MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Pháp luật

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cuộc chiến hàng giả: Nhà thuốc ngưng bán, trách nhiệm thuộc về ai?

Giữa làn sóng hàng giả tràn lan, đặc biệt trong lĩnh vực y tế - nơi sự giả mạo có thể đổi bằng sinh mạng, niềm tin người tiêu dùng đang đứng trước nguy cơ sụp đổ. Trong bối cảnh ấy, mỗi động thái từ doanh nghiệp dược phẩm không chỉ là lời cam kết đạo đức với cộng đồng, mà còn là bài sát hạch về năng lực kiểm soát chất lượng, tính minh bạch và chuẩn mực chuyên nghiệp của hệ thống phân phối thuốc.

Ngày 28/4/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe sử dụng kết quả thử nghiệm giả mạo tại Công ty TNHH Herbitech. Đồng thời, 4 bị can cũng bị khởi tố và bắt tạm giam theo khoản 3, Điều 221, Bộ luật Hình sự về tội "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".

Tuy nhiên, dư luận nhanh chóng chuyển tâm điểm sang hệ thống nhà thuốc Pharmacity – đối tác phân phối nhiều sản phẩm của Herbitech. Bởi lẽ, dù vụ án đã được khởi tố, sản phẩm mang thương hiệu Pharmacity như “Hoạt huyết tăng cường tuần hoàn não” vẫn tiếp tục trưng bày, bày bán tại nhiều chi nhánh đến tận ngày 13/5 – tức 16 ngày sau khi vụ án bị phanh phui. Một độ trễ quá khó hiểu, nếu không muốn nói là đáng lo ngại.

Đáng chú ý hơn, đến ngày 9/6/2025, tức hơn một tháng sau khi khởi tố vụ án, Pharmacity mới chính thức đưa ra thông báo ngừng kinh doanh các sản phẩm của Herbitech. Trong khi người tiêu dùng vẫn tiếp tục sử dụng những sản phẩm đang bị điều tra, thì đơn vị phân phối lại hành xử một cách chậm chạp, bị động, không có bất kỳ cảnh báo công khai nào.

Lời biện minh liệu có đủ thuyết phục?

Trên website chính thức, Pharmacity khẳng định đã “chủ động” ngừng kinh doanh bốn sản phẩm vi phạm, phủ nhận thông tin về việc bao che cho hàng kém chất lượng, và cam kết sẽ phối hợp với cơ quan chức năng khi được yêu cầu.

Không những thế, đơn vị còn tuyên bố sẽ khởi kiện những cá nhân hoặc tổ chức tung tin sai sự thật ảnh hưởng đến hình ảnh thương hiệu.

Nhưng lời khẳng định mạnh mẽ đó không xóa nhòa được sự thất vọng và hoài nghi của người tiêu dùng. Bởi lẽ, trách nhiệm của một hệ thống nhà thuốc không dừng lại ở việc “tuân thủ” pháp luật, mà còn bao hàm cả đạo đức kinh doanh, lương tâm ngành dược và cam kết bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Quy trình kiểm soát lỏng lẻo, hậu quả nghiêm trọng

Các chuyên gia pháp lý cho rằng, việc để sản phẩm giả lọt vào kệ hàng của một chuỗi nhà thuốc lớn như Pharmacity cho thấy lỗ hổng nghiêm trọng trong khâu kiểm duyệt nhà cung cấp. Đây không chỉ là sai sót mang tính hệ thống, mà còn là đòn giáng mạnh vào uy tín của thương hiệu và niềm tin của người tiêu dùng.

Tệ hơn, việc không chủ động thu hồi sản phẩm ngay khi vụ án bị khởi tố cho thấy sự thờ ơ, thiếu phản xạ khẩn cấp với rủi ro sức khỏe cộng đồng. Theo quy định tại Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, Pharmacity có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường dân sự nếu người tiêu dùng chứng minh thiệt hại do sử dụng sản phẩm giả.

Bên cạnh đó, các điều khoản 585 và 590 của Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định rõ: nếu có tổn hại đến sức khỏe, đơn vị phân phối có nghĩa vụ bồi thường toàn bộ chi phí khám chữa bệnh, thuốc men, tổn thất thu nhập, thậm chí cả thiệt hại tinh thần.

Pháp luật còn nhẹ tay, sai phạm còn "có lãi"

Luật sư Tạ Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Luật Emme Law, thẳng thắn chỉ ra: pháp luật hiện nay mới siết điều kiện đầu vào, nhưng gần như buông lỏng khâu hậu kiểm và truy cứu trách nhiệm. Việc xác định trách nhiệm giữa các cơ quan chức năng còn chồng chéo, dàn trải, thiếu sự chủ trì rõ ràng.

Hệ quả là, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng nộp vài trăm triệu tiền phạt vì đã kịp thu lợi hàng tỷ đồng từ hành vi vi phạm. Vi phạm trở thành một “chiến lược sinh lời”, thay vì một điều phải tránh xa. Điều này tạo ra một môi trường kinh doanh đầy rủi ro đạo đức.

Thị trường dược phẩm: vùng trũng của hàng giả

Bức tranh tổng thể cho thấy: thị trường dược Việt Nam đang là “đất màu” cho thuốc giả, thuốc nhái sinh sôi. Chỉ tính riêng tại TP.HCM, trong năm 2024 và 5 tháng đầu năm 2025, Chi cục Quản lý Thị trường đã xử lý 178 vụ vi phạm liên quan đến thuốc tân dược, tạm giữ hơn 262.000 đơn vị sản phẩm, với tổng trị giá trên 15,4 tỷ đồng và phạt hành chính hơn 2,2 tỷ đồng. Trong đó, có bốn vụ đã chuyển cơ quan điều tra vì có dấu hiệu hình sự.

Đối với thực phẩm chức năng, đã có 38 vụ bị xử lý, thu giữ gần 19.000 đơn vị sản phẩm, trị giá hơn 835 triệu đồng. Các hành vi vi phạm phổ biến gồm: kinh doanh hàng lậu, hàng giả mạo nhãn hiệu, không rõ nguồn gốc xuất xứ, niêm yết sai giá…

Người tiêu dùng đang bị đẩy vào thế rủi ro kép

Giữa bối cảnh nhiễu loạn thông tin và hàng giả tinh vi, niềm tin của người tiêu dùng vào hệ thống nhà thuốc – lẽ ra là “pháo đài cuối cùng” bảo vệ sức khỏe cộng đồng – đang lung lay dữ dội. Câu hỏi đặt ra là: Làm thế nào những sản phẩm giả có thể dễ dàng vượt qua các quy trình kiểm tra chất lượng và hiện diện công khai trên kệ thuốc? Ai chịu trách nhiệm cho sự chậm trễ trong thu hồi, cảnh báo, đền bù và khôi phục uy tín?

Tín hiệu tích cực: một số nhà thuốc đã chủ động lên tiếng

Giữa làn sóng phẫn nộ, một số hệ thống nhà thuốc lớn đã nhanh chóng có những động thái rõ ràng để trấn an người tiêu dùng. Trên website chính thức, Nhà thuốc FPT Long Châu khẳng định: “Nói không với hàng giả, hàng kém chất lượng”. Đơn vị này cam kết toàn bộ sản phẩm đều có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm định nghiêm ngặt, và minh bạch giấy tờ công bố sản phẩm.

Long Châu cũng chủ động rà soát và công khai các danh sách trang thông tin giả mạo, qua đó cho thấy tinh thần trách nhiệm và sự chủ động cần thiết trong giai đoạn nhạy cảm này.

Kết luận: Một viên thuốc giả có thể là dấu chấm hết cho niềm tin người tiêu dùng. Không ai mong muốn ngành dược bị nhìn bằng ánh mắt hoài nghi, nhưng chính sự chậm trễ, thiếu phản ứng kịp thời của những “người gác cổng” như Pharmacity đã khiến ranh giới giữa bất cẩn và vô trách nhiệm trở nên quá mong manh. Pháp luật cần mạnh tay hơn. Và các nhà thuốc cần hiểu: một viên thuốc không chỉ chứa dược chất – mà còn phải chứa cả đạo đức.