F-35B rơi trong căn cứ Mỹ

Vụ tai nạn chưa ghi nhận thiệt hại về người nhưng có thể làm gia tăng chi phí bảo dưỡng, kiểm tra kỹ thuật và ảnh hưởng đến tiến độ khai thác dòng chiến đấu cơ chủ lực của Mỹ cùng nhiều quốc gia đồng minh.

Một tiêm kích F-35B Lightning II thuộc Không đoàn 11 của Thủy quân Lục chiến Mỹ đã gặp nạn tại căn cứ không quân Miramar ở bang California vào sáng 31/7 (giờ địa phương). Theo thông tin ban đầu, máy bay rơi gần khu vực đường băng và nhanh chóng bốc cháy dữ dội.

Phi công đã kịp thời kích hoạt ghế phóng và được đưa tới cơ sở y tế trong tình trạng ổn định với các chấn thương không đe dọa tính mạng. Lực lượng cứu hỏa tại căn cứ đã triển khai bọt chữa cháy để khống chế đám cháy trên thân máy bay cũng như khu vực cỏ khô xung quanh hiện trường.

Nguyên nhân vụ tai nạn hiện chưa được công bố. Theo thông lệ, các sự cố liên quan đến máy bay quân sự sẽ do quân đội Mỹ tiến hành điều tra thay vì Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia (NTSB), cơ quan phụ trách các vụ tai nạn hàng không dân sự.

F-35B là biến thể cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng (STOVL) trong chương trình F-35 Lightning II do Lockheed Martin phát triển. Đây là dòng chiến đấu cơ thế hệ thứ năm được Mỹ cùng nhiều quốc gia đồng minh sử dụng nhờ khả năng tàng hình, tác chiến đa nhiệm và vận hành linh hoạt trên nhiều loại địa hình.

Theo dữ liệu công khai, mỗi chiếc F-35B có giá khoảng 109 triệu USD. Báo cáo năm 2024 của Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ Mỹ (GAO) cho biết quân đội Mỹ đang vận hành hơn 630 chiếc F-35 thuộc ba quân chủng. Tổng chi phí của toàn bộ chương trình, bao gồm mua sắm thêm hơn 1.800 máy bay và vận hành trong nhiều thập kỷ, được ước tính lên tới khoảng 2.000 tỷ USD, trở thành chương trình vũ khí có chi phí lớn nhất lịch sử quốc phòng Mỹ.

Sự cố lần này diễn ra gần đúng một năm sau vụ rơi của một chiếc F-35C thuộc Hải quân Mỹ gần căn cứ Lemoore (California) vào cuối tháng 7/2025. Trong vụ việc đó, phi công cũng phóng ghế thoát hiểm thành công trước khi máy bay rơi xuống khu vực trống và bốc cháy.

Ở góc độ quốc phòng, mỗi vụ tai nạn của F-35 đều thu hút sự quan tâm lớn bởi đây là nền tảng sức mạnh không quân chủ lực của Mỹ và nhiều đồng minh như Anh, Italy, Nhật Bản, Australia hay Hàn Quốc. Nếu nguyên nhân được xác định liên quan đến lỗi kỹ thuật, các cơ quan quân sự có thể phải tăng cường kiểm tra hoặc điều chỉnh quy trình khai thác đối với một số phi đội.

Đối với ngành công nghiệp quốc phòng, sự cố cũng khiến nhà sản xuất Lockheed Martin và chuỗi cung ứng tiếp tục chịu áp lực trong việc nâng cao độ tin cậy của dòng máy bay này. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng cần chờ kết quả điều tra chính thức trước khi đưa ra đánh giá về ảnh hưởng đối với toàn bộ chương trình F-35.