Cuộc đổ bộ của các đại gia công nghiệp vào dự án 67 tỷ USD

Khi mốc khởi công vào cuối năm 2026 đang cận kề, việc các tập đoàn lớn chủ động phân chia "miếng bánh" hạ tầng cho thấy một kỷ nguyên mới: Việt Nam muốn tự làm đường sắt cao tốc, thay vì làm thuê trên chính quê hương mình.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị đầu tư quan trọng khi sắp lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi (FS). Đây là mắt xích then chốt quyết định công nghệ, phương án triển khai và lộ trình thực hiện dự án có tổng vốn đầu tư lên tới 67 tỷ USD.

Theo kế hoạch, dự án sẽ triển khai từ cuối năm 2026 đến năm 2028 và cơ bản hoàn thành vào năm 2035.

Càng tiến gần các cột mốc quan trọng, dự án càng thu hút sự quan tâm của khối doanh nghiệp tư nhân. Nhiều tập đoàn lớn đã chủ động chuẩn bị năng lực nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị đường sắt trong nước.

Viettel sẵn sàng đảm nhận hạ tầng công nghệ

Tại buổi làm việc với Bộ Xây dựng mới đây, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Viettel Tào Đức Thắng cho biết tập đoàn sẵn sàng tham gia nghiên cứu và phát triển các giải pháp công nghệ cho đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa và hệ thống đường sắt đô thị.

Các hạng mục được Viettel đề xuất gồm hệ thống vé điện tử, công nghệ thẻ vé, nền tảng kết nối dữ liệu cùng các giải pháp thông tin phục vụ vận hành và quản lý mạng lưới đường sắt hiện đại.

Hòa Phát đặt cược vào sản xuất ray thép

Ở lĩnh vực vật liệu hạ tầng, Hòa Phát đã khởi công nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt tại Khu kinh tế Dung Quất nhằm phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia.

Đây được xem là bước đi chiến lược trong kế hoạch nội địa hóa vật liệu xây dựng cho các công trình quy mô lớn.

Trước đó, Chủ tịch Trần Đình Long từng đề xuất Chính phủ có cơ chế ưu tiên sử dụng sản phẩm trong nước để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư. Hòa Phát cam kết đủ năng lực cung ứng khoảng 10 triệu tấn thép chất lượng cao với mức giá cạnh tranh hơn hàng nhập khẩu.

THACO chuẩn bị sản xuất tàu cao tốc

Không chỉ vật liệu, lĩnh vực chế tạo đầu máy và toa xe cũng bắt đầu chứng kiến sự tham gia mạnh mẽ của doanh nghiệp nội.

Cuối năm 2025, THACO và Hyundai Rotem đã ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm nội địa hóa sản xuất đầu máy, toa xe cho các dự án metro và đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam.

Theo thỏa thuận, Hyundai Rotem sẽ chuyển giao công nghệ, tạo nền tảng để THACO sản xuất trong nước các dòng tàu điện đô thị và tàu cao tốc.

Bước đi này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất thiết bị đường sắt, lĩnh vực vốn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung nước ngoài trong nhiều năm qua.

Cơ hội hình thành ngành công nghiệp mới

Sự hiện diện của Viettel, Hòa Phát, THACO cùng nhiều doanh nghiệp lớn cho thấy siêu dự án đường sắt tốc độ cao không chỉ là công trình hạ tầng mang tính biểu tượng mà còn là cơ hội để Việt Nam xây dựng ngành công nghiệp đường sắt hiện đại.

Nếu quá trình chuyển giao công nghệ và nội địa hóa được triển khai hiệu quả, dự án có thể tạo ra động lực tăng trưởng mới cho nhiều lĩnh vực từ luyện kim, cơ khí chế tạo đến công nghệ số trong thập kỷ tới.