Đàm phán Mỹ - Iran chao đảo?

Thông tin bất nhất về việc phái đoàn Iran bỏ túi ra về hay tiếp tục bám trụ đang phơi bày thế thượng phong đầy kịch tính giữa hai bên.

Những nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang đối mặt thử thách mới khi vòng đàm phán đầu tiên tại Thụy Sĩ xuất hiện hàng loạt tín hiệu bất ổn ngay từ những giờ đầu tiên.

Ngày 21/6, truyền thông Iran đưa tin phái đoàn Tehran đã rời địa điểm đàm phán sau cuộc gặp với các bên trung gian. Động thái này diễn ra không lâu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra các phát biểu cứng rắn, trong đó cảnh báo khả năng tiếp tục các biện pháp quân sự nếu Iran không kiểm soát được các lực lượng đồng minh trong khu vực.

Theo các nguồn tin từ Iran, những phát biểu của ông Trump đã làm gia tăng căng thẳng tại bàn thương lượng. Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf chỉ trích các tuyên bố từ Washington, đồng thời khẳng định Tehran sẽ không chấp nhận bất kỳ hình thức gây sức ép nào.

Quan chức này cũng cảnh báo Mỹ cần thận trọng với những phát ngôn mang tính đe dọa, nhấn mạnh lực lượng vũ trang Iran đã sẵn sàng đưa ra phản ứng nếu cần thiết.

Tuy nhiên, diễn biến sau đó lại xuất hiện những thông tin trái chiều.

Một số nguồn tin ngoại giao cho biết phái đoàn Iran thực tế vẫn tiếp tục tham gia các cuộc trao đổi và chưa phát đi tín hiệu chính thức nào về việc rời bỏ tiến trình đàm phán. Điều này cho thấy cánh cửa đối thoại vẫn chưa hoàn toàn khép lại.

Trước đó, đài truyền hình nhà nước Iran xác nhận cuộc tiếp xúc đầu tiên giữa hai bên đã tạm dừng sau khoảng 80 phút làm việc. Nội dung trọng tâm không xoay quanh chương trình hạt nhân như kỳ vọng ban đầu mà tập trung vào việc thực thi các cam kết giữa hai nước cũng như tình hình an ninh tại Lebanon.

Giới quan sát nhận định đây là dấu hiệu cho thấy những vấn đề nhạy cảm nhất vẫn chưa được đưa lên bàn thảo luận trực diện.

Cuộc gặp tại Thụy Sĩ được xem là bước đi ngoại giao quan trọng đầu tiên kể từ khi Washington và Tehran đạt được bản ghi nhớ nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 tháng tại Trung Đông.

Mục tiêu xa hơn của tiến trình này là hướng tới một thỏa thuận toàn diện hơn liên quan đến chương trình hạt nhân, an ninh khu vực và lộ trình nới lỏng các biện pháp trừng phạt.

Tuy nhiên, những diễn biến mới nhất cho thấy khoảng cách giữa hai bên vẫn còn rất lớn. Chỉ một phát biểu cứng rắn cũng đủ làm gia tăng nguy cơ đổ vỡ lòng tin, trong khi mọi bước tiến ngoại giao đều đang phụ thuộc vào khả năng kiểm soát căng thẳng và duy trì đối thoại.

Khi các bên vẫn chưa rời khỏi bàn thương lượng, cơ hội đạt được đột phá chưa hoàn toàn biến mất. Song rõ ràng, con đường dẫn tới một thỏa thuận lâu dài vẫn còn nhiều chông gai hơn dự kiến.