Đòn quyết định của Fed giữa cơn giằng co kinh tế

Lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, Nhà Trắng công khai tính toán thay thế Chủ tịch Fed khi ông vẫn đang tại nhiệm – một động thái chưa từng có, phản ánh rõ rệt sức ép ngày càng gia tăng từ Tổng thống Donald Trump. Trong bối cảnh nội bộ Fed phân hóa và nền kinh tế Mỹ đối mặt những lựa chọn đau đớn, chính sách tiền tệ đang đứng trước một ngã rẽ mang tính sinh tử.

Trong một động thái chưa từng có tiền lệ, cuộc đối đầu giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell đã vượt khỏi khuôn khổ lời qua tiếng lại – và chuyển hóa thành một chiến dịch mang tính chủ động công kích.

Mở đầu tuần làm việc, ông Trump đăng tải trên mạng xã hội Truth Social một bức thư tay gửi trực tiếp đến ông Powell. Đính kèm là bảng so sánh lãi suất giữa Mỹ và các nước phát triển, cùng dòng chữ nguệch ngoạc nhưng đầy uy lực: “Jerome! Ông lại chậm trễ như thường lệ.”

Trong thư, ông Trump gay gắt cho rằng lãi suất Mỹ nên được hạ sâu về mức 1%, hoặc thậm chí thấp hơn, để bắt kịp các quốc gia như Nhật Bản (0,5%) hay Đan Mạch (1,75%). Ông cảnh báo: “Hàng trăm tỷ USD đang bị thổi bay chỉ vì sự chậm trễ này.”

Nhà Trắng ra đòn: Kịch bản thay tướng giữa nhiệm kỳ

Nếu các tuyên bố của ông Trump là pháo hiệu, thì phát ngôn của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent trên Bloomberg TV là đòn khai hỏa chính thức.

Lần đầu tiên, một quan chức cấp cao tiết lộ rõ ràng lộ trình thay thế Chủ tịch Fed – dù ông Powell vẫn còn gần một năm trong nhiệm kỳ, kéo dài đến tháng 5/2026. Theo ông Bessent, chính quyền đã cân nhắc việc đưa ứng viên kế nhiệm vào Hội đồng Thống đốc ngay từ trước thời điểm chuyển giao, tạo nên một thế trận lạ lùng: "chủ tịch chờ" trong lòng ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới.

Dù ông Bessent phủ nhận khả năng gây rối loạn, nhưng thông điệp chính trị thì đã quá rõ: quyền lực của Powell đang bị siết lại, ngay từ bên trong hệ thống.

Trong một cuộc phỏng vấn cuối tuần, ông Trump bóng gió rằng ông đã "nghĩ đến ba cái tên", trong đó có một người tên “Kevin” – được giới quan sát cho là Kevin Warsh, cựu Thống đốc Fed nổi tiếng với lập trường cứng rắn và thân hữu với giới bảo thủ.

Danh sách những ứng viên tiềm năng còn bao gồm:

Christopher Waller – Thống đốc Fed đương nhiệm, người đang ngả về phe hạ lãi suất.

Kevin Hassett – cựu Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Quốc gia.

David Malpass – cựu Chủ tịch Ngân hàng Thế giới.

Scott Bessent – chính ông Bộ trưởng Tài chính hiện tại, dù ông tuyên bố hài lòng với vị trí của mình.

Tất cả đều là những nhân vật được cho là sẵn sàng “bắt nhịp” với đường lối chính sách cứng rắn và thiên hướng kiểm soát của chính quyền Trump, báo hiệu một cuộc chia tay không êm đẹp với kỷ nguyên thận trọng của Jerome Powell.

Fed chia rẽ sâu sắc: Giằng co giữa Nhà Trắng và lạm phát

Trong nội bộ Fed, các quan điểm cũng rạn nứt rõ ràng. Một phe – tiêu biểu như Chủ tịch Fed Atlanta Raphael Bostic – theo đuổi lập trường "kiên nhẫn", cho rằng cần thêm thời gian để đánh giá tác động thực tế từ các đợt áp thuế mới và giữ nguyên lãi suất để tránh sai lầm chính sách.

Ngược lại, phe ủng hộ nới lỏng – dẫn đầu bởi Thống đốc Christopher Waller – cho rằng tác động từ thuế quan chỉ là tạm thời, và Fed nên nhanh chóng hạ lãi suất để tránh làm tổn thương nền kinh tế.

Tình trạng này không chỉ được ghi nhận nội bộ, mà còn được phản ánh trong động thái điều chỉnh dự báo từ các định chế tài chính lớn như Goldman Sachs, khi họ cho rằng Fed có thể hạ lãi suất ngay trong tháng 9, sớm hơn nhiều so với kịch bản trước đó.

Tất cả trông vào dữ liệu và... ngày 9/7

Giới đầu tư giờ đang nín thở chờ đợi loạt dữ liệu kinh tế sắp công bố. Báo cáo việc làm tháng 6 sẽ đo lường “sức khỏe” của thị trường lao động, còn dữ liệu lạm phát tuần sau là chỉ báo then chốt về diễn biến giá cả.

Đặc biệt, ngày 9/7 được xem là “điểm nổ”, khi một số lệnh tạm hoãn thuế quan hết hiệu lực – và có thể kích hoạt một làn sóng tăng giá mới, đẩy Fed vào thế khó.

Nếu kinh tế có dấu hiệu suy yếu rõ rệt, Fed sẽ có lý do chính đáng để cắt giảm lãi suất – qua đó hạ nhiệt xung đột với Nhà Trắng. Nhưng nếu lạm phát tiếp tục bám trụ, ông Powell sẽ phải đối mặt với lựa chọn sinh tử: giữ vững nguyên tắc để bảo vệ ổn định vĩ mô, hay nhân nhượng áp lực chính trị và đánh đổi niềm tin của thị trường.