Cuộc chiến Mỹ – Iran sẽ kết thúc ra sao?

Giữa những mục tiêu mơ hồ từ Nhà Trắng, các chuyên gia quân sự đã vạch ra 3 kịch bản định đoạt tương lai Trung Đông cùng những rủi ro có thể thiêu rụi nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Washington sẽ kết thúc cuộc xung đột theo các điều kiện “Nước Mỹ trên hết” do Tổng thống Donald Trump lựa chọn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. 

Tuyên bố này khiến nhiều người nhớ lại lời phát biểu của Tổng thống George W. Bush sau vụ khủng bố 11/9, khi ông khẳng định Mỹ sẽ quyết định cách và thời điểm kết thúc cuộc chiến. Tuy nhiên, sau đó Washington đã bước vào những cuộc chiến kéo dài gần hai thập kỷ tại Afghanistan và Iraq.

Theo CNN, những bài học lịch sử khiến nhiều chuyên gia lo ngại Mỹ có thể lặp lại sai lầm khi bước vào một cuộc xung đột mới tại Trung Đông.

Ba kịch bản có thể xảy ra

Khi chiến sự bước sang ngày thứ 4, Mỹ và Israel tuyên bố tăng cường các đòn tấn công nhằm vào Iran, trong khi Tehran khẳng định tập trung phòng vệ và chưa chấp nhận đàm phán.

Các chuyên gia cho rằng ba kịch bản chính có thể xảy ra.

Kịch bản 1: Thay đổi chính quyền tại Iran

Kịch bản lạc quan nhất đối với Washington là các đòn tấn công làm suy yếu lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, kích hoạt làn sóng phản kháng trong nước và dẫn tới sự thay đổi chính quyền tại Tehran.

Nếu điều này xảy ra, trật tự địa chính trị tại Trung Đông có thể thay đổi sâu sắc.

Kịch bản 2: Iran suy yếu nhưng chế độ vẫn tồn tại

Kịch bản được đánh giá thực tế hơn là chính quyền Iran vẫn tồn tại, nhưng năng lực quân sự, chương trình hạt nhân và hệ thống tên lửa bị tổn thất nặng nề.

Trong trường hợp này, Mỹ và Israel có thể coi chiến dịch là thành công về mặt chiến lược, dù nguy cơ xung đột trong tương lai vẫn còn nếu Iran tìm cách tái thiết sức mạnh.

Kịch bản 3: Hỗn loạn kiểu Libya

Kịch bản tồi tệ nhất là Iran rơi vào khoảng trống quyền lực giống Libya sau khi chính quyền sụp đổ.

Hiện trường một vụ va chạm sau khi Iran phóng tên lửa vào Tel Aviv, Israel. 

Điều này có thể dẫn tới nội chiến, khủng hoảng người tị nạn và nguy cơ vật liệu hạt nhân rơi vào tay các nhóm cực đoan, tạo ra bất ổn lâu dài cho toàn khu vực.

Canh bạc lớn của ông Trump

Một trong những yếu tố gây tranh cãi là mục tiêu chiến lược của chiến dịch quân sự chưa thực sự rõ ràng.

Tổng thống Trump từng đề cập đến nhiều mục tiêu khác nhau, từ thay đổi chế độ tại Iran, bảo vệ Israel cho tới phá hủy chương trình hạt nhân và năng lực quân sự của Tehran.

Ngoại trưởng Marco Rubio cho rằng chiến dịch mang tính phủ đầu nhằm ngăn Iran tấn công lực lượng Mỹ trong khu vực, trong khi một số nghị sĩ Mỹ cho rằng Washington cần làm rõ chiến lược dài hạn.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích nhận định sự mơ hồ có thể là một phần trong chiến lược của ông Trump, cho phép chính quyền Mỹ linh hoạt tuyên bố chiến thắng khi đạt được các mục tiêu quân sự chính.

Áp lực chính trị tại Washington

Ngay cả khi chiến dịch quân sự chỉ kéo dài trong vài tuần, nó vẫn có thể tạo ra áp lực chính trị lớn đối với Nhà Trắng.

Một cuộc thăm dò của CNN cho thấy gần 60% người Mỹ không ủng hộ quyết định tấn công Iran, dù phần lớn cử tri Cộng hòa vẫn đứng về phía Tổng thống Trump.

Nếu xung đột khiến giá năng lượng tăng mạnh hoặc gây bất ổn kinh tế, sự ủng hộ này có thể thay đổi nhanh chóng.

Lịch sử các cuộc chiến của Mỹ cho thấy nhiều cuộc xung đột không chỉ thất bại trên chiến trường nước ngoài mà còn mất đi sự ủng hộ ngay trong lòng nước Mỹ.