#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Đậu tương và những biến số địa chính trị – thời tiết – chính sách đang định hình giá cả

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, đặc biệt là giữa Israel và Iran, giá dầu thô đã có những nhịp tăng đáng kể – và điều này không chỉ tác động đến ngành năng lượng, mà còn đang lan rộng sang cả thị trường nông sản như đậu tương và ngô. Đây là hai loại nguyên liệu đầu vào chủ lực trong sản xuất nhiên liệu sinh học, vốn đang được các quốc gia đẩy mạnh nhằm chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch hơn.

Ở Mỹ – quốc gia xuất khẩu đậu tương lớn nhất thế giới – giới đầu tư đang theo sát động thái mới từ Quốc hội. Một dự luật thuế do phe Cộng hòa tại Thượng viện đề xuất sẽ gia hạn ưu đãi thuế cho nhiên liệu sạch đến năm 2031, nhưng đồng thời cắt giảm 20% ưu đãi với các loại nhiên liệu có nguyên liệu nhập khẩu. Nếu được thông qua, chính sách này có thể gián tiếp thúc đẩy nhu cầu đối với đậu tương nội địa làm nguyên liệu sinh học, qua đó tạo lực đẩy cho giá.

Tín hiệu trái chiều từ cung – cầu toàn cầu

Trong khi đó, từ phía cung, Brazil – quốc gia xuất khẩu đậu tương lớn thứ hai thế giới – tiếp tục tăng tốc với sản lượng dự báo trong tháng 6 đạt 14,37 triệu tấn, tăng nhẹ so với tuần trước. Thị phần đậu tương Brazil ngày càng lớn tại các thị trường châu Á và EU, gây áp lực lên giá xuất khẩu từ Mỹ.

Tại châu Âu, nhập khẩu đậu tương từ đầu vụ đến giữa tháng 6 đạt 13,6 triệu tấn, tăng 7% so với cùng kỳ năm ngoái, còn nhập khẩu khô đậu tăng mạnh tới 26,5%. Điều này phản ánh nhu cầu tiêu dùng ổn định, đặc biệt trong ngành chăn nuôi và sản xuất protein thực vật.

Thời tiết – yếu tố sống còn với gieo trồng Mỹ

Yếu tố thời tiết đang trở thành biến số then chốt tại Mỹ. Dự báo cho thấy phần lớn khu vực Trung Tây có lượng mưa dao động từ 19 đến 51 mm trong tuần này – điều kiện khá thuận lợi cho cây trồng. Tuy nhiên, nhiệt độ cực đoan tại phía Tây và vùng đồng bằng phía Nam, đặc biệt ở Nebraska, có thể cản trở quá trình phát triển cây con.

Tính đến ngày 16/6, tiến độ gieo trồng đậu tương đạt 93%, sát với mức trung bình 5 năm (94%). Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 5,8 triệu mẫu chưa được gieo, chủ yếu tại các bang Illinois, Indiana, Ohio và Missouri – những nơi mà thời hạn bảo hiểm cây trồng sẽ kết thúc vào ngày 20/6 tới. Điều này tạo áp lực tâm lý lớn đối với nông dân cũng như thị trường.

Ngoài ra, tiến độ thu hoạch lúa mì vụ đông chậm hơn bình thường cũng ảnh hưởng dây chuyền đến hoạt động gieo trồng đậu tương, đặc biệt ở những khu vực trồng luân canh.

Tổng kết: Áp lực cung – lo ngại sản lượng – cơ hội đầu tư

Giá đậu tương trong ngắn hạn đang chịu tác động đa chiều từ cả yếu tố địa chính trị, thời tiết và chính sách nội địa Mỹ. Dù nguồn cung từ Brazil tăng, nhưng nếu Mỹ không hoàn tất gieo trồng đúng tiến độ và gặp bất lợi về thời tiết trong tháng 7–8 (giai đoạn ra hoa – đậu quả), thị trường hoàn toàn có thể bước vào chu kỳ cung – cầu thắt chặt.

Đối với nhà đầu tư, đậu tương không đơn thuần là một mặt hàng nông sản mà đang dần trở thành “mã hàng chiến lược” gắn liền với năng lượng tái tạo, chuỗi cung ứng toàn cầu và biến động địa chính trị.