COVID-19 "quay lại": Thận trọng không thừa?

Sau kỳ nghỉ lễ, dù số ca mắc COVID-19 tại Việt Nam vẫn thấp hơn nhiều so với năm trước và không có ổ dịch lớn, sự gia tăng nhẹ số ca nhiễm gần đây, đặc biệt tại TP.HCM, cho thấy dịch bệnh vẫn âm thầm tồn tại và tiềm ẩn nguy cơ lây lan, đòi hỏi cộng đồng duy trì sự cảnh giác và các biện pháp phòng ngừa cơ bản.

Covid-19 tiếp tục ẩn mình trong cộng đồng, với tín hiệu phục hồi đáng lo ngại tại nhiều địa phương sau kỳ nghỉ lễ, nhắc nhở rằng đại dịch vẫn chưa chấm dứt và nguy cơ bùng phát mới là hiện hữu, đòi hỏi sự cảnh giác tối đa.

Sở Y tế TPHCM vừa công bố, trong vòng một tháng qua, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của thành phố ghi nhận 40 ca mắc Covid-19 phải nhập viện. Tổng số ca bệnh từ đầu năm đến nay đạt 51 trường hợp, giảm mạnh 83% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh hiệu quả kiểm soát dịch bệnh đang duy trì.

Tuy nhiên, sự gia tăng di chuyển, tụ tập đông người tại các sự kiện lễ hội gần đây được xác định là nguyên nhân chính khiến số ca Covid-19 có xu hướng tăng nhẹ, cảnh báo tiềm ẩn nguy cơ bùng phát tiếp tục trong thời gian tới.

Ngày 14/5, Bộ Y tế phát đi thông tin cảnh báo trước diễn biến gia tăng dịch bệnh Covid-19 tại nhiều quốc gia trên thế giới. Tại Việt Nam, từ đầu năm đến nay, 148 ca mắc rải rác ở 27 tỉnh thành được ghi nhận, tuy chưa có trường hợp tử vong nào. Dù chưa xuất hiện ổ dịch tập trung, song ba tuần gần đây ghi nhận sự tăng nhẹ trung bình 20 ca mỗi tuần, gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh.

Trước câu hỏi liệu có làn sóng Covid-19 mới hay không, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định Covid-19 không còn là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu từ tháng 5/2023. Thực tế này phản ánh miễn dịch cộng đồng đã được thiết lập thông qua vaccine và sự tự khỏi của phần lớn người nhiễm, giảm thiểu áp lực lên hệ thống y tế.

Từ ngày 20/10/2023, Bộ Y tế đã hạ cấp Covid-19 từ nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A) xuống nhóm B, đồng nghĩa dịch bệnh không còn là mối đe dọa nghiêm trọng như trước. Theo BSCKI Lê Văn Thiệu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Covid-19 vẫn có thể lây lan theo mùa, nhưng nguy cơ tử vong và biến chứng nặng đã giảm đáng kể. Đây là cơ sở để nhìn nhận Covid-19 như một bệnh truyền nhiễm thông thường: cần cảnh giác nhưng không hoang mang.

Về triệu chứng, phần lớn ca bệnh hiện nay biểu hiện nhẹ, tương tự cảm cúm với sốt nhẹ, ho khan, đau họng, nghẹt mũi, mệt mỏi. Nhiều người còn không nhận biết bản thân nhiễm bệnh, vô tình truyền virus cho người khác. Khó khăn lớn là Covid-19 và cúm mùa rất giống nhau về biểu hiện bên ngoài, chỉ xét nghiệm mới phân biệt chính xác. Covid-19 thường diễn tiến âm thầm, dai dẳng hơn, dễ khiến người bệnh chủ quan.

Để ngăn chặn nguồn lây, BS Thiệu nhấn mạnh việc chủ động theo dõi sức khỏe, tự cách ly khi nghi ngờ nhiễm và nâng cao ý thức phòng dịch trong cộng đồng là quan trọng nhất. Thói quen đeo khẩu trang tại nơi đông người, rửa tay đúng cách, che miệng khi ho, giữ vệ sinh môi trường sống không chỉ ngăn Covid-19 mà còn hạn chế các bệnh đường hô hấp khác.

Không thể bỏ qua vai trò của sức đề kháng cá nhân. Lối sống lành mạnh, dinh dưỡng đầy đủ, giấc ngủ điều độ và vận động hợp lý chính là “vaccine tự nhiên” giúp cơ thể chống chọi với virus hiệu quả hơn.

Khi xuất hiện triệu chứng sốt, ho, đau họng, người dân cần chủ động nghỉ ngơi, hạn chế tiếp xúc và đến cơ sở y tế khi cần thiết. Không nên hoang mang trước mỗi ca bệnh mới, thay vào đó cần bình tĩnh, chủ động và hành động đúng mực. Một chiếc khẩu trang, một lần rửa tay đơn giản có thể là ranh giới quyết định giữa sức khỏe cá nhân và an toàn cộng đồng.