Doanh nghiệp gỗ 'nín thở' trước biến số thuế quan

Trong bối cảnh ngành gỗ đạt kim ngạch xuất khẩu ấn tượng, nhiều doanh nghiệp đã nắm bắt cơ hội để ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận tích cực trong 2024. Các chuyên gia dự báo triển vọng kinh doanh của ngành năm nay phụ thuộc nhiều vào biến số thuế quan.

Gam màu sáng bao phủ ngành gỗ trong năm 2024

‏‏‏Năm 2024 đánh dấu sự phục hồi mạnh mẽ của ngành gỗ Việt Nam sau giai đoạn chạm đáy năm 2023. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 16,3 tỷ USD, tăng 20,9% so với năm trước, vượt xa mục tiêu 15,2 tỷ USD đề ra. Đây cũng là con số cao kỷ lục, vượt mức 15,8 tỷ USD năm 2022.

‏Trao đổi với phóng viên, đại diện ‏‏Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam ‏‏(VIFOREST) cho biết, 2023 là năm các nhà nhập khẩu tại Hoa Kỳ (thị trường chiếm tới 56% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam) “giải phóng” hàng tồn kho, do đó lượng hàng nhập trong năm 2024 tăng trưởng đáng kể. Các doanh nghiệp cũng tận dụng cơ hội này để tăng lượng hàng xuất khẩu.

‏‏Sự phục hồi của ngành đã tác động tích cực đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp ngành gỗ trong năm 2024.‏‏

‏Thống kê của phóng viên, tổng doanh thu của các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ trên các sàn HOSE, HNX và UPCoM đạt hơn 16.000 tỷ đồng, tăng 8% so với năm 2023. Lãi ròng tăng mạnh 58%, đạt 1.300 tỷ đồng. Biên lãi gộp trung bình của đạt trên 18%. ‏

Kết quả kinh doanh một số doanh nghiệp xuất khẩu gỗ trong năm 2024. Ảnh: Mai Trang tổng hợp. 

‏Đứng đầu trong số các doanh nghiệp có tăng trưởng ấn tượng là Phú Tài (mã: PTB) với doanh thu tăng 15% và lợi nhuận lên tới 46% nhờ sản lượng tiêu thụ đá và gỗ tăng, chi phí tài chính giảm và hưởng lợi từ chênh lệch tỷ giá.‏

‏Mảng gỗ của Phú Tài chiếm 60% tổng doanh thu với hơn 3.600 tỷ đồng, tăng 30%. Biên lãi gộp mảng này cải thiện 2,4 điểm % lên 24,2% trong năm 2024. Trong quý IV/2024, PTB đã không còn phải trích lập dự phòng công nợ khó đòi của khách hàng Noble House Home Furnishings LLC (Mỹ), do đó tác động tích cực lên kết quả kinh doanh cả năm. ‏

‏Tại BCTC của Gỗ An Cường (mã: ACG) cho thấy, đơn vị này sụt giảm lợi nhuận tới hơn 44% trong quý IV/2024, xuống chỉ còn 90 tỷ mặc dù lợi nhuận tăng nhẹ 6%. Nguyên nhân chính đến từ sự sụt giảm 32% của doanh thu tài chính (chỉ đạt 34 tỷ đồng), trong khi chi phí quản lý doanh nghiệp tăng gấp 3 lần, chạm mức 164 tỷ đồng. Đồng thời, chi phí bán hàng tiếp tục ở mức cao, khiến lợi nhuận bị bào mòn đáng kể. Doanh nghiệp lý giải sự sụt giảm này chủ yếu do chi phí dự phòng tăng và các khoản chi liên quan đến nhân sự.‏

‏Dù quý IV gặp khó khăn, kết quả cả năm của ACG vẫn tăng trưởng nhẹ. Tổng doanh thu đạt gần 4.000 tỷ đồng, tăng 6% so với năm trước, trong khi lợi nhuận ròng đạt 420 tỷ đồng, nhích nhẹ 2%. So với kế hoạch đề ra, công ty đã vượt 5% mục tiêu doanh thu và gần hoàn thành chỉ tiêu lợi nhuận (đạt 96%).‏

Mới đây, ‏‏HĐQT ACG vừa quyết định chấm dứt hoạt động của Chi nhánh 5 tại TP HCM kể từ ngày 10/2. Động thái này nhằm tái cơ cấu và sắp xếp lại bộ máy vận hành.‏

‏Theo quyết định, Tổng Giám đốc ACG được ủy quyền xử lý các nghĩa vụ tài chính, bao gồm thanh toán nợ (cả thuế), giải quyết chế độ lao động cho nhân viên và hoàn tất thủ tục với cơ quan chức năng. Việc tái cơ cấu chi nhánh có thể giúp ACG tối ưu hóa hoạt động và kiểm soát chi phí trong bối cảnh thị trường đầy biến động. Dù quý IV/2024 không đạt kỳ vọng, bức tranh tài chính tổng thể của doanh nghiệp vẫn khá ổn định.

‏‏Tại Vinafor (mã: VIF),‏‏ doanh thu giảm nhẹ 5% nhưng lợi nhuận sau thuế lại tăng đến 30%, chủ yếu nhờ lợi nhuận từ hoạt động tài chính và đặc biệt là lãi từ công ty liên doanh, liên kết. Tuy nhiên khoản này không được doanh nghiệp thuyết minh cụ thể. ‏

‏Gỗ Đức Thành (mã: GDT)‏‏ có biên lãi gộp năm 2024 cao nhất ngành với 40%, tăng tới 11 điểm % so với cùng kỳ. Doanh thu đạt 336 tỷ đồng, tăng 8%, giúp lãi ròng tăng 49%, lên 37 tỷ đồng. Đơn vị này cho biết, lợi nhuận tăng mạnh nhờ việc tối ưu hóa chi phí quản lý khi dồn 3 nhà máy thành 1, tiết kiệm được quỹ lương do tinh gọn nhân sự, tiết kiệm chi phí vận chuyển, quản lý, đồng thời có thêm lợi nhuận từ cho thuê nhà xưởng của 2 nhà máy đã dời đi. ‏

‏Trở lại sau thua lỗ, Savimex (mã: SAV) đã có lãi ròng năm 2024 lên tới 54 tỷ đồng. Năm 2024, công ty không còn thực hiện dự phòng do đánh giá lại cổ phiếu TCM của CTCP Dệt may - Đầu tư - Thương mại Thành Công, thay vào đó là trích lập dự phòng khoản đầu tư vào công ty liên doanh Champa-Savi nên đã giảm lỗ trong hoạt động tài chính. Cùng với đó là kiểm soát tốt chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp đã tác động tích cực đến lợi nhuận năm. ‏

‏Gỗ Trường Thành (mã: TTF)‏‏ đã tìm được ánh sáng khi lãi hơn 11 tỷ đồng, cải thiện đáng kể so với mức lỗ 144 tỷ trong năm 2023. Tuy nhiên do thua lỗ kéo dài trong nhiều năm, doanh nghiệp này vẫn còn lỗ luỹ kế hơn 3.234 tỷ đồng. TTF cho biết vẫn đang trong quá trình tái cấu trúc và tìm kiếm đơn hàng mới tại EU, Hoa Kỳ và châu Á. Công ty cũng bắt đầu tham gia các dự án bất động sản của các chủ đầu tư lớn.

Mới đây, HĐQT TTF đã ra quyết định chấm dứt hoạt động chi nhánh công ty tại địa chỉ ấp Bàu Bàng, thị trấn Lai Uyên, huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương.

Lý do chấm dứt là tái cấu trúc danh mục sản phẩm, tập trung máy móc thiết bị, nguyên vật liệu và nguồn lực phát triển mặt hàng gỗ chống cháy, có hàm lượng giá trị gia tăng và khác biệt cao hơn tại Nhà máy TTF Bình Dương ở thành phố Tân Uyên, cũng là nơi đặt trụ sở chính của của TTF.

Cũng trong ngày 12/3, HĐQT đã thông qua chủ trương thoái toàn bộ cổ phần đang sở hữu tại CTCP Central Wood, đồng thời chấm dứt hoạt động nhà máy sản xuất ván ép và đồ gỗ tại khu công nghiệp Nhơn Hòa, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định. Công ty sẽ giải thể đơn vị chủ quản nhà máy là CTCP Central Wood.

‏‏Còn ‏‏Gỗ MDF VRG - Quảng Trị (mã: MDF)‏‏ lãi đã có lãi 3,4 tỷ đồng, trong khi năm 2023 lỗ gần 26 tỷ đồng. Sự phục hồi này cho thấy tín hiệu tích cực, nhưng vẫn cần thêm thời gian để đạt mức tăng trưởng ổn định.‏

‏Chậm lại so với bức tranh tăng trưởng chung, Gỗ Thuận An (mã: GTA)‏‏ có lợi nhuận giảm 10%, chủ yếu do giá cước vận tải biến động, gây khó khăn trong sắp xếp kế hoạch xuất hàng. 

Nhận định về tình hình kinh doanh năm 2024, ngay từ đầu năm, ban lãnh đạo đánh giá GTA đã đánh giá 2024 vẫn là một năm tiếp tục khó khăn cho ngành chế biến gỗ nói chung và Gỗ Thuận An nói riêng. Mặc dù đơn hàng có dấu hiệu quay trở lại và cải thiện hơn so với thời gian trước nhưng mức tăng còn thấp, do vậy tình hình thiếu đơn hàng sẽ vẫn còn tiếp diễn. 

Mặt khác, do tình trạng thiếu đơn hàng kéo dài, nên các doanh nghiệp cạnh tranh về giá bán sản phẩm để lấy đơn hàng sản xuất, làm mặt bằng chung giá bán sản phẩm đầu ra càng thấp gây khó cho công ty trong việc tìm kiếm đơn hàng sản xuất, ảnh hưởng tới việc làm của người lao động và sản xuất kinh doanh của công ty. 

Nhìn chung,  ‏mặc dù bức tranh lợi nhuận ngành gỗ vẫn còn phân hóa, gam màu sáng là gam màu chủ đạo trong năm qua. Tuy vậy bước sang 2025, các chuyên gia đánh giá mối quan ngại thuế quan sẽ là thách thức lớn với nhiều doanh nghiệp gỗ.