Đàm phán Mỹ – Iran sụp đổ: Pakistan bất ngờ gánh “cục nợ ngoại giao” khổng lồ

Sau khi các cuộc đàm phán Mỹ – Iran tại Islamabad đổ vỡ, mọi ánh nhìn đang đổ dồn về Pakistan – quốc gia bất ngờ trở thành “trung gian tuyến đầu”. Nhưng khi thời gian ngừng bắn đang cạn dần, câu hỏi lớn đặt ra: liệu Islamabad có đủ sức kéo hai đối thủ quay lại bàn đàm phán?

Kỳ vọng lớn, thất vọng nhanh

Trong nhiều tuần, Pakistan được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “cầu nối” giữa Mỹ và Iran. Việc hai bên chấp nhận gặp nhau tại Islamabad ngày 11/4 từng được xem là bước đột phá ngoại giao hiếm hoi giữa lúc căng thẳng leo thang.

Đàm phán Mỹ – Iran sụp đổ: Pakistan bất ngờ gánh “cục nợ ngoại giao” khổng lồ — Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif (phải) gặp Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trước thềm cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad hôm 11/3 (Ảnh: NYT).

Tuy nhiên, sau 21 giờ thương lượng liên tục, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố đàm phán thất bại, nhấn mạnh Washington đã đưa ra “lằn ranh đỏ rõ ràng” nhưng Tehran không chấp nhận.

Ngay sau đó, cả hai phái đoàn nhanh chóng rời khỏi Islamabad, khép lại một trong những nỗ lực ngoại giao căng thẳng nhất kể từ đầu năm 2026.

Gánh nặng dồn lên Islamabad

Sự đổ vỡ khiến Pakistan rơi vào thế khó: từ một “người dẫn dắt hy vọng”, Islamabad giờ phải đối mặt với bài toán duy trì đối thoại trong bối cảnh niềm tin giữa hai bên gần như cạn kiệt.

Thủ tướng Shehbaz Sharif đã tích cực ngoại giao trước đó, liên lạc với nhiều lãnh đạo châu Âu và Trung Đông, trong khi quân đội Pakistan duy trì kết nối trực tiếp với Washington.

Ngoại trưởng Ishaq Dar khẳng định nước này sẽ tiếp tục “tạo điều kiện thuận lợi” cho đối thoại, song giới phân tích cho rằng khả năng tạo đột phá trong ngắn hạn là rất thấp.

Thời gian không đứng về phía Pakistan

Một trong những áp lực lớn nhất hiện nay là quỹ thời gian. Lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran chỉ còn chưa đầy 10 ngày, trong khi các bất đồng cốt lõi – đặc biệt là chương trình hạt nhân và kiểm soát Eo biển Hormuz – vẫn chưa có dấu hiệu thu hẹp.

Theo các chuyên gia, Pakistan có thể tận dụng “cửa sổ vàng” này để đề xuất một khuôn khổ đàm phán mới, thậm chí là một vòng đối thoại “Islamabad 2.0”. Tuy nhiên, việc thuyết phục hai bên quay lại bàn đàm phán vẫn là thách thức cực lớn.

Lợi ích sống còn của Pakistan

Không giống nhiều quốc gia trung gian khác, Pakistan có lợi ích trực tiếp trong việc duy trì ổn định khu vực. Khoảng 85% lượng dầu khí nhập khẩu của nước này đi qua eo Hormuz – tuyến đường đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi căng thẳng quân sự.

Khủng hoảng năng lượng đã bắt đầu tác động đến đời sống trong nước: trường học đóng cửa, công chức làm việc cắt giảm và chính phủ phải tìm cách tiết kiệm điện.

Do đó, Islamabad không chỉ đóng vai trò trung gian vì vị thế ngoại giao, mà còn vì nhu cầu sống còn của nền kinh tế.

Bài toán địa chính trị phức tạp

Pakistan đang cố gắng cân bằng giữa các mối quan hệ: duy trì liên kết chiến lược với Mỹ, đồng thời giữ quan hệ láng giềng và an ninh lâu dài với Iran.

Ngoài ra, yếu tố bên thứ ba như Israel hay các lực lượng tại Li Băng – nơi xung đột vẫn tiếp diễn – cũng khiến tiến trình hòa giải thêm phức tạp.

Một ẩn số quan trọng khác là vai trò của Trung Quốc. Bắc Kinh được cho là có thể gây ảnh hưởng tới Tehran, nhưng mức độ can dự vẫn chưa rõ ràng.

Con đường phía trước: hẹp và nhiều rủi ro

Giới quan sát nhận định Pakistan khó có thể “ép” Mỹ và Iran đạt thỏa thuận, nhưng vẫn có thể đóng vai trò giữ kênh đối thoại không bị đứt gãy.

Trong bối cảnh xung đột có nguy cơ tái bùng phát bất cứ lúc nào, Islamabad đang đứng trước phép thử lớn nhất: liệu họ có thể chuyển từ “người tổ chức đàm phán” thành “kiến trúc sư hòa bình” hay không.

Câu trả lời sẽ không chỉ quyết định số phận của tiến trình ngoại giao Mỹ – Iran, mà còn định hình vai trò của Pakistan trong trật tự địa chính trị mới đang hình thành.