Đòn đau từ Bắc Kinh: Thương chiến hạ nhiệt, nhưng nông sản Mỹ vẫn “mất đất sống” ở Trung Quốc

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung tưởng chừng đã hạ nhiệt khi hai nước đạt được thỏa thuận ngừng áp thuế, nhưng thực tế thì… không êm đẹp như thế, ít nhất là đối với những người nông dân Mỹ.

Theo báo cáo của SCMP, vào đầu tháng 5, lượng đậu nành và thịt lợn Mỹ nhập khẩu vào Trung Quốc rơi về con số 0 – đúng vậy, số không tròn trĩnh, bất chấp việc hai nền kinh tế lớn đã đạt thỏa thuận tháo gỡ áp lực thuế quan. Đây không chỉ là những con số thống kê khô khan mà là một hồi chuông báo động về những tổn thất dài hạn đối với ngành nông sản xuất khẩu vốn được xem là “át chủ bài” của Washington.

Đậu nành và thịt lợn: Hai mũi nhọn bị chặt gãy

Trong nhiều năm, Trung Quốc là “khách hàng VIP” của nông dân Mỹ, đặc biệt với mặt hàng đậu nành. Riêng năm 2024, Mỹ đã xuất khẩu sang Trung Quốc hơn 12,8 tỷ USD đậu nành – nghe thật hoành tráng. Nhưng mọi thứ bắt đầu đảo chiều khi chính quyền Tổng thống Trump khai màn cuộc chiến thương mại, áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc, kéo theo những đòn trả đũa mà nổi bật nhất là mức thuế 10% từ Bắc Kinh nhắm thẳng vào đậu nành và thịt lợn Mỹ.

Dữ liệu Bộ Nông nghiệp Mỹ cho thấy:

Tuần kết thúc ngày 3/4: Trung Quốc mua 340.000 tấn đậu nành Mỹ.

Tuần kết thúc ngày 1/5: Giảm xuống 68.000 tấn.

Tuần sau đó: 0 tấn.

Tương tự với thịt lợn, từ hàng nghìn tấn mỗi tuần, các nhà nhập khẩu Trung Quốc hủy bỏ tới 12.000 tấn đơn hàng, mức cao nhất kể từ đại dịch. Đến đầu tháng 5, lượng xuất khẩu chỉ còn 24 tấn, và sau đó cũng… về 0.

Sau thỏa thuận “giảm nhiệt”, chỉ thịt lợn hồi sức

Ngày 12/5, hai bên đạt thỏa thuận tạm ngừng áp thuế, và xuất khẩu thịt lợn Mỹ có dấu hiệu hồi phục nhẹ:

Tuần kết thúc ngày 15/5: Trung Quốc đặt mua 200 tấn thịt lợn Mỹ.

Tuần kế tiếp: Đơn hàng tăng vọt lên 7.838 tấn, gần như trở lại mức trước chiến tranh thương mại.

Tuy nhiên, mặt hàng đậu nành thì vẫn im lìm – không ghi nhận thêm bất kỳ hợp đồng mua bán mới nào đến ngày 15/5.

Mối lo sâu xa: Trung Quốc tự chủ nông sản

Vấn đề không chỉ nằm ở chuyện “giận dỗi tạm thời”. Cuộc chiến thương mại đã kích hoạt động lực tự chủ nông sản ở Trung Quốc. Từ tháng 4, Bắc Kinh đẩy mạnh kế hoạch:

Mở rộng diện tích trồng đậu nành trong nước.

Nâng cao hiệu quả sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Tăng cường nhập khẩu đậu nành từ Brazil – quốc gia đã vượt mặt Mỹ để trở thành nhà cung cấp số 1 cho Trung Quốc.

Đây chính là mối đe dọa lâu dài khiến nông dân Mỹ mất ngủ: Nếu Trung Quốc giảm phụ thuộc, nhu cầu với nông sản Mỹ có thể không bao giờ quay lại mức cũ, dù có đạt bao nhiêu thỏa thuận thương mại đi nữa.

Một vài con số đáng chú ý năm 2024

Trung Quốc nhập khẩu:

Nhìn vào bức tranh lớn, Mỹ vẫn là một trong những nhà cung cấp lớn, nhưng dấu hiệu sụt giảm đột ngột và xu hướng chuyển dịch dài hạn của Trung Quốc cho thấy vị thế này đang lung lay.

Kết luận:

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung không chỉ là trò chơi áp thuế, mà là một cuộc đấu dài hơi để giành giật chuỗi cung ứng và thị trường chiến lược. Dù Washington và Bắc Kinh có bắt tay ngừng bắn, thì cơn ác mộng mất khách hàng lớn nhất vẫn treo lơ lửng trên đầu nông dân Mỹ.

Nếu bạn muốn mình phân tích thêm tác động kinh tế, cơ hội – thách thức của Mỹ hay dự đoán xu hướng thị trường, cứ nói nhé!

#Hot nhất #Thị trường #Mỹ #Trung Quốc