#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Đảo ngược bất ngờ: Dầu cọ đắt hơn dầu đậu nành. Nguyên nhân do đâu?

Dầu cọ, dù là loại dầu thực vật phổ biến nhất thế giới, đã mất vị trí "rẻ nhất" do lo ngại về nguồn cung khiến giá tăng gần 30% trong năm nay. Ngược lại, giá dầu đậu nành – đối thủ chính – giảm hơn 11% nhờ sản lượng toàn cầu đạt kỷ lục. Điều này đã tạo ra một hiện tượng hiếm gặp: dầu cọ trở nên đắt hơn dầu đậu nành, với mức chênh lệch giá tăng mạnh trong thời gian gần đây.

Truyền thống, dầu cọ luôn có giá thấp hơn, với mức chiết khấu trung bình khoảng 170 USD/tấn trong 10 năm qua. Thế nhưng, vào thứ Hai vừa qua, giá dầu cọ tương lai tại Malaysia đã cao hơn dầu đậu nành tương lai tại Chicago tới 145 USD/tấn – mức chênh lệch cao nhất trong nhiều thập kỷ. Nguyên nhân chính là sản lượng giảm tại Indonesia, quốc gia dẫn đầu thế giới về sản xuất dầu cọ, kết hợp với nhu cầu tăng mạnh khi dầu cọ được dùng làm phụ gia nhiên liệu sinh học ở các quốc gia sản xuất lớn.

Khác với đậu nành, được thu hoạch mỗi sáu tháng, cây cọ cho thu hoạch quanh năm. Tuy nhiên, bất kỳ vấn đề nào trong sản xuất dầu cọ thường mất nhiều tháng để giải quyết. Trong lịch sử, dầu cọ rất hiếm khi giữ mức giá cao hơn dầu đậu nành lâu dài. Lần kéo dài nhất là giai đoạn 1998-1999, khi sản lượng dầu cọ giảm mạnh do ảnh hưởng của El Niño.

Thị trường dầu thực vật toàn cầu cũng đối mặt với nhiều thách thức. Malaysia và Indonesia chiếm 83% sản lượng dầu cọ toàn cầu, trong khi Argentina và Brazil – hai nước xuất khẩu dầu đậu nành lớn nhất – chỉ chiếm 29% sản lượng nhưng nắm giữ tới 58% xuất khẩu toàn cầu. Hoa Kỳ, một nhà sản xuất lớn, từng bị kìm hãm xuất khẩu do giá nội địa cao vì chính sách nhiên liệu sinh học, nhưng gần đây xuất khẩu đã đạt mức cao nhất trong bốn năm, nhờ sự chênh lệch giá bất thường giữa dầu cọ và dầu đậu nành.

Dự báo cho thấy sản lượng dầu hạt cải và dầu hướng dương sẽ giảm trong mùa vụ 2024-2025, đẩy dầu đậu nành vào tâm điểm thị trường dầu thực vật toàn cầu. Trong khi đó, những hạn chế về nguồn cung dầu cọ tiếp tục gây áp lực, có khả năng duy trì mức giá cao bất thường trong ngắn hạn, nhưng khó kéo dài.

Kết luận

Tình hình giá dầu cọ và dầu đậu nành hiện tại phản ánh sự biến động phức tạp trong chuỗi cung ứng dầu thực vật toàn cầu. Việc giá dầu cọ vượt qua dầu đậu nành là hiện tượng hiếm, nhưng khó duy trì lâu dài do những yếu tố lịch sử và đặc điểm thị trường. Trong bối cảnh sản lượng dầu hạt cải và dầu hướng dương dự báo giảm, dầu đậu nành có thể tiếp tục đóng vai trò quan trọng, trong khi nguồn cung dầu cọ đối mặt với áp lực lớn hơn.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam***

- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế