Đỉnh mới USD/VND: Thách thức kép cho doanh nghiệp Việt

Tỷ giá USD/VND thiết lập đỉnh mới, báo hiệu chu kỳ biến động còn tiếp diễn. Trong khi cơn sóng tỷ giá chưa hạ nhiệt, doanh nghiệp Việt buộc phải chuyển từ thế bị động sang chủ động ứng phó, nếu không muốn bị cuốn vào vòng xoáy chi phí và rủi ro tài chính ngày càng phức tạp.

Tỷ giá lập đỉnh mới: Áp lực chưa buông, doanh nghiệp gồng mình phòng thủ

Tỷ giá USD/VND đang neo ở vùng cao lịch sử, bất chấp xu hướng giảm của đồng bạc xanh trên thị trường quốc tế. Áp lực tỷ giá vẫn hiện hữu khi cầu ngoại tệ tăng mạnh, trong khi tâm lý găm giữ USD và bất định chính sách thuế quan tiếp tục phủ bóng lên triển vọng nửa cuối năm.

Ngày 19/6, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố tỷ giá trung tâm ở mức kỷ lục 25.025 đồng/USD – cao nhất từ trước đến nay, tăng hơn 690 đồng so với đầu năm. Trên thị trường ngân hàng, giá bán USD vượt mốc 26.270 đồng/USD. Các nhà băng niêm yết phổ biến ở mức 25.886 – 26.276 đồng/USD (mua – bán), tăng hơn 3% so với đầu năm. Đây là vùng giá cao chưa từng thấy trong hệ thống ngân hàng.

Không chỉ thị trường chính thức, giá USD trên chợ đen cũng nóng lên từng ngày. Tỷ giá tự do ghi nhận ở mức 26.310 – 26.410 đồng/USD, tăng trên 2% so với đầu năm. Điều đáng chú ý, tỷ giá USD/VND vẫn tăng mạnh dù chỉ số DXY – thước đo sức mạnh đồng bạc xanh – đã giảm gần 10% từ đầu năm, hiện ở mức dưới 99 điểm – thấp nhất trong 3 năm qua.

Nghịch lý tỷ giá: Việt Nam chịu tác động kép

Giải mã nghịch lý trên, giới phân tích cho rằng chênh lệch lãi suất giữa VND và USD vẫn duy trì, nhu cầu ngoại tệ trong thanh toán, trả nợ, nhập khẩu tăng cao trong khi tâm lý giữ USD làm tài sản trú ẩn chưa hạ nhiệt. Đặc biệt, trong bối cảnh chính sách thuế quan giữa các nền kinh tế lớn diễn biến khó lường, kỳ vọng tỷ giá còn nhiều rủi ro về phía tăng.

Dự báo cho thấy, áp lực lên tỷ giá USD/VND sẽ còn kéo dài đến hết quý III/2025, trước khi có thể giảm nhẹ trong quý IV nếu môi trường thương mại toàn cầu ổn định hơn. Theo UOB Việt Nam, tỷ giá sẽ dao động quanh 26.100 – 26.300 đồng/USD trong nửa cuối năm 2025, và có thể lùi về mốc 25.900 đồng vào đầu năm 2026. Shinhan Việt Nam cũng nhận định tỷ giá có thể hạ nhiệt xuống vùng 25.000 – 25.600 đồng/USD vào cuối năm nếu các yếu tố thuận lợi hội tụ.

Rủi ro tỷ giá: Doanh nghiệp lo ngại, lãi thành lỗ

Cú bứt phá của tỷ giá đang tác động mạnh đến hoạt động tài chính doanh nghiệp, nhất là khối có vay nợ ngoại tệ hoặc thu chi không đồng nhất về tiền tệ. Điển hình, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) lỗ tỷ giá gần 250 tỷ đồng trong quý I/2025, đảo chiều so với khoản lãi 652 tỷ đồng chỉ một quý trước đó.

Ông Douglas Matheson – Giám đốc cấp cao Quản lý rủi ro tín dụng và Tuân thủ, HSBC Việt Nam – cảnh báo, nếu rủi ro tín dụng thường diễn tiến chậm thì rủi ro ngoại hối có thể xảy ra đột ngột như một “trận động đất”, xói mòn biên lợi nhuận và gây sai lệch dự báo dòng tiền – ngay cả với những đồng tiền tưởng như ổn định.

Với những doanh nghiệp có biên lợi nhuận mỏng hoặc hợp đồng dài hạn, biến động tỷ giá có thể khiến ranh giới giữa lãi và lỗ bị xóa nhòa.

Chiến lược phòng thủ: Không còn là lựa chọn mà là sống còn

Trong bối cảnh tỷ giá còn nhiều biến động, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần sớm triển khai các công cụ phòng ngừa rủi ro, thay vì chờ đợi thị trường tự điều chỉnh.

Ông Pyon Young Hwan – Giám đốc Giao dịch ngoại hối và phái sinh, Ngân hàng Shinhan – khuyên doanh nghiệp nên bán kỳ hạn khoảng 30 – 50% kim ngạch xuất khẩu để vừa bảo vệ biên lợi nhuận, vừa linh hoạt tận dụng thời điểm tỷ giá thuận lợi.

Tương tự, ông Đinh Đức Quang – Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ, UOB Việt Nam – nhấn mạnh doanh nghiệp nên phối hợp chặt với các ngân hàng trong việc phân tích dòng tiền và biến động thị trường, để lựa chọn công cụ phòng ngừa phù hợp. Việc xác định thời điểm nhận tiền ngoại tệ một cách chủ động là yếu tố then chốt trong quản trị rủi ro.

Tỷ giá và bài toán chính sách: NHNN đi dây trên lằn ranh mỏng

TS. Cấn Văn Lực nhận định, dù áp lực lớn, NHNN vẫn kiểm soát tỷ giá trong biên độ cho phép, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, áp lực từ bên ngoài đang gia tăng khi môi trường thương mại trở nên khó đoán và dòng vốn FDI có nguy cơ chững lại nếu thuế quan không được hạ nhiệt.

Kịch bản lý tưởng – hai nền kinh tế lớn đạt được thỏa thuận giảm thuế – sẽ là cú hích giúp ổn định tỷ giá, tạo điều kiện cho Việt Nam thu hút đầu tư và cải thiện cán cân thanh toán. Trong trường hợp bất ổn tiếp tục kéo dài, NHNN nhiều khả năng sẽ để tỷ giá tự điều chỉnh theo cung – cầu thị trường thông qua việc nới biên độ thay vì can thiệp trực tiếp bằng dự trữ ngoại hối.