Cựu chủ tịch VICEM: 'Có mơ cũng không đủ tiền' bồi thường 72 tỷ đồng

Bị cấp sơ thẩm tuyên 13 năm tù kèm 72 tỷ bồi thường trong vụ án tháp nghìn tỷ bỏ hoang, cựu Chủ tịch Tổng công ty Xi măng Việt Nam xin xem xét lại vì 'có mơ cũng không đủ tiền trả".

Ông Lê Văn Chung, 74 tuổi, cựu Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM), là một trong 9 lãnh đạo của doanh nghiệp nhà nước này, đang kháng cáo xin giảm án và tiền bồi thường.

Họ bị cáo buộc có sai phạm trong dự án xây dựng tháp VICEM, vốn 1.245 tỷ đồng trên mặt đường Phạm Hùng, đã đình trệ 13 năm qua chưa thể hoàn thiện, gây thất thoát lãng phí 300 tỷ đồng.

Tòa sơ thẩm đã tuyên mức án cao nhất tới 15 năm tù, buộc các bị cáo liên đới bồi thường khoản lãng phí ngân sách 300 tỷ đồng. Trong đó, ông Chung bị xác định có trách nhiệm cao nhất nên phải nộp lại nhiều tiền nhất - 72 tỷ đồng.

Ông Lê Văn Chung, cựu Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Xi măng Việt Nam phiên sơ thẩm tháng 1/2026. Ảnh: Danh Lam

Ngày 27/5, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao xác nhận sau phiên sơ thẩm, ông đã được người nhà nộp khắc phục thêm 13,2 tỷ đồng. Tại tòa, ông Chung xin giảm nhẹ án tù và tiền bồi thường, thắc mắc về cách tính thiệt hại vụ án.

"Tòa nhà xây để làm gì, theo tiến độ bao giờ phải đưa vào sử dụng, và đến nay đã được đưa vào sử dụng chưa?", HĐXX phúc thẩm hỏi. Cựu chủ tịch VICEM ngập ngừng đáp, theo tiến độ 2013 phải đưa vào sử dụng, nhưng đến nay vẫn chưa xây xong. Ông nói về hưu từ 2012, sau đấy "anh em làm tiếp...", song chủ tọa ngắt lời để phân tích.

Theo tòa, lãng phí ở đây là đầu tư tiền mà chẳng làm gì cả, không sử dụng được. "Chứ không ai nói các bị cáo rút ruột công trình, mang tiền đi tiêu riêng cả", chủ tọa giải thích.

Cho rằng bị quy trách nhiệm bồi thường số tiền quá lớn, số tiền 72 tỷ đồng "có mơ cũng không có để trả", ông tiếp tục xin HĐXX giảm nghĩa vụ này.

Tòa giải thích chỉ có cơ sở giảm tiền bồi thường, nếu xác định được cách tính thiệt hại sai. Tiền này trả cho ngân sách Nhà nước, không phải trả cho tòa. "Nếu là tiền của tòa thì tòa giảm ngay, nhưng tiền của nhà nước, nếu giảm cho các bị cáo thì HĐXX phải bù vào đấy", chủ tọa nói.

Ông Chung sau đó rút lại nội dung kháng cáo này, chỉ xin giảm nhẹ và cam kết "bán hết tài sản nhà cửa" để khắc phục tối đa.

Các bị cáo nộp thêm 67,5 tỷ, VKS đề nghị giảm án cho cả 9 người

Trước phiên luận tội sáng nay, tòa nhắc, tại phiên phúc thẩm, ngoài các tình tiết thành tích nhân thân thì tình tiết quan trọng nhất có ý nghĩa xét giảm án là khắc phục hậu quả.

Do đó, tòa khuyến khích người nhà bị cáo nếu có điều kiện nộp tiền phải thực hiện sớm vì sau khi nghị án mới nộp cũng không thể quay lại phần xét hỏi. Bị cáo đa số người cao tuổi, 4 người trên 70 tuổi, ai cũng bệnh nặng, nếu không tích cực hậu quả, tòa sẽ rất khó chấp nhận kháng cáo.

"Trong ngày hôm nay, bất cứ khi nào các bị cáo và người nhà có thể nộp thêm tiền, tòa sẽ tọa điều kiện, đề nghị các luật sư hỗ trợ thủ tục", chủ tọa nói.

Theo thông báo của VKS vào sáng nay, các bị cáo sau phiên sơ thẩm đã nộp lại tổng 67,5 tỷ đồng.

Một số người không nộp thêm tiền, như ông Nguyễn Ngọc Anh, cựu Tổng Giám đốc VICEM (án sơ thẩm 15 năm, bồi thường 61 tỷ đồng), nhưng xét ông là con liệt sĩ, tuổi cao, bệnh nặng, có nhiều thành tích, VKS đề nghị có thể xem xét giảm nhẹ một phần.

Ông kháng cáo xin miễn trách nhiệm hình sự, nhưng VKS xét ông bị truy tố 2 tội, đều với vai trò người chỉ đạo, đứng đầu do đó không có cơ sở chấp nhận miễn, dù mắc bệnh hiểm nghèo. Trong giai đoạn thi hành án, ông có thể xin hoãn hoặc đình chỉ chấp hành án theo quy định.

Ông Ngọc Anh 73 tuổi, lĩnh án tù cao nhất phiên sơ thẩm, cũng là một trong những bị cáo cao tuổi nhất vụ án. Tại phiên sơ thẩm, ông ngồi trên xe lăn và được HĐXX cho phép ngồi khai báo do tình trạng sức khỏe kém.

Ông Ngọc Anh hôm nay có đơn xét xử vắng mặt do đang điều trị ung thư giai đoạn cuối.

Bà Nguyễn Bích Thủy, cựu Thành viên Hội đồng thành viên VICEM (đã chết), được đình chỉ vụ án. Tuy nhiên, người thừa kế của bà này, là con trai, phải khắc phục 16 tỷ đồng.

Anh kháng cáo song bị VKS bác, cho rằng việc buộc chịu trách nhiệm trong phạm vi di sản thừa kế của bà Thủy để lại là phù hợp. Việc xác minh tài sản thuộc trách nhiệm của cơ quan thi hành án dân sự.

Đại diện cơ quan công tố tại tòa. Ảnh: Danh Lam

Theo án sơ thẩm, VICEM là doanh nghiệp Nhà nước. Quá trình đầu tư xây dựng tòa tháp 27 tầng trên mặt đường Phạm Hùng, Hà Nội, dàn lãnh đạo đã cố ý làm sai lệch các chỉ tiêu tài chính, tính hiệu quả kinh tế dẫn đến dự án thực hiện dở dang, không thể tiếp tục triển khai.

Sau 5 năm, tháng 8/2015 dự án hoàn thành xây dựng phần thô sau đó dừng thi công. Tổng chi phí đã bỏ vào dự án là 1.245 tỷ đồng, nay vẫn bỏ hoang. Việc này bị cáo buộc gây thất thoát, lãng phí tổng số tiền hơn 381,6 tỷ đồng.

Trong quá trình thực hiện một gói thầu, các bị cáo là lãnh đạo VICEM đã câu kết, yêu cầu nhà thầu trích lại 5% tiền thanh toán của gói thầu.