Ghế nóng Fed vào tầm ngắm, Trump chuẩn bị vẽ lại chính sách tiền tệ

Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc sớm công bố người kế nhiệm Chủ tịch Fed Jerome Powell để gây ảnh hưởng lên chính sách tiền tệ, với nhiều ứng viên tiềm năng đang được đánh giá về mức độ trung thành và khả năng xoay trục lãi suất. Động thái này cho thấy Trump muốn đẩy nhanh kế hoạch điều chỉnh chính sách trong bối cảnh thị trường đang kỳ vọng Fed hạ lãi suất từ năm 2025.

Theo Wall Street Journal, Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy lập trường hạ lãi suất mạnh tay và có thể sẽ gây áp lực lên Cục Dự trữ Liên bang bằng cách sớm đề cử người thay thế Chủ tịch Jerome Powell. Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc chính sách tiền tệ theo hướng nới lỏng, phù hợp với mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng trong nhiệm kỳ thứ hai của ông.

Tổng thống Donald Trump đang ngày càng sốt ruột với cách tiếp cận thận trọng của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell và được cho là đã lên kế hoạch sớm công bố người kế nhiệm, bất chấp việc nhiệm kỳ của ông Powell còn kéo dài đến tháng 5/2026.

Theo các nguồn tin thân cận được Wall Street Journal dẫn lại, Nhà Trắng có thể công bố gương mặt mới cho vị trí Chủ tịch Fed ngay trong tháng 9 hoặc thậm chí sớm hơn. Trong danh sách cân nhắc có cựu Thống đốc Kevin Warsh, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, cựu Giám đốc Ngân hàng Thế giới David Malpass và Thống đốc đương nhiệm Christopher Waller.

Thông thường, tổng thống Mỹ sẽ công bố đề cử Chủ tịch Fed khoảng 3–4 tháng trước khi nhiệm kỳ đương nhiệm kết thúc. Tuy nhiên, việc Trump tính toán công bố sớm tới gần hai năm cho thấy quyết tâm tái định hình chính sách tiền tệ, đặc biệt trong bối cảnh ông nhiều lần thể hiện không hài lòng với lập trường “diều hâu” của ông Powell.

Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO ngày 25/6, Tổng thống Trump không giấu giếm thái độ: “Tôi đã có vài cái tên trong đầu. May mắn thay, ông Powell sẽ sớm rời đi, bởi tôi thấy ông ta là một sai lầm lớn”.

Bài toán chọn người kế nhiệm

Để tạo ra ảnh hưởng thực chất lên chính sách tiền tệ, nhân vật kế nhiệm Powell phải là người vừa ủng hộ lập trường hạ lãi suất, vừa đủ năng lực để chi phối các thành viên khác trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).

Trong số các lựa chọn, Kevin Warsh – người từng phục vụ dưới thời Tổng thống George W. Bush – nổi lên như một ứng viên sáng giá, nhưng cũng gây nhiều lo ngại trong nội bộ Nhà Trắng vì quan điểm "diều hâu" trong quá khứ. Warsh từng thẳng thắn tuyên bố: “Tôi không phải người yếu đuối, và nếu đó là điều ông Trump tìm kiếm, tôi sẽ không phù hợp”.

Kevin Hassett từ chối quan tâm tới vị trí Chủ tịch Fed, trong khi Scott Bessent – người từng điều phối thành công chính sách tài khóa trong các giai đoạn xoay trục – lại được Wall Street đánh giá cao và bày tỏ sẵn sàng nhận nhiệm vụ.

David Malpass – người từng lãnh đạo Ngân hàng Thế giới – gần đây lên tiếng kêu gọi Fed hạ lãi suất và chỉ trích các mô hình kinh tế lỗi thời. Trong khi đó, Thống đốc Waller, người đầu tiên trong FOMC công khai ủng hộ giảm lãi suất vào tháng 7, đang thu hút sự chú ý từ phía Nhà Trắng.

Thế cờ phức tạp

Việc công bố ứng viên quá sớm là con dao hai lưỡi: nếu ứng viên tỏ ra quá chiều lòng Trump, họ có thể mất điểm trước thị trường và các thành viên FOMC; nếu bày tỏ sự đồng thuận với Powell, họ có nguy cơ bị gạt khỏi bàn cờ chính trị ngay từ đầu.

Bên cạnh đó, dù hết nhiệm kỳ Chủ tịch vào năm 2026, Powell vẫn giữ ghế trong Hội đồng Thống đốc đến 2028 – đồng nghĩa với việc ông tiếp tục có quyền bỏ phiếu và ảnh hưởng đến chính sách lãi suất ngay cả khi không còn ở vị trí đứng đầu Fed.

Giới quan sát nhận định: nếu Trump thực sự công bố sớm danh tính Chủ tịch Fed tiếp theo, người được chọn có thể trở thành tâm điểm của tranh cãi chính trị – và cũng là nhân tố then chốt định hình chính sách tiền tệ của Mỹ trong nhiệm kỳ tiếp theo.