ĐBQH cho rằng "Sắt, thép, nhôm, nhựa, tất cả hiện nay đều đi nhập, vậy Việt Nam đã làm chủ công nghệ lõi nào?"

Sắt, thép, nhôm, nhựa, tất cả hiện nay đều đi nhập, vậy Việt Nam đã làm chủ công nghệ lõi nào ?

Tôi khá bất ngờ khi nghe đại biểu Quốc hội đặt vấn đề rằng công nghệ vật liệu sắt, thép, nhôm, nhựa đều phải nhập khẩu, chế tạo động cơ cũng phụ thuộc nước ngoài, vậy Việt Nam đã làm chủ công nghệ lõi nào?

Tôi nghĩ chất vấn để đất nước tiến bộ là rất tốt, nhưng cũng cần nhìn nhận công bằng những thành tựu mà nền công nghiệp Việt Nam đã đạt được. Bởi Việt Nam năm 2026 đã khác rất xa vài chục năm trước!

Chỉ riêng ngành thép, Hòa Phát đã xây dựng các khu liên hợp Hải Dương, Dung Quất 1 và 2, với năng lực hướng tới 16 triệu tấn/năm, thuộc nhóm 30 doanh nghiệp thép lớn nhất thế giới. Formosa Hà Tĩnh có công suất thiết kế 7,5 triệu tấn; VNSTEEL, Hoa Sen, Nam Kim, Tôn Đông Á... hình thành cả hệ sinh thái luyện kim, cán thép, tôn mạ. Chưa kể tổ hợp Thép xanh Xuân Thiện Nam Định gần 100.000 tỷ đồng và dự án VinMetal tại Hà Tĩnh đang triển khai. Năm 2025, Việt Nam sản xuất 24,66 triệu tấn thép thô, xuất khẩu khoảng 10 triệu tấn. Đó đâu còn là nền công nghiệp chỉ biết nhập thép về sử dụng

Với nhôm, hai tổ hợp Tân Rai và Nhân Cơ có tổng công suất thiết kế 1,3 triệu tấn alumin/năm, riêng năm 2025 sản xuất 1,44 triệu tấn, xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Ngành nhựa cũng không hề đứng ngoài cuộc, khi BSR, Nghi Sơn, Hyosung, Long Sơn, sắp tới Đức Giang Nghi Sơn đã đầu tư các nhà máy sản xuất hạt nhựa nguyên sinh quy mô lớn. Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 7,47 tỷ USD sản phẩm nhựa, hiện diện tại hơn 190 thị trường.

Đáng chú ý hơn, ngay cả lĩnh vực công nghệ cao như UAV, không tính các cơ quan Bộ Quốc Phòng, Realtime Robotics của Việt Nam đã phát triển Hera, Vega, công bố tự nghiên cứu 8,5/9 nhóm công nghệ lõi, sở hữu bằng bảo hộ sáng chế quốc tế, sản phẩm tiếp cận thị trường Mỹ và đáp ứng các yêu cầu khắt khe về chuỗi cung ứng. CT Group cũng công bố thỏa thuận xuất khẩu 5.000 UAV sang Hàn Quốc.

Đôi khi nhập khẩu không hẳn vì chúng ta không sản xuất được, mà đôi khi đó là lựa chọn kinh tế tối ưu. Doanh nghiệp hoàn toàn có thể tự sản xuất nhưng vẫn lựa chọn nhập khẩu để tiết kiệm chi phí, tận dụng lợi thế quy mô, công nghệ và năng lực chuyên môn của đối tác. Đây chính là bản chất của phân công lao động và chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngay cả Mỹ, Nhật Bản hay Đức cũng nhập khẩu rất nhiều nguyên liệu, linh kiện và thiết bị, không phải vì họ không có năng lực sản xuất mà vì tự làm tất cả chưa chắc đã hiệu quả. Làm chủ công nghệ là năng lực tự thiết kế, kiểm soát và phát triển những khâu then chốt, chứ không phải nhất thiết tự sản xuất từng con ốc, chiếc vít.

Một nền công nghiệp mạnh không phải là nền công nghiệp không cần nhập khẩu, mà là nền công nghiệp biết mình cần tự chủ điều gì, hợp tác ở đâu và tạo ra giá trị cao nhất ở công đoạn nào.

Tôi nghĩ điều cần chất vấn lúc này không chỉ là Việt Nam đã làm chủ được gì, mà còn là Nhà nước cần làm gì để có thêm hàng trăm doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đủ sức cạnh tranh với thế giới như vậy?

Tác giả : https://www.facebook.com/profile.php?id=61593432395503