Cựu Chủ tịch Powell: Fed đang chịu nhiều áp lực

Ông Jay Powell cho biết Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang trải qua một “bài kiểm tra sức chịu đựng” (stress test) có thể ảnh hưởng đến sức mạnh và sự ổn định của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell

Phát biểu tại Boston ngày 31/05, trong lần xuất hiện công khai đầu tiên kể từ khi kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch và quay trở lại vai trò Thống đốc Fed, ông Powell cho rằng Fed đang ở trong hoàn cảnh tương tự nhiều định chế khác tại Mỹ.

“Fed, cũng như nhiều tổ chức khác của nước Mỹ, đang trải qua một bài kiểm tra sức chịu đựng”, ông nói khi nhận Giải thưởng John F. Kennedy Profile in Courage năm nay.

Giải thưởng John F. Kennedy Profile in Courage vinh danh các quan chức nhà nước những người dũng cảm bảo vệ nguyên tắc và lợi ích chung dù phải chịu rủi ro lớn về chính trị.

Ông đồng thời cảnh báo rằng các nỗ lực nhằm sa thải lãnh đạo ngân hàng trung ương chỉ vì bất đồng chính sách có thể làm suy yếu nguyên tắc thượng tôn pháp luật.

“Nếu một chính quyền có thể tìm ra cách sa thải các lãnh đạo Fed vì khác biệt quan điểm chính sách, thì các chính quyền tương lai cũng sẽ làm điều tương tự”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Powell, kịch bản này có thể khiến công chúng mất niềm tin vào tính độc lập của Fed và làm xói mòn uy tín của cơ quan này.

“Uy tín của Fed sẽ bị đánh mất. Chính uy tín đó cho phép Fed duy trì một nền kinh tế mạnh và ổn định”, ông nói.

Dù không nêu đích danh Tổng thống Donald Trump, ông Powell được cho là ám chỉ những chỉ trích và sức ép kéo dài từ Nhà Trắng.

Ông Trump nhiều lần công kích Powell, gọi ông là “kẻ ngốc” và “đần độn” vì không chấp nhận cắt giảm mạnh lãi suất.

Bên cạnh đó, bà Jeanine Pirro - Công tố viên liên bang tại Washington và là đồng minh của ông Trump - từng mở cuộc điều tra hình sự liên quan đến vai trò của Powell trong việc giám sát dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá 2.5 tỷ USD. Hiện Bộ Tư pháp Mỹ đã chuyển việc xem xét khoản đội vốn 700 triệu USD của dự án này cho Tổng Thanh tra Fed.

Chính quyền Trump trước đó cũng tìm cách bãi nhiệm Thống đốc Fed Lisa Cook với cáo buộc gian lận thế chấp, dù bà chưa bị truy tố. Bà Cook đã bác bỏ các cáo buộc và được Tòa án Tối cao Mỹ cho phép tiếp tục tại vị trong thời gian chờ phán quyết cuối cùng.

Theo quy định hiện hành, Fed có quyền độc lập trong việc điều hành chính sách tiền tệ, bao gồm quyết định lãi suất, và không chịu sự chỉ đạo từ nhánh hành pháp, đồng thời chịu trách nhiệm giải trình trước Quốc hội.

“Khác biệt chính trị đảng phái là điều bình thường, thậm chí cần thiết trong một nền dân chủ khỏe mạnh”, ông Powell nói.

“Nhưng chúng ta cần đoàn kết trong cam kết bảo vệ những nguyên tắc cốt lõi làm nên bản sắc quốc gia, trong đó quan trọng nhất là sự tôn trọng pháp quyền”.

Sau khi kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch Fed vào tháng 5, ông Powell đã lựa chọn ở lại cơ quan này với vai trò Thống đốc - một trường hợp chưa từng xảy ra trong gần 80 năm qua đối với một cựu Chủ tịch Fed.

Theo Financial Times, quyết định này xuất phát từ những lo ngại về các mối đe dọa đối với tính độc lập của ngân hàng trung ương.

Người kế nhiệm ông, ông Kevin Warsh, đã chính thức nhậm chức Chủ tịch Fed trong tháng trước. Tại lễ nhậm chức ở Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông muốn tân Chủ tịch Fed “hoàn toàn độc lập”.

“Tôi muốn ông ấy độc lập và làm tốt công việc của mình. Đừng nhìn vào tôi, đừng nhìn vào bất kỳ ai. Hãy tự đưa ra quyết định”, ông Trump nói.

Trong bài phát biểu, ông Powell cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của các giá trị dân chủ và vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ.

“Các quốc gia khác biết đến chúng ta như một đất nước được xây dựng trên nền tảng liêm chính, và điều đó cần được duy trì”, ông nói.

Ông cho rằng cố Tổng thống John F. Kennedy đã góp phần bảo vệ truyền thống này bằng cách chống lại xu hướng độc đoán và củng cố hệ thống kinh tế, an ninh quốc tế đã tồn tại gần 80 năm qua.

“Hệ thống đó đã hỗ trợ dân chủ, tự do và phục vụ rất tốt cho nước Mỹ cũng như thế giới”, ông Powell nhấn mạnh.