Cuộc đua lãi suất tiền gửi: Khi nào ngân hàng hạ nhiệt?

Lãi suất huy động tăng tốc khi các ngân hàng đẩy mạnh cuộc đua thu hút vốn, nhằm chuẩn bị cho nhu cầu tín dụng dự báo sẽ bùng nổ trong năm nay.

Lãi suất huy động tăng tốc ngay từ đầu năm

Sau khi chạm đáy vào tháng 3/2024, lãi suất tiết kiệm bắt đầu xu hướng đi lên và tiếp tục điều chỉnh tăng mạnh từ đầu năm 2025. Mặt bằng lãi suất huy động đã tăng trung bình 0,71% trong năm 2024, tạo động lực để các ngân hàng đẩy mạnh cuộc đua thu hút vốn trong năm mới.

Ngay từ những ngày đầu năm 2025, hàng loạt ngân hàng đã nâng lãi suất huy động, tạo nên đợt sóng mới trên thị trường tài chính. Trong nhóm big4, BIDV và Vietcombank vừa điều chỉnh tăng 0,1 điểm % đối với kỳ hạn tiền gửi 36 tháng. Trong khi đó, các ngân hàng thương mại cổ phần cũng đồng loạt nâng lãi suất ở nhiều kỳ hạn để cạnh tranh thu hút dòng tiền.

Theo báo cáo của Công ty Chứng khoán MB (MBS), trong tháng 1/2025, đã có 12 ngân hàng điều chỉnh lãi suất huy động tăng từ 0,1 - 0,9 điểm %. Sang tháng 2, xu hướng này tiếp diễn khi gần 10 ngân hàng tiếp tục nâng lãi suất, chủ yếu ở các kỳ hạn dài, trong khi lãi suất kỳ hạn ngắn vẫn giữ ổn định.

Không chỉ tăng lãi suất, nhiều ngân hàng còn tung ra các chính sách ưu đãi để hút vốn. Chẳng hạn, BVBank cộng thêm 0,6%/năm cho khách hàng mới gửi tiết kiệm online, đưa mức lãi suất cao nhất lên đến 7%/năm cho kỳ hạn từ 18 - 24 tháng. Tương tự, một số ngân hàng khác áp dụng chính sách cộng lãi suất để thu hút dòng tiền nhàn rỗi trong dân cư.

Hiện nay, mức lãi suất tiền gửi trên 6%/năm xuất hiện ngày càng phổ biến, thậm chí một số ngân hàng đưa ra mức lãi suất đặc biệt từ 7,5% trở lên. Đáng chú ý, PVcomBank đang áp dụng lãi suất 9%/năm cho khách hàng có số dư tiền gửi mở mới từ 2.000 tỷ đồng trở lên, trong khi HDBank đưa ra mức lãi suất cao nhất 8,1%/năm với kỳ hạn 13 tháng và 7,7%/năm với kỳ hạn 12 tháng dành cho các khoản tiền gửi từ 500 tỷ đồng.

Áp lực huy động vốn trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng

Lãi suất huy động sôi động ngay từ đầu năm khi các ngân hàng thương mại đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao hơn năm trước, nhằm đáp ứng mức tăng trưởng 16% do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đề ra. Với kỳ vọng kinh tế phục hồi mạnh mẽ trong năm 2024 và mục tiêu GDP tăng 8% trong năm 2025, nhu cầu vốn tăng cao đang tạo sức ép rõ rệt lên lãi suất huy động.

Các ngân hàng tìm kiếm nguồn vốn thông qua nhiều kênh khác nhau, từ huy động tiền gửi trong dân cư, phát hành trái phiếu, đến vay vốn từ các tổ chức quốc tế. Trong đó, các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ thường phải cạnh tranh bằng cách nâng lãi suất để thu hút khách hàng, trong khi nhóm big4 vẫn giữ vị thế vững chắc nhờ nguồn vốn ổn định.

Thực tế, dù có mức lãi suất huy động thấp hơn, nhóm big4 (BIDV, Vietcombank, VietinBank, Agribank) vẫn chiếm ưu thế trong việc huy động tiền gửi, với tổng số dư năm 2024 đạt hơn 7 triệu tỷ đồng, tương đương 56% thị phần toàn hệ thống. Ngoài nhóm này, chưa có ngân hàng nào đạt mốc 1 triệu tỷ đồng huy động vốn.

TS. Châu Đình Linh nhận định, sự phân hóa trong chính sách lãi suất giữa các ngân hàng là điều dễ hiểu. Nhóm ngân hàng lớn với nền tảng tài chính vững chắc ít chịu áp lực nâng lãi suất, trong khi các ngân hàng nhỏ buộc phải điều chỉnh mạnh hơn để cạnh tranh.

Dự báo xu hướng lãi suất năm 2025

Giới phân tích cho rằng, lãi suất huy động nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới khi chính sách tiền tệ của Việt Nam đứng trước sức ép lớn, đặc biệt trong bối cảnh đồng VND suy yếu.

Ông Vũ Nhữ Thăng, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, cho biết triển vọng kinh tế Mỹ phục hồi mạnh hơn dự báo và lạm phát vẫn ở mức cao khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể trì hoãn việc giảm lãi suất. Điều này sẽ giữ đồng USD ở mức cao, từ đó gây áp lực lên tỷ giá và mặt bằng lãi suất trong nước.

Ngoài ra, sự phục hồi kinh tế trong nước cũng là yếu tố quan trọng. Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam nhận định, khi doanh nghiệp đẩy mạnh mở rộng sản xuất kinh doanh, nhu cầu tín dụng sẽ gia tăng, kéo theo nhu cầu huy động vốn của các ngân hàng. NHNN cũng đã nới hạn mức tín dụng để thúc đẩy cho vay, buộc các ngân hàng phải tăng cường huy động để cân đối thanh khoản.

Trong báo cáo tài chính - kinh tế vĩ mô 2024, Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia cũng chỉ ra rằng dư địa giảm lãi suất cho vay đang bị thu hẹp. Khi nhu cầu tín dụng tăng mạnh để phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, lãi suất huy động nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao trong năm 2025.

Bên cạnh đó, tỷ lệ nợ xấu của hệ thống ngân hàng vẫn đang ở mức cao, khiến các nhà băng phải gia tăng trích lập dự phòng rủi ro, qua đó đẩy lãi suất huy động lên để đảm bảo an toàn tài chính.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính - ngân hàng, dự báo lãi suất huy động sẽ khó giảm trong năm 2025 khi các ngân hàng cần nguồn vốn lớn để đáp ứng tăng trưởng tín dụng và kiểm soát rủi ro nợ xấu.

Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cũng đánh giá, áp lực tỷ giá và lạm phát vẫn hiện hữu, nhất là khi USD được dự báo tiếp tục mạnh lên. Điều này khiến các ngân hàng buộc phải duy trì lãi suất huy động ở mức hấp dẫn để thu hút tiền gửi, tránh dòng tiền chảy sang các kênh đầu tư khác.

Trong khi đó, Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng xu hướng lãi suất huy động năm 2025 sẽ có sự phân hóa rõ rệt. Nhóm ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước có thể duy trì mặt bằng lãi suất ổn định, nhằm hỗ trợ nền kinh tế. Ngược lại, nhóm ngân hàng thương mại tư nhân có khả năng điều chỉnh lãi suất tăng nhẹ để đảm bảo nguồn vốn cho tăng trưởng tín dụng.

Lãnh đạo TPBank cũng nhận định, lãi suất huy động năm 2025 nhiều khả năng sẽ đi ngang hoặc nhích nhẹ trong bối cảnh đồng USD chưa suy yếu, tạo áp lực lên tỷ giá.

Nhìn chung, lãi suất huy động đang trong xu hướng tăng và có thể duy trì ở mức cao trong năm 2025, phản ánh áp lực từ cả thị trường trong nước lẫn quốc tế. Trong bối cảnh tín dụng được dự báo tăng trưởng mạnh, các ngân hàng sẽ phải tiếp tục cạnh tranh huy động vốn, kéo theo những biến động đáng chú ý trên thị trường lãi suất.