#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

El niño có thể mạnh nhất trong nhiều thập kỷ, cảnh báo cú sốc lớn đối với khí hậu và nông nghiệp toàn cầu

Tổ chức Khí tượng Thế giới cảnh báo El Niño có thể mạnh nhất trong nhiều thập kỷ, gây ra nắng nóng, hạn hán và lũ lụt nghiêm trọng. Tác động có thể ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và giá hàng hóa toàn cầu, đặc biệt là trong năm 2026-2027.

🌎 El Niño có thể mạnh nhất trong nhiều thập kỷ, cảnh báo cú sốc lớn đối với khí hậu và nông nghiệp toàn cầu

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo El Niño đang mạnh lên nhanh chóng và có khả năng đạt cường độ “rất mạnh” vào cuối năm 2026, với tác động có thể kéo dài sang đầu năm 2027. Nếu kịch bản này xảy ra, thế giới có thể phải đối mặt với các đợt nắng nóng cực đoan, hạn hán và lũ lụt nghiêm trọng hơn, đồng thời gia tăng rủi ro đối với sản xuất nông nghiệp và nguồn cung hàng hóa.

🔥 El Niño đang mạnh lên nhanh chóng

El Niño là hiện tượng khí hậu xảy ra khi nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông xích đạo Thái Bình Dương tăng cao bất thường. Sự thay đổi này làm đảo lộn hệ thống gió, áp suất khí quyển và phân bố lượng mưa trên phạm vi toàn cầu.

Theo các dự báo mới, xác suất El Niño tiếp diễn đến tháng 2/2027 lên tới gần 100%. WMO dự báo hiện tượng này sẽ tiếp tục mạnh lên và có khả năng đạt đỉnh vào cuối năm nay.

Đáng chú ý, nhiệt độ nước biển ở một số tầng dưới bề mặt tại Thái Bình Dương trong tháng 7 và đầu tháng 8 được ghi nhận cao hơn trung bình tới 8°C. Đây là một trong những dấu hiệu cho thấy lượng nhiệt khổng lồ đang tích tụ trong đại dương.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, El Niño hiện tại có thể trở thành một trong những đợt mạnh nhất kể từ khi các dữ liệu quan trắc hiện đại được theo dõi, vượt xa phạm vi của nhiều biểu đồ khí hậu trong khoảng 40 năm qua.

🌡️ Nguy cơ tiếp tục phá kỷ lục nhiệt độ

Một trong những tác động đáng lo ngại nhất là nhiệt độ trung bình toàn cầu có thể tiếp tục tăng cao.

Đợt El Niño 2023-2024 từng góp phần đưa năm 2024 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận. Với El Niño mạnh hơn trong năm nay, WMO cảnh báo thế giới không nên bất ngờ nếu các kỷ lục nhiệt độ tiếp tục bị phá vỡ.

Điều đáng chú ý là tác động của El Niño không nhất thiết kết thúc ngay khi hiện tượng đạt đỉnh. Nhiệt lượng tích tụ trong đại dương có thể được giải phóng dần vào khí quyển, khiến ảnh hưởng đến nhiệt độ toàn cầu kéo dài sang năm 2027.

🌾 Nông nghiệp toàn cầu đứng trước rủi ro lớn

El Niño thường tạo ra những thay đổi đáng kể về lượng mưa và nhiệt độ tại nhiều khu vực sản xuất nông nghiệp quan trọng.

Một số khu vực như Amazon, Indonesia và Australia có thể đối mặt với điều kiện khô hạn hơn. Trong khi đó, lượng mưa tại các vùng nhiệt đới có thể thay đổi mạnh và mùa mưa tại một số quốc gia có thể bị xáo trộn.

Điều này đặc biệt đáng chú ý đối với thị trường hàng hóa bởi nông nghiệp phụ thuộc rất lớn vào thời tiết.

Nếu hạn hán kéo dài, năng suất các loại cây trồng có thể giảm, trong khi nắng nóng cực đoan làm gia tăng nhu cầu nước tưới và gây áp lực lên cây trồng. Ngược lại, mưa lớn và lũ lụt có thể gây thiệt hại mùa vụ, gián đoạn thu hoạch, vận chuyển và xuất khẩu.

Vì vậy, El Niño mạnh có thể trở thành một yếu tố quan trọng đối với cung – cầu và giá các mặt hàng nông sản trong những tháng tới.

☕🌽 Cà phê, ngô, lúa mì và đậu tương cần được theo dõi

Đối với nhà đầu tư hàng hóa, diễn biến thời tiết sẽ trở thành một biến số cần đặc biệt quan tâm.

Trong khi đó, lúa mì có thể chịu tác động gián tiếp thông qua những thay đổi về thời tiết tại các khu vực xuất khẩu lớn, đặc biệt khi El Niño kết hợp với các yếu tố cung cầu và địa chính trị khác.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng El Niño không đồng nghĩa giá nông sản chắc chắn sẽ tăng. Tác động thực tế còn phụ thuộc vào vị trí, thời điểm và mức độ của thời tiết cực đoan, cũng như tồn kho, diện tích gieo trồng và nhu cầu toàn cầu.

🌊 Hạn hán và lũ lụt có thể nghiêm trọng hơn

El Niño thường kéo dài khoảng 9 tháng đến một năm và xuất hiện theo chu kỳ khoảng 2-7 năm. Tác động của mỗi đợt El Niño có thể khác nhau, nhưng những đợt mạnh thường tạo ra các mô hình thời tiết rõ rệt.

Một số khu vực có thể đối mặt với hạn hán nghiêm trọng, trong khi những khu vực khác lại hứng chịu mưa lớn và lũ lụt.

WMO đặc biệt cảnh báo các ngành nông nghiệp, năng lượng, y tế và tài nguyên nước cần chủ động chuẩn bị phương án ứng phó.

Đối với nông nghiệp, vấn đề không chỉ nằm ở năng suất. Hạn hán còn có thể làm giảm nguồn nước tưới, trong khi lũ lụt có thể phá hủy cơ sở hạ tầng, đường sá và chuỗi cung ứng. Những yếu tố này đều có khả năng làm gia tăng chi phí sản xuất và vận chuyển hàng hóa.

📈 El Niño sẽ tác động thế nào đến thị trường hàng hóa?

Nếu El Niño tiếp tục mạnh lên, thị trường hàng hóa có thể xuất hiện biến động lớn hơn bình thường.

Trong kịch bản thời tiết bất lợi làm suy giảm sản lượng, thị trường có thể nhanh chóng phản ánh rủi ro thiếu hụt nguồn cung thông qua giá kỳ hạn. Những mặt hàng có tồn kho thấp hoặc nguồn cung tập trung tại một số quốc gia sẽ đặc biệt nhạy cảm.

Ngược lại, nếu thời tiết thực tế không gây thiệt hại đáng kể hoặc nguồn cung toàn cầu vẫn dồi dào, giá có thể không tăng như kỳ vọng.

Vì vậy, nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào thông tin “El Niño mạnh” để quyết định mua bán, mà cần kết hợp với báo cáo cung cầu, tồn kho, tiến độ mùa vụ, dự báo thời tiết và diễn biến xuất khẩu.

⚠️ Tâm điểm cuối năm 2026 – đầu năm 2027

WMO dự báo El Niño có thể đạt cường độ cao nhất vào cuối năm 2026 và tác động khí hậu có thể kéo dài sang đầu năm 2027.

Điều này khiến thời tiết trở thành một trong những yếu tố đáng theo dõi nhất đối với thị trường nông sản trong thời gian tới.

👉 Nếu El Niño thực sự đạt cấp độ “rất mạnh”, liệu chúng ta có đang đứng trước một chu kỳ biến động mới của giá nông sản toàn cầu? Và đâu sẽ là những mặt hàng chịu tác động mạnh nhất?