Đồng USD áp sát đỉnh mới, tỷ giá sẽ còn 'nóng' đến mức nào?

Sau tuyên bố áp thuế đáp trả của Tổng thống Trump, thị trường tiền tệ thế giới rung chuyển. Đồng USD lập tức tăng vọt, đẩy tỷ giá vượt ngưỡng 26.000 VND/USD – một cú bứt phá khiến giới tài chính không khỏi lo ngại.

Căng thẳng thương mại dậy sóng, thị trường tiền tệ toàn cầu lao đao

Ngay sau tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc áp thuế quan đối ứng với nhiều quốc gia, thị trường tiền tệ quốc tế lập tức chao đảo. Giới đầu tư lo ngại các đòn thuế mới từ Washington sẽ đẩy giá trị tiền tệ của nhiều đối tác thương mại vào thế bất lợi.

Những đồng tiền nhạy cảm với rủi ro như đô la Úc và đô la New Zealand giảm mạnh, lần lượt mất 0,5% xuống 0,6268 CAD/USD và 0,26% xuống 0,5730 USD. Đồng nhân dân tệ (NDT) của Trung Quốc cũng lao dốc, chạm đáy một tháng chỉ sau vài giờ kể từ tuyên bố thuế quan của Mỹ. Đồng peso Mexico mất 0,25%, lùi về mốc 20,2520 peso/USD.

Theo một nghiên cứu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), các chính sách thuế quan có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ giá hối đoái thông qua việc làm thay đổi dòng chảy thương mại và nhu cầu ngoại tệ toàn cầu. Khi một quốc gia nâng thuế nhập khẩu, hàng hóa từ đối tác bị đánh thuế sẽ trở nên đắt đỏ, kéo theo nhu cầu giảm. Hệ quả là nhu cầu về đồng tiền của nước xuất khẩu cũng sụt giảm theo, tạo áp lực khiến đồng tiền này mất giá so với đồng tiền của nước nhập khẩu.

Đơn cử, khi Mỹ áp thuế lên hàng hóa từ Trung Quốc, các doanh nghiệp Mỹ sẽ cắt giảm nhập khẩu, đồng thời giảm nhu cầu sử dụng NDT để thanh toán. Điều này góp phần khiến đồng NDT suy yếu so với đồng USD – một kịch bản từng xảy ra trong giai đoạn căng thẳng thương mại Mỹ - Trung năm 2018, khi Mỹ đánh thuế 25% đối với thép và 10% đối với nhôm nhập khẩu.

Tình huống tương tự cũng vừa tái diễn với Canada và Mexico – hai trong những đối tượng đầu tiên của làn sóng áp thuế mới. Sau tuyên bố của Mỹ, đồng đô la Canada trượt về mức thấp nhất trong hơn 20 năm, xuống còn 1,45 CAD/USD. Trong khi đó, peso Mexico rớt về gần 21 peso/USD – mức đáy kể từ năm 2022.

USD tăng phi mã, tỷ giá VND chịu sức ép chưa từng có

Là một trong ba quốc gia Đông Nam Á bị áp thuế cao nhất, Việt Nam không tránh khỏi sức ép tỷ giá. Nỗi lo về chi phí xuất khẩu tăng cùng dòng vốn ngoại hối sụt giảm đang khiến thị trường ngoại hối trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết.

Chỉ trong phiên sáng 3/4, tỷ giá USD/VND đã tăng vọt, chính thức vượt mốc 26.000 đồng/USD – mức cao kỷ lục từ trước đến nay.

Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố tỷ giá trung tâm ngày 3/4 ở mức 24.854 VND/USD, tăng thêm 3 đồng so với phiên liền trước. Với biên độ dao động ±5%, tỷ giá trần trong ngày được phép lên tới 26.097 VND/USD, trong khi mức sàn là 23.611 VND/USD.

Đến 11h cùng ngày, nhiều ngân hàng thương mại đã đồng loạt điều chỉnh tăng giá USD. Tại Vietcombank, giá mua – bán USD lên đến 25.610 – 26.000 VND/USD, tăng 180 đồng so với hôm trước. BIDV niêm yết ở mức 25.610 – 25.970 VND/USD, tăng 160 đồng. VietinBank điều chỉnh mạnh tay hơn, lên mức 25.637 – 25.997 VND/USD, tăng lần lượt 208 đồng ở chiều mua và 167 đồng ở chiều bán.

Mức biến động 160 – 180 đồng trong một phiên giao dịch là mạnh nhất trong vòng hơn hai tháng qua. Tính từ đầu năm 2025 đến nay, tỷ giá USD/VND đã tăng khoảng 1,7%.

Rủi ro còn kéo dài?

Theo các chuyên gia của VPBankS, nếu xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục sụt giảm, nguồn cung USD vào thị trường trong nước sẽ bị thu hẹp, trong khi nhu cầu nhập khẩu tăng sẽ càng đẩy cầu USD đi lên. Kết hợp với việc NHNN có thể phải bán ngoại hối để ổn định thị trường (hiện dự trữ ngoại hối chỉ đủ cho khoảng 2,4 tháng nhập khẩu), tỷ giá USD/VND có thể tăng thêm 3–5% trong năm nay, dao động trong khoảng 26.000 – 26.200 VND/USD.

Ngoài ra, nếu Trung Quốc phản ứng bằng cách làm suy yếu đồng NDT, áp lực tỷ giá với VND sẽ còn nặng nề hơn, buộc NHNN phải điều hành linh hoạt để tránh tác động lan rộng trong hệ thống.

Tuy vậy, ông Phạm Lưu Hưng – Giám đốc SSI Research – cho rằng áp lực tỷ giá trong ngắn hạn có thể không quá gay gắt. Bởi lẽ, đồng VND đã điều chỉnh giảm trong thời gian qua, tạo ra một “bộ đệm” tương đối an toàn.

“Dù tình hình vẫn nhiều biến động, NHNN vẫn có đủ dư địa để kiểm soát tỷ giá trong ngắn hạn nhờ các công cụ chính sách đang có,” ông Hưng nhận định.

Triển vọng và kỳ vọng

Trong báo cáo mới nhất, Chứng khoán MBS cảnh báo áp lực tỷ giá có thể vẫn hiện hữu trong suốt năm 2025, khi đồng USD duy trì ở mức cao do các chính sách thuế quan liên tục được Tổng thống Trump đưa ra. Rủi ro lạm phát tăng sẽ khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thận trọng hơn trong việc cắt giảm lãi suất – yếu tố khiến USD tiếp tục giữ giá.

Dù vậy, các chuyên gia MBS vẫn kỳ vọng đồng VND được hỗ trợ nhờ mức chênh lệch lãi suất USD – VND đang dần thu hẹp. Tỷ giá có thể duy trì quanh vùng 25.500 – 26.000 VND/USD trong phần còn lại của năm.

Chứng khoán Vietcap cũng đưa ra góc nhìn tích cực khi cho rằng dòng vốn FDI tiếp tục chảy mạnh cùng việc thu hẹp thâm hụt thương mại dịch vụ sẽ góp phần ổn định tỷ giá. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế vĩ mô toàn cầu còn nhiều bất định – từ căng thẳng địa chính trị đến cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung – sự chủ động và linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ của NHNN vẫn là yếu tố then chốt để giữ ổn định mặt bằng tỷ giá trong năm nay.