Fed trước ngã ba đường: Sức ép giảm lãi suất bủa vây

Trong khi thuế quan chưa thực sự khuấy động lạm phát Mỹ, một yếu tố bất ngờ hơn lại đang hé lộ điểm yếu: thị trường lao động đang xuất hiện những rạn nứt đáng báo động, tiềm ẩn khả năng định hình lại chính sách kinh tế vĩ mô.

Một mặt, thuế quan tiếp sức lạm phát, nên nếu Fed hạ lãi suất lúc này chẳng khác nào “đổ thêm dầu vào lửa”. Nhưng ở chiều ngược lại, chính thuế quan đang bào mòn sức mua, tổn hại niềm tin của người tiêu dùng — buộc Fed cân nhắc nới lỏng chính sách để vực dậy nền kinh tế.

Từ tháng 12/2024 đến nay, Fed vẫn giữ lãi suất ở mức 4,25% - 4,5%. Nhưng Wall Street Journal cảnh báo thời gian “đóng băng” chính sách đang dần khép lại. Các số liệu gần đây — từ áp lực giá hạ nhiệt đến thị trường lao động suy yếu — đều đồng loạt gửi đến Fed một thông điệp: Đã đến lúc xem xét lại lập trường “diều hâu” của mình.

Thuế quan chưa thật sự đè nặng giá cả

Bộ Tài chính ghi nhận thuế quan thu về thêm khoảng 15 tỷ USD trong tháng 5 — chỉ bằng khoảng 3% tổng chi tiêu của người dân. Mức tăng giá tại một số mặt hàng như quần áo, ô tô hoàn toàn chưa đủ sức khuynh đảo lạm phát.

Những số liệu này cũng phản ánh một thực tế: gánh nặng thuế chưa hoàn toàn đổ lên vai nhà sản xuất, bởi giá nhập khẩu tiếp tục tăng, các nhà buôn vẫn giữ được biên lợi nhuận. Giới phân tích đưa ra khả năng một số ngành dịch chuyển áp lực bằng cách tăng phí dịch vụ thay thế. Fed hoàn toàn có lý do để tin chuỗi cung ứng lúc này vững vàng hơn nhiều so với thời dịch COVID-19.

Xu hướng đang ủng hộ Fed nới lỏng chính sách

Các nhà kinh tế dự đoán thuế quan sẽ tiếp tục được phản ánh vào giá, nhưng áp lực này chủ yếu chỉ diễn ra một thời gian rồi tan. Hơn thế, xu hướng lạm phát tại Mỹ thời gian qua hoàn toàn phù hợp với khả năng Fed sẽ hạ lãi suất nếu thị trường lao động tiếp tục suy yếu.

Chi phí dịch vụ — một cấu thành chủ lực của lạm phát — đang hạ nhiệt. Đặc biệt, giá nhà ở, dịch vụ vận tải hàng không đều bắt đầu giảm, đưa lạm phát dịch vụ lõi từ 4,5% cuối năm ngoái xuống còn khoảng 3,5% vào tháng 5 — thấp nhất 4 năm qua.

WSJ dự báo lạm phát PCE của Fed sẽ ở khoảng 2,5% – 2,6% vào tháng 5, gần bằng mức thấp sau dịch COVID-19. Nếu loại trừ giá năng lượng, lạm phát dịch vụ cũng chỉ tăng 1,3% (đã được chuẩn hoá theo năm) trong 3 tháng qua — một xu hướng hoàn toàn phù hợp với mục tiêu 2% của Fed nếu tiếp diễn.

Nếu không vướng thuế quan, Fed hoàn toàn có thể khẳng định chiến dịch kiểm soát lạm phát khốc liệt của họ đã đến hồi khép lại.

Thị trường lao động bắt đầu rạn nứt

Những số liệu gần đây gửi đến Fed một thông điệp hoàn toàn khác: thị trường lao động đang suy yếu.

Từ tháng 1 đến nay, tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ tăng liên tiếp 0,25% — nếu xu hướng tiếp tục, đến quý IV, thất nghiệp hoàn toàn có thể vọt lên 4,6%.

Dấu hiệu này phản ánh một nền kinh tế đang tăng trưởng thấp hơn tiềm năng, kéo theo áp lực giá cả và lương bổng suy yếu.

Suốt thời gian qua, các chủ lao động chủ yếu “đóng băng” tuyển dụng thay vì mạnh tay sa thải, nên số người mất việc chưa tăng đột biến. Nhưng khoảng 2 tuần gần đây, số đơn đăng ký trợ cấp thất nghiệp vọt lên, cùng lúc khu vực tư nhân chỉ tạo thêm 37.000 việc — thấp kỷ lục trong nhiều năm.

RBC Capital Markets cảnh báo xu hướng “điều chỉnh downward” số việc làm hoàn toàn khớp với diễn biến ở thời suy thoái.

Dễ hiểu tại sao Fed luôn xem thị trường lao động là một biến số cực quan trọng. Nếu thuế quan tiếp tục đè nặng sức mua, khả năng tuyển dụng sẽ tiếp tục suy yếu, đe dọa đến sức khoẻ của nền kinh tế.

Những lựa chọn phía trước Fed

Lãi suất tại Mỹ hiện cao hơn mức “trung tính” 0,5 – 1,5%. Nếu lạm phát tiếp tục hạ, thị trường lao động tiếp tục suy yếu, Fed hoàn toàn có lý do để nới lỏng chính sách mà không lo lạm phát bùng phát.

Nhưng nếu thuế quan tiếp tục đẩy giá một số mặt hàng lên, sức mua suy yếu, thị trường việc làm tiếp tục rạn nứt — Fed sẽ buộc phải lựa chọn: tiếp tục “diều hâu” để khống chế lạm phát, hoặc “đóng vai bồ câu” để cứu vãn tăng trưởng.

Những tháng tiếp theo sẽ là thời khắc kiểm chứng bản lĩnh của Fed — một thời khắc mà chính sách không chỉ phụ thuộc vào số liệu kinh tế, mà còn vào khả năng xử lý khéo léo một thế khó chưa từng có.