Ebola bùng phát, Bộ Y tế phát cảnh báo

Dù độc lực của Ebola được xếp vào hàng vũ khí sinh học, việc hiểu đúng về cơ chế lây truyền qua dịch tiết – khác biệt hoàn toàn với cách phát tán qua không khí của Covid-19 – là chìa khóa để kiểm soát dòng thác hoang mang dư luận.

Dịch Ebola đang trở lại với diễn biến nghiêm trọng tại Congo khi hơn 750 ca mắc và 177 ca tử vong đã được ghi nhận tính đến ngày 22/5. Uganda cũng phát hiện các ca bệnh liên quan nguồn lây từ Congo, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lan rộng trong khu vực.

Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 16 tại Congo kể từ năm 1976. Trước tình hình này, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu nhằm tăng cường giám sát và phối hợp ứng phó quốc tế.

Tuy nhiên, theo cơ quan y tế, việc WHO phát cảnh báo không đồng nghĩa dịch đã lan rộng mất kiểm soát như giai đoạn Covid-19 trước đây.

Ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, nhận định Ebola là bệnh đặc biệt nguy hiểm nhưng nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam hiện ở mức thấp.

“Việt Nam có giao thương và du lịch quốc tế lớn nên không thể loại trừ hoàn toàn khả năng xuất hiện ca bệnh xâm nhập, nhất là với những trường hợp di chuyển qua nhiều quốc gia trung gian”, ông Sơn cho biết.

Ebola nguy hiểm nhưng không dễ lây như Covid-19

Theo Bộ Y tế, Ebola chủ yếu lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người mắc bệnh hoặc người đã tử vong. Đây là cơ chế lây truyền hoàn toàn khác với Covid-19 nên khả năng phát tán cộng đồng không dễ xảy ra nếu kiểm soát tốt tiếp xúc gần.

Ngành y tế hiện triển khai song song hai lớp giám sát gồm kiểm tra tại cửa khẩu xuất nhập cảnh và theo dõi các ca nghi ngờ trong bệnh viện.

Bộ Y tế cũng phối hợp với lực lượng xuất nhập cảnh, Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan để rà soát người đến từ vùng dịch châu Phi, đồng thời chuẩn bị sẵn phương án xét nghiệm và cách ly nếu phát hiện trường hợp nghi nhiễm.

Viện Pasteur TP.HCM cùng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã được yêu cầu sẵn sàng năng lực xét nghiệm nhằm đáp ứng nhanh khi có tình huống phát sinh.

Theo chuyên gia, Ebola nguy hiểm ở tỷ lệ tử vong cao và khả năng lây nhiễm qua tiếp xúc dịch cơ thể. Một số tập quán tại Congo như chạm tay vào người đã mất để tiễn biệt cũng khiến nguy cơ lây lan tăng mạnh trong cộng đồng.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân không chủ quan

Dù nguy cơ thấp, Bộ Y tế khuyến nghị người dân không chủ quan trước đợt dịch hiện nay, đặc biệt với người vừa trở về từ vùng có dịch.

Các biện pháp phòng bệnh cơ bản vẫn được nhấn mạnh như đeo khẩu trang nơi đông người, rửa tay thường xuyên, ăn uống hợp vệ sinh và hạn chế tiếp xúc gần với người có biểu hiện nghi nhiễm bệnh.

Những người từng đến vùng dịch nếu xuất hiện triệu chứng như sốt, mệt mỏi, đau nhức hoặc dấu hiệu bất thường cần nhanh chóng đến cơ sở y tế và khai báo lịch sử di chuyển để được theo dõi kịp thời.

Giới chuyên gia cho rằng điều quan trọng lúc này là giữ tâm lý tỉnh táo. Ebola không phải căn bệnh có khả năng lây lan ồ ạt như Covid-19, nhưng nếu chủ quan trong kiểm soát tiếp xúc và giám sát y tế, rủi ro vẫn có thể xuất hiện.