Cuộc chiến thuế quan: Không ai chiến thắng

Khi vận động tranh cử, ông Trump đã hứa sẽ đánh thuế Trung Quốc cao hơn bất kỳ nước nào khác. Nhưng giờ đây, ông đã làm ngược lại, với Mexico và Canada phải đối mặt với mức thuế trung bình của Mỹ thậm chí cao hơn với Trung Quốc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế lên hàng hóa từ Canada, Mexico và Trung Quốc, kéo theo các biện pháp đáp trả quyết liệt từ ba quốc gia này, khiến căng thẳng thương mại leo thang và tiềm ẩn rủi ro chưa từng có.

Trong bài phát biểu trước Quốc hội ngày 4-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh lý do áp thuế lên Canada và Mexico, vừa viện dẫn thâm hụt thương mại vừa cáo buộc hai nước này để fentanyl tràn vào Mỹ, gây ra cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Ông tuyên bố sẽ tăng thuế từ ngày 2-4, bao gồm thuế "có đi có lại" và các biện pháp phi thuế quan nhằm điều chỉnh cán cân thương mại kéo dài suốt nhiều năm qua.

Trung Quốc ngay lập tức lên tiếng phản đối gay gắt. Bộ Ngoại giao nước này khẳng định: "Nếu Mỹ muốn chiến tranh, dù là thương mại hay thuế quan, chúng tôi sẽ theo đến cùng." Đáp trả, Bắc Kinh công bố mức thuế 15% đối với thịt gà, lúa mì, ngô, bông nhập khẩu từ Mỹ, cùng thuế 10% với đậu nành, thịt lợn, thịt bò và các sản phẩm nông sản khác.

Không chỉ Trung Quốc, Canada và Mexico cũng phản ứng quyết liệt. Thủ tướng Canada Justin Trudeau tuyên bố áp thuế 25% lên hàng Mỹ trị giá 30 tỷ CAD, có thể mở rộng lên 125 tỷ CAD trong 21 ngày nếu Mỹ không rút lại chính sách thuế quan. Ông nhấn mạnh Canada sẽ đưa vụ việc ra WTO và USMCA để giải quyết tranh chấp. Tỉnh Ontario thậm chí đe dọa cắt nguồn cung năng lượng cho Mỹ.

Mexico cũng không đứng ngoài cuộc. Tổng thống Claudia Sheinbaum khẳng định sẽ sớm công bố các mức thuế trả đũa, đồng thời cảnh báo chính sách thuế quan đơn phương của Mỹ sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến cả doanh nghiệp nội địa lẫn quốc tế hoạt động tại Mexico. Với nền kinh tế phụ thuộc lớn vào thương mại với Mỹ, Mexico có thể đối mặt suy thoái, nhưng thuế quan cũng sẽ giáng đòn mạnh vào các doanh nghiệp Mỹ đang sản xuất tại Mexico, đặc biệt là ngành ô tô.

Cuộc chiến thuế quan lần này không chỉ gây tổn thất cho các đối tác thương mại của Mỹ mà còn tác động mạnh đến chính nền kinh tế Mỹ. Ngay cả tờ Wall Street Journal, vốn ủng hộ Trump, cũng gọi đây là "cuộc chiến thương mại ngu ngốc nhất trong lịch sử". Hệ thống chuỗi cung ứng Bắc Mỹ vốn phụ thuộc chặt chẽ vào nhau, đặc biệt là trong lĩnh vực ô tô và nông nghiệp, nay có nguy cơ đứt gãy.

Rõ ràng, trong cuộc chiến này, không có bên nào thực sự chiến thắng – tất cả đều phải trả giá.