng dồn tích chi phí trong thời gian dài, dẫn đến các đợt tăng giá đột ngột.

Mặc dù vậy, việc rút ngắn thời gian điều chỉnh giá điện còn gây nhiều băn khoăn. Các chuyên gia, bao gồm ông Đào Nhật Đình và PGS.TS Ngô Trí Long, đều cho rằng, mặc dù điều này có thể phù hợp với cơ chế thị trường, nhưng tính khả thi của nó vẫn là một dấu hỏi lớn. Các chuyên gia này cảnh báo rằng, nếu không có sự minh bạch trong việc công bố chi phí sản xuất điện và chưa có một hệ thống giám sát giá trị chính xác, việc điều chỉnh giá điện quá thường xuyên có thể dẫn đến nhiều khó khăn trong việc kiểm soát.

PGS.TS Nguyễn Minh Duệ cũng chỉ ra rằng, việc điều chỉnh giá điện một cách nhanh chóng sẽ chỉ khả thi nếu có hệ thống quản lý, giám sát và minh bạch đầy đủ. Các chi phí sản xuất điện tại Việt Nam vẫn còn thiếu sự rõ ràng, điều này gây khó khăn trong việc điều chỉnh chính xác và công bằng.

Các chuyên gia khác như TS. Nguyễn Quốc Việt cho rằng, mặc dù Việt Nam đang hướng đến việc xây dựng một thị trường điện cạnh tranh, nhưng việc điều chỉnh giá điện quá thường xuyên có thể không phù hợp với các mục tiêu phát triển năng lượng xanh và giảm phát thải. Hơn nữa, sự độc quyền trong khâu truyền tải điện hiện nay khiến việc áp dụng các cơ chế thị trường trong việc điều chỉnh giá trở nên khó khăn.