Doanh nghiệp tư nhân cần "cất cánh" nhờ Nghị quyết 68

Nghị quyết 68 không chỉ là một văn bản chính sách, mà là tuyên ngôn về mối quan hệ cộng sinh giữa Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân. Đây là sự khẳng định đanh thép về tầm nhìn chiến lược: hai bàn tay cùng nắm chặt, đồng lòng kiến tạo một nền kinh tế Việt Nam phát triển bền vững và toàn diện.

Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu trở nên dè dặt trước những cơn gió ngược địa chính trị và địa kinh tế, Việt Nam đang chủ động bước vào một giai đoạn phát triển mới, đặt trọng tâm vào nội lực – mà tiêu biểu là khu vực kinh tế tư nhân. Từ một “vai phụ” trong quá khứ, kinh tế tư nhân nay đang được kỳ vọng trở thành “cánh tay phải” vững chắc của Nhà nước trên hành trình kiến tạo tăng trưởng bền vững.

Tư nhân – mắt xích chiến lược trong giai đoạn phát triển thứ ba

Theo ông Bùi Nguyên Khoa – Phó phòng Phân tích CTCP Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BSC), nền kinh tế Việt Nam hiện đang chuyển sang giai đoạn phát triển thứ ba. Sau khi tận dụng hiệu quả nguồn vốn ODA trong những năm 2000, rồi dựa vào dòng vốn FDI với điểm nhấn là sự bùng nổ đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia như Samsung giai đoạn 2010–2020, thì hiện tại, Việt Nam buộc phải dịch chuyển trọng tâm sang nội lực – đặc biệt là khu vực tư nhân.

“Trong thời kỳ mà FDI không còn dễ dãi, ODA không còn dồi dào, thì vốn trong nước – với trụ cột là kinh tế tư nhân – phải là chất liệu chính để tăng trưởng.” – Ông Khoa nhận định.

Để đạt tốc độ tăng trưởng cao và ổn định, theo tính toán của BSC, tổng đầu tư toàn xã hội cần đạt mức 40% GDP – cao hơn hẳn mốc 30% hiện tại. Điều này chỉ có thể đạt được nếu dòng vốn tư nhân được khơi thông và dẫn dắt bằng chính sách hiệu quả.

Nghị quyết 68 – cú huých mở khóa nội lực tư nhân

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 68 của Chính phủ được ví như “đòn bẩy” chính sách mở đường cho tư nhân tham gia sâu rộng vào các lĩnh vực phát triển quốc gia. Nghị quyết này không chỉ thay đổi tư duy mà còn hành động – khi lần đầu tiên, khu vực tư nhân được xác định là nguồn lực quan trọng bậc nhất của nền kinh tế.

Theo đó, loạt chính sách mới liên quan đến đất đai, vốn và cơ chế “hậu kiểm thay vì tiền kiểm” được áp dụng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân được tham gia vào mọi lĩnh vực mà pháp luật không cấm – bao gồm cả các đại dự án quốc gia như đường sắt cao tốc Bắc – Nam, vốn trước đây chỉ dành cho khu vực Nhà nước.

Không dừng lại ở đó, Nghị quyết còn cam kết hỗ trợ mạnh mẽ về đất đai, tín dụng, chuyển đổi số, khoa học – công nghệ – những yếu tố sống còn để tư nhân không chỉ tồn tại mà phải phát triển vượt bậc.

“5 triệu hộ kinh doanh vì sao vẫn chưa chịu lớn?”

Tuy nhiên, bức tranh kinh tế tư nhân hiện vẫn còn một mảng tối lớn: sự trì trệ trong quá trình chuyển đổi của hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể – lực lượng chiếm áp đảo nhưng chưa chịu “lớn”.

Với quy mô nhỏ, doanh thu bấp bênh và hệ thống kế toán lỏng lẻo, phần lớn hộ kinh doanh ngần ngại chuyển đổi sang doanh nghiệp chính thức. Bài toán tài sản – khi tài sản cá nhân và tổ chức không được tách bạch – cũng khiến họ gặp khó trong tiếp cận tín dụng. Trong khi đó, những gánh nặng hành chính, pháp lý sau khi lên doanh nghiệp lại trở thành rào cản vô hình, khiến nhiều hộ e ngại bước chuyển đổi này.

Để tháo nút thắt này, theo ông Khoa, cần có các quỹ bảo lãnh tín dụng hoặc bảo hành tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, giúp họ vượt qua rào cản tài chính ban đầu, từ đó khơi thông dòng chảy chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp tư nhân quy mô thực thụ.

Chính sách tốt, nhưng thực thi mới là chìa khóa

Không thể phủ nhận rằng Chính phủ đã chủ động nhận diện các nút thắt và xây dựng chính sách gỡ khó. Tuy nhiên, ông Khoa thẳng thắn chỉ ra rằng: “Chính sách dù tốt đến đâu, nếu thực thi không đủ mạnh mẽ và đồng bộ, thì hiệu quả vẫn chỉ nằm trên giấy.”

Chính vì vậy, điều quan trọng hơn cả là năng lực thực thi chính sách tại địa phương – nơi diễn ra cuộc sống thật của doanh nghiệp. Bởi chỉ khi chính sách “xuống đất” được đúng và đủ, thì động lực tăng trưởng từ tư nhân mới thực sự được kích hoạt.

Kinh tế tư nhân: Không thể mãi “bé hạt tiêu”

Theo ông Khoa, một trong những thay đổi lớn nhất của Nhà nước hiện nay là tư duy phát triển kinh tế theo hướng “hậu kiểm” – tức trao quyền tự do kinh doanh cho tư nhân, và chỉ can thiệp khi có sai phạm, thay vì chốt chặn từ đầu. Điều này tạo ra môi trường “mở bung” cho sự năng động, đổi mới, mạo hiểm – những phẩm chất vốn là bản sắc của khu vực tư nhân.

“Ở các quốc gia phát triển, sức mạnh kinh tế không chỉ đến từ các tập đoàn lớn, mà còn từ hàng triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ – những mắt xích không thể thiếu trong ổn định vĩ mô và đổi mới sáng tạo.” – ông nhấn mạnh.

Do đó, doanh nghiệp Việt cần tận dụng thời điểm này để “lớn” – không chỉ về quy mô mà cả về tư duy và chiến lược phát triển. Đây là lúc khu vực tư nhân cần bứt phá, mở rộng sản xuất, dám vay vốn, đầu tư, và tiên phong trong những lĩnh vực mới.

Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân: Phải “vỗ tay” cùng nhau

Khép lại, ông Khoa ví von đầy hình tượng: “Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân như hai bàn tay – chỉ khi cùng vỗ vào nhau, mới tạo nên sức mạnh”. Một bên kiến tạo chính sách, một bên chủ động đầu tư – đó là cặp song hành không thể thiếu để đưa nền kinh tế Việt Nam vững vàng bước vào giai đoạn phát triển bền vững và toàn diện.