EU chuẩn bị trừng phạt hai ngân hàng Trung Quốc vì hỗ trợ Nga "lách" lệnh cấm

Liên minh châu Âu (EU) đang lên kế hoạch áp đặt lệnh trừng phạt đối với hai ngân hàng của Trung Quốc do bị nghi ngờ hỗ trợ Nga thực hiện các giao dịch thương mại vi phạm lệnh cấm của khối. Đây được xem là lần đầu tiên Brussels trực tiếp nhắm vào các tổ chức tài chính bên thứ ba có liên quan đến nỗ lực hỗ trợ Moscow, theo nguồn tin của tờ Financial Times.

Động thái này nằm trong khuôn khổ gói trừng phạt mới nhất do Ủy ban châu Âu (EC) đề xuất, và vẫn cần sự đồng thuận của toàn bộ các quốc gia thành viên EU để có hiệu lực.

Các nhà phân tích nhận định, quyết định nhắm vào các ngân hàng Trung Quốc sẽ đánh dấu bước leo thang đáng kể trong chính sách của EU đối với Bắc Kinh. Trong thời gian qua, EU liên tục cáo buộc Trung Quốc tạo điều kiện để Nga lách lệnh cấm, từ đó tiếp tục tiếp cận các nguồn cung ứng phục vụ cho công nghiệp và quốc phòng.

Nguồn tin từ giới chức EU tiết lộ với Financial Times rằng hai ngân hàng Trung Quốc bị cân nhắc trừng phạt là những tổ chức quy mô nhỏ, bị nghi đã tạo điều kiện cho các giao dịch tiền điện tử giúp Nga nhập khẩu các mặt hàng nằm trong danh mục bị cấm của EU.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh EU muốn tăng cường sức ép kinh tế lên Nga, buộc nước này quay lại bàn đàm phán hòa bình với Ukraine – một tiến trình hiện đang đình trệ. Việc Brussels cân nhắc trừng phạt ngân hàng Trung Quốc cũng là lời khẳng định cam kết tiếp tục ủng hộ Ukraine trong xung đột kéo dài với Nga.

Tuy nhiên, thời điểm EU đưa ra quyết định này khá nhạy cảm, khi khối đang chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tháng tới. Ngoài ra, lập trường của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump – người dự kiến sẽ có tiếng nói lớn tại hội nghị G7 sắp tới ở Canada – cũng có thể ảnh hưởng đến mức độ ủng hộ mà EU nhận được từ phương Tây cho các biện pháp trừng phạt mới.

Phát ngôn viên của EC, bà Paula Pinho, ngày 11/6 cho biết các biện pháp trừng phạt mới nhằm mục đích ngăn chặn các hành vi "lách luật" thông qua việc thiết lập những hệ thống tài chính thay thế.

Về phía Trung Quốc, chính quyền Bắc Kinh nhiều lần bác bỏ cáo buộc hỗ trợ quân sự cho Nga, đồng thời lên án các lệnh trừng phạt của EU là thiên vị và mang tính "tiêu chuẩn kép". Bắc Kinh nhấn mạnh rằng các hoạt động kinh tế – thương mại bình thường giữa doanh nghiệp Trung Quốc và Nga không nên bị gián đoạn.

Năm 2024, kim ngạch thương mại song phương giữa Nga và Trung Quốc đạt 245 tỷ USD – tăng gấp đôi so với năm 2020. Nga hiện đang ngày càng phụ thuộc vào đồng nhân dân tệ trong các giao dịch quốc tế, nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào đồng USD và các đồng tiền phương Tây khác.

Gói trừng phạt mới nhất của EU hướng đến việc siết chặt các biện pháp đã ban hành trước đó, bao gồm cấm xuất khẩu các mặt hàng quân sự, hàng hóa lưỡng dụng (sử dụng cho cả mục đích dân sự và quân sự), cũng như các mặt hàng nhạy cảm khác sang Nga.

“Khả năng tiếp tục chiến tranh của Moscow phụ thuộc lớn vào sự hỗ trợ từ các quốc gia thứ ba,” Chủ tịch EC Ursula von der Leyen phát biểu ngày 10/6. “Những ai tiếp tay cho chiến tranh của Nga sẽ phải gánh chịu hậu quả nghiêm trọng.”