FED "án binh bất động", Trump dọa "thâu tóm" quyền lực

Trong một động thái đầy kịch tính, Tổng thống Donald Trump đã công khai tấn công Chủ tịch Fed Jerome Powell vì quyết định giữ nguyên lãi suất, thậm chí còn ám chỉ ý định tự bổ nhiệm mình vào ghế điều hành ngân hàng trung ương. Đây không chỉ là lời chỉ trích, mà là tín hiệu đáng lo ngại về sự xâm phạm nghiêm trọng vào tính độc lập của Fed, có nguy cơ gây chấn động thị trường tài chính toàn cầu.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định giữ nguyên lãi suất chủ chốt trong cuộc họp ngày 18/6 – lần thứ tư liên tiếp kể từ đầu năm. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các nhà hoạch định chính sách tiếp tục theo dõi tác động của thuế nhập khẩu mới và những bất ổn có thể ảnh hưởng đến triển vọng kinh tế Mỹ trong phần còn lại của năm 2025.

Mặc dù duy trì mặt bằng lãi suất khoảng 4,3%, Fed vẫn phát tín hiệu sẽ cắt giảm lãi suất hai lần vào cuối năm nay. Tuy nhiên, cơ quan này cũng bày tỏ lo ngại rằng các mức thuế nhập khẩu do chính quyền Tổng thống Donald Trump đề xuất có thể đẩy lạm phát tăng cao hơn. Trong báo cáo dự báo mới công bố, Fed nhận định tăng trưởng kinh tế có thể chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp nhích lên nhẹ.

Chủ tịch Fed Jerome Powell cảnh báo rằng việc tăng thuế “nhiều khả năng sẽ làm tăng chi phí tiêu dùng và tạo thêm áp lực lên hoạt động kinh tế”. Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh rằng Fed cần thêm thời gian và dữ liệu trong mùa hè để đánh giá chính xác tác động của các chính sách thuế quan mới.

Tác động của chính sách tiền tệ tiếp tục lan rộng. Từ chi phí thế chấp, vay mua xe, đến tín dụng doanh nghiệp, mặt bằng lãi suất cao kéo dài đã khiến thị trường nhà ở suy yếu rõ rệt. Doanh số bán và xây dựng nhà sụt giảm, trong khi thị trường lao động cũng đang mất dần đà tăng trưởng.

Tuy nhiên, ông Powell khẳng định kinh tế Mỹ vẫn ở trong trạng thái “khá tốt”, đồng thời nhấn mạnh Fed sẽ hành động thận trọng để tránh gây bất ổn mới cho thị trường.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump tiếp tục chỉ trích Fed một cách gay gắt. Phát biểu tại Nhà Trắng, ông gọi Chủ tịch Fed là “ngu ngốc” và cáo buộc ông Powell hành động vì động cơ chính trị khi không chịu hạ lãi suất.

Không dừng lại ở đó, Tổng thống Trump còn công khai đặt câu hỏi: “Có lẽ tôi nên vào Fed. Tôi có được phép tự bổ nhiệm mình vào Fed không? Tôi sẽ làm tốt hơn nhiều so với những người này.”

Trump từ lâu đã không che giấu sự bất đồng với ông Powell. Trước đó, ông từng tuyên bố “không thể sa thải Chủ tịch Fed đủ nhanh”, rồi lại khẳng định sẽ không tái bổ nhiệm ông khi nhiệm kỳ kết thúc vào năm tới. “Tôi sẽ không bao giờ tái bổ nhiệm ông ta. Ông ta làm việc quá tệ”, Tổng thống Trump nhấn mạnh.

Tuyên bố của ông Trump dấy lên lo ngại về sự độc lập của Fed – một nguyên tắc nền tảng của chính sách tiền tệ Mỹ. Trong khi nhiều ngân hàng trung ương lớn khác trên thế giới như ECB, Ngân hàng Anh hay Canada đã bắt đầu chu kỳ nới lỏng tiền tệ, Fed vẫn giữ nguyên lãi suất giữa bối cảnh rủi ro lạm phát quay trở lại.

Với lạm phát tại Mỹ đã giảm về mức 2,1% trong tháng 4 – sát với mục tiêu của Fed – một số chuyên gia cho rằng chính sách tiền tệ hiện tại đang trở nên quá chặt. Tuy nhiên, lạm phát lõi vẫn ở mức cao 2,5%, và các nhà hoạch định chính sách không muốn hành động thiếu thận trọng.

Theo chiến lược gia George Pearkes, việc cắt giảm lãi suất có thể sẽ chưa xảy ra trước tháng 9. Trong khi đó, chuyên gia Claudia Sahm nhận định Fed tin rằng tác động của thuế quan chỉ mang tính tạm thời và lạm phát sẽ dịu lại trong năm 2026–2027. Nhưng bà cũng cảnh báo: “Nếu không có thuế, Fed có thể đã hành động sớm hơn. Họ cần thêm bằng chứng chắc chắn.”

Dù thẳng thắn bày tỏ sự bất mãn với Fed, mục tiêu lớn hơn của Tổng thống Trump dường như không chỉ là lạm phát, mà còn là chi phí đi vay của chính phủ – vốn đã vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD tiền lãi hàng năm. Nhưng việc đặt áp lực chính trị lên Fed nhằm mục tiêu tài khóa lại đặt ra câu hỏi lớn về định hướng và tính độc lập trong điều hành chính sách tiền tệ của nước Mỹ trong giai đoạn tới.