Đăng lại bài báo có thể mất 30 triệu đồng?

Sự ra đời của Nghị định 174/2026/NĐ-CP với chế tài xử phạt lên tới 30 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để chia sẻ tác phẩm báo chí trái phép đang kích hoạt một làn sóng hoang mang trong dư luận. Tuy nhiên, dưới góc nhìn tư pháp sòng phẳng, đây không phải là một rào cản bóp nghẹt quyền tiếp cận hay lan tỏa thông tin chính thống của công chúng, mà là một cuộc tổng tấn công pháp lý nhằm triệt hạ những "ký sinh trùng công nghệ" – các fanpage, website chuyên sao chép, trục lợi bất chính trên mồ hôi và chất xám của các tòa soạn.

Hiểu đúng bản chất của quy định mới từ ngày 1/7 là cách duy nhất để người dùng mạng xã hội không tự biến mình thành đối tượng bị chế tài, đồng thời thiết lập lại trật tự cho một môi trường số vốn đã hỗn loạn vì nạn "đạo văn" vĩ mô.

Đăng lại bài báo có thể mất 30 triệu đồng?

Từ ngày 1/7, Nghị định 174/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, trong đó quy định mức phạt từ 20-30 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ.

Ngay sau khi thông tin được công bố, nhiều người băn khoăn liệu việc bấm nút chia sẻ một bài báo trên Facebook, Zalo hay các nền tảng mạng xã hội có thể bị xử phạt hay không.

Theo các chuyên gia pháp lý, điều cần hiểu đúng là quy định này không nhằm hạn chế việc lan tỏa thông tin chính thống đến cộng đồng. Mục tiêu cốt lõi là bảo vệ quyền tác giả và ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép sản phẩm báo chí để thu lợi.

Luật sư Trương Thanh Đức cho rằng báo chí được tạo ra để phục vụ công chúng. Người dân chia sẻ những thông tin hữu ích, dẫn nguồn về bài viết gốc hoặc giới thiệu nội dung đáng quan tâm không phải là đối tượng mà quy định hướng đến xử lý.

Trong khi đó, các fanpage, website hoặc tài khoản mạng xã hội sao chép bài viết, hình ảnh, video rồi đăng lại nhằm tăng lượt xem, thu hút quảng cáo hoặc kiếm doanh thu mới là hành vi có nguy cơ vi phạm.

Các chuyên gia cũng cảnh báo nhiều hình thức "xào nấu" nội dung đang phổ biến trên môi trường số như đổi tiêu đề, cắt ghép bài viết, đăng lại phần lớn nội dung hoặc đọc nguyên văn bài báo để sản xuất video kiếm tiền. Đây đều là những hành vi có thể bị xem xét xử lý nếu không được sự đồng ý của chủ sở hữu bản quyền.

Đáng chú ý, việc ghi nguồn không đồng nghĩa với việc được phép đăng lại toàn bộ tác phẩm. Theo quy định về sở hữu trí tuệ, việc trích dẫn chỉ được thực hiện trong phạm vi hợp lý, phục vụ mục đích bình luận, nghiên cứu hoặc minh họa và không làm ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường của tác phẩm gốc.

Các luật sư nhấn mạnh rằng chia sẻ đường link dẫn về bài báo chính thức hoàn toàn khác với việc sao chép nội dung rồi đăng tải trên nền tảng của mình. Hành động dẫn người đọc đến nguồn gốc được xem là góp phần lan tỏa thông tin chính thống, trong khi sao chép nội dung có thể xâm phạm quyền tác giả.

Trong bối cảnh tình trạng "đánh cắp chất xám" báo chí trên môi trường số ngày càng phổ biến, Nghị định 174 được kỳ vọng sẽ tạo thêm công cụ bảo vệ bản quyền, hạn chế cạnh tranh không lành mạnh và nâng cao ý thức tôn trọng sở hữu trí tuệ trong xã hội.

Theo khuyến nghị của giới chuyên gia, người dùng mạng xã hội nên ưu tiên chia sẻ bài báo bằng đường link chính thức, tránh đăng lại toàn văn hoặc phần lớn nội dung khi chưa được phép. Đây là cách vừa bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công chúng, vừa tôn trọng công sức lao động của cơ quan báo chí và tác giả.