MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

FED cảnh báo nguy cơ đình lạm tại Mỹ do ảnh hưởng từ thuế quan

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), ông Jerome Powell, mới đây đã cảnh báo nguy cơ nền kinh tế Mỹ rơi vào tình trạng đình lạm – hiện tượng lạm phát cao đi kèm tăng trưởng kinh tế trì trệ – dưới tác động từ các chính sách thuế quan của chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump.

Tại cuộc họp gần nhất của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), ông Powell phát biểu thẳng thắn: “Chúng ta đang chứng kiến lạm phát gia tăng rõ rệt, tăng trưởng kinh tế chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp có xu hướng tăng – một kịch bản tiềm ẩn nguy cơ đình lạm.”

Đây được xem là lời cảnh báo nghiêm túc và trực diện nhất từ FED về những hệ lụy mà các biện pháp thuế quan có thể gây ra đối với nền kinh tế Mỹ. Theo đó, FED đã loại trừ khả năng cắt giảm lãi suất trước thời hạn để hỗ trợ tăng trưởng, và tiếp tục duy trì mức lãi suất mục tiêu trong khoảng 4,25% - 4,5%.

Ông Powell cho biết thêm: “Chúng ta có thể đang bước vào một giai đoạn mới, trong đó chính phủ bắt đầu đàm phán lại với một số đối tác thương mại quan trọng. Diễn biến này có thể dẫn đến những thay đổi đáng kể – hoặc cũng có thể không mang lại nhiều chuyển biến thực chất.”

Thông thường, trong một chu kỳ kinh tế ổn định, tăng trưởng mạnh dẫn đến nhu cầu tăng cao, đẩy lạm phát lên. Khi đó, ngân hàng trung ương sẽ tăng lãi suất để kiềm chế nhu cầu, từ đó làm chậm tăng trưởng và giảm lạm phát. Khi lạm phát được kiểm soát, việc hạ lãi suất sẽ thúc đẩy sản xuất và việc làm, kích thích chu kỳ tăng trưởng mới. Đây là mô hình mà FED vẫn đặt niềm tin.

Tuy nhiên, hiện tượng đình lạm làm gián đoạn mô hình đó. Khi nền kinh tế tăng trưởng yếu nhưng lạm phát vẫn cao, ngân hàng trung ương đối mặt với một lựa chọn khó khăn: tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát có thể khiến tăng trưởng càng thêm trì trệ, còn giảm lãi suất sẽ làm lạm phát trầm trọng hơn.

Các nghiên cứu kinh tế và những bài học trong quá khứ, như khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, cho thấy cú sốc nguồn cung có thể dẫn tới đình lạm. Lần này, chính sách thuế quan được cho là đang tạo ra cú sốc tương tự, khi làm tăng chi phí hàng hóa tiêu dùng và gây gián đoạn thương mại. Các biện pháp đáp trả bằng thuế quan từ các đối tác thương mại cũng gây tổn hại đến xuất khẩu và làm suy yếu tăng trưởng.

Thực tế, thị trường Mỹ đang xuất hiện tình trạng thiếu hụt cục bộ một số loại hàng hóa, trong khi giá cả tăng mạnh do nhiều nhóm hàng gần như “đóng băng” hoàn toàn vì thuế suất quá cao. Khi mức thuế quan vượt 70%, động lực trao đổi thương mại gần như bị triệt tiêu hoàn toàn.

GDP quý gần nhất của Mỹ đã lần đầu tiên ghi nhận tăng trưởng âm kể từ năm 2022, nguyên nhân chủ yếu do làn sóng nhập khẩu tăng đột biến trước thời điểm thuế quan có hiệu lực. Việc nhập khẩu vượt quá xuất khẩu đã kéo giảm cán cân thương mại và làm giảm tăng trưởng kinh tế.

Tuy vậy, thị trường lao động vẫn cho thấy một số tín hiệu tích cực. Trong tháng 4, nền kinh tế Mỹ tạo thêm 177.000 việc làm, giữ tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp 4,2%. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế bày tỏ nghi ngại về khả năng duy trì xu hướng tích cực này, khi các doanh nghiệp ngày càng gặp khó khăn do môi trường chính sách thiếu ổn định.

Sự bất ổn kéo dài có thể làm giảm niềm tin tiêu dùng, ảnh hưởng đến quyết định tuyển dụng và đầu tư của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, áp lực giá do thuế quan cao tiếp tục đè nặng lên người tiêu dùng – vốn đã phải đối mặt với lạm phát kéo dài trong nhiều năm qua.