#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Eo biển Hormuz "dậy sóng": Mỹ áp lệnh trừng phạt, Iran đáp trả bằng tên lửa làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông vừa chứng kiến một nấc thang leo thang mới đầy nguy hiểm. Vòng xoáy "ăn miếng trả miếng" khốc liệt giữa Washington và Tehran không chỉ đe dọa trực tiếp đến thỏa thuận đình chiến mong manh, mà còn đặt tuyến hàng hải huyết mạch của năng lượng toàn cầu vào trạng thái báo động đỏ.

Mỹ siết gọng kìm trừng phạt, Iran nổ súng cảnh cáo trên biển

Mồi lửa mới nhất được châm ngòi khi Bộ Tài chính Mỹ, thông qua Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC), chính thức đưa "Cơ quan Quản lý eo biển Vịnh Persian" của Iran vào danh sách trừng phạt đặc biệt (SDN). Động thái cứng rắn này nhằm thẳng vào cơ quan trực tiếp kiểm soát hoạt động vận tải biển của Tehran tại eo biển Hormuz – vị trí chiến lược quyết định dòng chảy dầu khí toàn cầu.

Quyết định từ Washington được đưa ra ngay sau những diễn biến thực địa hết sức căng thẳng. Đài Phát thanh và Truyền hình quốc gia Iran (IRIB) xác nhận, các lực lượng an ninh nước này đã phải nổ súng cảnh cáo 4 tàu thương mại cố tình băng qua eo biển Hormuz mà không tuân thủ quy trình phối hợp an ninh. Bất chấp các tín hiệu yêu cầu dừng lại, các tàu này vẫn tiếp tục hải trình, buộc phía Iran phải khai hỏa để ép buộc quay đầu. Hiện danh tính và quốc tịch của các tàu liên quan vẫn đang được giữ kín, nhưng sự cố này đã ngay lập tức dội một gáo nước lạnh vào tâm lý thị trường năng lượng.

Đòn "ăn miếng trả miếng" bằng quân sự và nguy cơ đổ vỡ thỏa thuận

Tình hình nhanh chóng vượt ra ngoài các tuyên bố ngoại giao khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhắm vào căn cứ quân sự của Mỹ tại khu vực. Đây được xem là đòn trả đũa trực diện đối với các cuộc không kích trước đó của Washington nhắm vào khu vực phía Nam Iran, gần sân bay Bandar Abbas.

Mặc dù IRGC không công bố vị trí cụ thể của căn cứ bị oanh tạc, Kuwait – một đồng minh chiến lược của Mỹ tại vùng Vịnh – xác nhận các lực lượng phòng vệ của nước này đang phải tích cực ứng phó với các đợt tập kích tên lửa và UAV dữ dội. Diễn biến quân sự này đang phủ bóng đen lên các nỗ lực ngoại giao, đặc biệt khi chỉ mới cách đây 4 ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump còn lạc quan tuyên bố một thỏa thuận kéo dài lệnh đình chiến thêm 60 ngày giữa hai nước gần như đã hoàn tất.

Quốc tế can thiệp: Khối NATO rục rịch điều quân

Trước nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng và đẩy chi phí logistics toàn cầu leo thang, các cường quốc phương Tây đã bắt đầu có những động thái can thiệp quân sự nhằm bảo vệ quyền tự do hàng hải.

Chính phủ Hà Lan thông báo sẽ triển khai tàu quét mìn HNLMS Willemstad đến Địa Trung Hải thuộc lực lượng đặc nhiệm của NATO, đồng thời để ngỏ khả năng tiến thẳng vào eo biển Hormuz nếu căng thẳng tiếp tục leo thang. Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan, bà Dilan Yesilgoz-Zegerius, khẳng định nước này đang thảo luận chặt chẽ với các đồng minh để tăng cường hiện diện quân sự tại tuyến đường thương mại cốt lõi này.

Trước đó, một hội nghị quân sự khẩn cấp do Anh và Pháp đồng chủ trì với sự tham gia của lãnh đạo quân sự đến từ 40 quốc gia đã diễn ra. Tuyên bố chung của hội nghị nhấn mạnh: Việc duy trì dòng chảy giao thương tự do và an toàn qua eo biển Hormuz không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà còn là nền tảng cốt lõi để tạo không gian cho các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt cái đầu nóng của cả Mỹ và Iran lúc này.