Cuộc chiến pháp lý mới: 12 bang kiện Trump về thuế quan

12 bang Mỹ đã đệ đơn kiện Tổng thống Donald Trump, cáo buộc ông lạm dụng quyền lực khi áp thuế toàn cầu mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội, làm đảo lộn trật tự hiến pháp và gây tổn hại cho nền kinh tế. Chính quyền Trump phản bác, cho rằng các chính sách này cần thiết để giải quyết các vấn đề khẩn cấp quốc gia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối diện với một cuộc chiến pháp lý khi hơn 10 bang đồng loạt khởi kiện ông vì chính sách thuế quan đánh vào hàng hóa của các đối tác thương mại, một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ quốc tế và nội bộ chính trị Mỹ.

Vào ngày 23/4, một liên minh gồm 12 bang Mỹ đã chính thức đệ đơn kiện Tổng thống Donald Trump lên Tòa án Thương mại Quốc tế tại Manhattan, cáo buộc ông lạm dụng quyền lực khi áp đặt các mức thuế toàn cầu mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội.

Trong đơn kiện, các bang như New York, Illinois và Arizona khẳng định Tổng thống Trump đã vượt quá thẩm quyền mà Quốc hội trao, biến chính sách thương mại quốc gia thành những hành động "tùy hứng", thiếu cơ sở pháp lý vững chắc. Liên minh này còn có sự tham gia của Oregon, Colorado, Connecticut, New Mexico, Vermont, Nevada, Delaware, Minnesota và Maine.

Các bang nguyên đơn tố cáo rằng ông Trump đã làm đảo lộn trật tự hiến pháp và gây ra tình trạng hỗn loạn cho nền kinh tế Mỹ. Họ yêu cầu tòa án yêu cầu chấm dứt việc áp thuế, bao gồm cả các mức thuế toàn cầu mà ông Trump đã tạm hoãn vào ngày 9/4.

Trước vụ kiện, người phát ngôn Nhà Trắng, Kush Desai, lên tiếng chỉ trích các quan chức đảng Dân chủ đã "ưu tiên cuộc săn phù thủy chống lại Tổng thống Trump thay vì bảo vệ phúc lợi và an toàn của người dân." Ông khẳng định chính quyền Trump cam kết sử dụng quyền lực hợp pháp để đối phó với các vấn đề khẩn cấp quốc gia, từ tình trạng nhập cư bất hợp pháp đến thâm hụt thương mại.

Đây không phải là vụ kiện đầu tiên nhắm vào chính sách thuế quan của Tổng thống Trump. Trước đó, bang California cùng một số doanh nghiệp nhỏ và bộ tộc Blackfeet tại Montana đã đệ đơn kiện với lập luận tương tự, cho rằng các mức thuế này chính là khoản chi phí khổng lồ đổ lên vai người tiêu dùng Mỹ, đi ngược lại lời hứa tranh cử của ông Trump.

Bà Letitia James, Tổng chưởng lý bang New York, chỉ trích: "Tổng thống Trump không có quyền tự ý tăng thuế. Những mức thuế này sẽ gây tác động ngược, làm cho cuộc sống của các gia đình Mỹ thêm khó khăn."

Đơn kiện đặc biệt phản đối việc ông Trump viện dẫn Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để biện minh cho các mức thuế. Luật này, được ban hành từ năm 1977, chỉ cho phép áp dụng trong tình huống khẩn cấp với "mối đe dọa bất thường và nghiêm trọng". Tuy nhiên, các bang cho rằng thâm hụt thương mại không đáp ứng được tiêu chuẩn này, vì theo chính sắc lệnh của Tổng thống, thâm hụt là một vấn đề kéo dài và không thể coi là bất thường.

Cuộc kiện tụng diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Trump bất ngờ dịu giọng trong phát ngôn về Trung Quốc, mặc dù tình hình căng thẳng toàn cầu vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt, khi các thị trường vẫn bị xáo trộn bởi sự thay đổi liên tục trong chính sách thuế quan của ông.