#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Đúng cổ - sai thời điểm, nhà đầu tư nên làm thế nào?

Chọn đúng cổ phiếu, đúng thời điểm vẫn là kịch bản tốt đẹp nhất mà nhà đầu tư đều mong muốn. Tuy nhiên, nếu không may chọn sai thời điểm, nhà đầu tư nên làm gì?

Thị trường chứng khoán dần trở nên khó chơi hơn khi các nhóm cổ phiếu phân hóa ngày càng rõ rệt. Đã qua thời “cứ mua là thắng”, nhà đầu tư buộc phải lựa chọn cổ phiếu và thời điểm kỹ lưỡng trước mỗi quyết định xuống tiền nếu không muốn bị chôn vốn mất cơ hội, thậm chí thua lỗ.

Chọn thời điểm có nghĩa là chọn để hi vọng có lãi ngay hoặc không bị lỗ quá giới hạn cho phép trước khi có lãi. Nếu chọn sai thời điểm, thì phải sửa ngay bằng cách cắt lỗ và đợi lượt khác để chọn lại.

Chọn cổ phiếu là chọn để giữ mã cổ phiếu đó đủ lâu đến khi có lãi, dựa trên dự tính của nhà đầu tư về tương lai công ty. Chọn mã dựa trên những hiểu biết, phân tích về thị trường, nhóm ngành, doanh nghiệp, tiềm năng phát triển... Một mã sẽ tạm được gọi là tốt nếu nó được chọn từ trên 10 mã tiềm năng tương đương, sau khi so sánh và loại hết mã khác, với các lý do rõ ràng, thuyết phục để chọn ra mã tốt nhất. “Đúng cổ phiếu” thực tế có khái niệm rất khác nhau đối với hai trường phái đầu tư và đầu cơ. Nhà đầu cơ mua cổ phiếu với kỳ vọng giá sẽ tăng mạnh trong ngắn hạn mà không quá quan tâm đến các yếu tố cơ bản. Ngược lại, nhà đầu tư lại nhìn vào khả năng sinh lời trong dài hạn dựa trên khả năng tăng trưởng của ngành và nội tại doanh nghiệp.

Tuy nhiên, 3 sàn giao dịch chứng khoán Việt Nam có tới gần 1.700 mã, tìm được đúng cổ phiếu để “chọn mặt gửi vàng” thật sự không dễ dàng. Khi đã chọn đúng cổ phiếu, xác định điểm mua phù hợp thậm chí còn là bài toán nan giải hơn.

Với đặc thù “tăng sốc, giảm sâu” của các con sóng đầu cơ, thật tai hại nếu nhà lướt sóng ngắn hạn nhưng lại vào sai thời điểm. Thị trường từng chứng kiến rất nhiều trường hợp cổ phiếu khi tăng rất “nóng”, người đến sau phải xếp hàng chờ mua trần nhưng đến lúc giảm lại “tắt” thanh khoản, lệnh bán chất đống giá sàn.

Thêm nữa, cơ chế T+3 buộc các nhà đầu cơ phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đua lệnh hay bắt đáy. Nếu chọn sai thời điểm, khả năng thua lỗ nặng với các thương vụ đầu cơ là rất lớn. Trong trường hợp này, cắt lỗ “dứt cơn đau sớm” có lẽ là lựa chọn khả dĩ nhất. Khi nước rút, các yếu tố “bơm thổi” ngắn hạn qua đi, các cổ phiếu đầu cơ sẽ có xu hướng trở lại với giá trị thực.

Nếu đã chọn đúng cổ phiếu để nắm giữ lâu dài, sai thời điểm chưa hẳn đã là thảm họa bởi biến động ngắn hạn thường không tác động lớn đến các nhà đầu tư dài hạn. Tuy nhiên, cổ phiếu giảm quá đà có thể sẽ làm lung lay các luận điểm đầu tư ban đầu. Khi ấy, cắt lỗ hay bình quân giá xuống là lựa chọn không dễ dàng.

Nhà đầu tư nên nhớ rằng đầu tư dài hạn không có nghĩa là “gồng lỗ” dài hạn. Khi triển vọng ngành không còn phù hợp với chu kỳ nền kinh tế, giai đoạn bứt phá đã ở lại phía sau, nhà đầu tư đu đỉnh có thể sẽ phải mất nhiều năm chỉ để “về bờ”.

Ngược lại, nếu các yếu tố vĩ mô vẫn thuận lợi, nhà đầu tư đừng vội vàng cắt lỗ cổ phiếu khi doanh nghiệp vẫn có khả năng tăng trưởng cao. Sau khi được dòng tiền hưng phấn trên thị trường đẩy lên quá cao, việc cổ phiếu điều chỉnh trở lại mức định giá hợp lý là điều tất yếu sẽ xảy ra.

Về cơ bản, lợi nhuận tăng trưởng mạnh trong tương lai sẽ dần kéo định giá P/E xuống thấp và rất có thể mức giá nhà đầu tư bỏ ra để mua cổ phiếu là “đắt” ở thời điểm này lại trẻ thành “rẻ” trong vài quý tiếp theo. Vì thế, nhà đầu tư trong trường hợp này có thể chọn cách mua bình quân giá tại một mức phù hợp hơn thay vì cắt lỗ để tránh “cầm vàng lại để vàng rơi”.

Nhìn chung, chọn đúng cổ phiếu, đúng thời điểm vẫn là kịch bản tốt đẹp nhất mà nhà đầu tư đều mong muốn. Tuy nhiên, nếu không may chọn sai thời điểm, nhà đầu tư dài hạn sẽ dễ dàng sửa sai hơn so với đầu cơ lướt sóng.

Nguồn: Tổng hợp