Công nghệ thành chiến địa mới khi thuế quan Mỹ - Trung "hạ nhiệt"
Dù cuộc chiến thuế quan tạm lắng, xung đột Mỹ - Trung lại âm ỉ lan sang những địa hạt cốt lõi – từ chip AI đến đất hiếm – nơi bất kỳ cú vấp nào cũng có thể kích hoạt làn sóng đối đầu mới, xóa sạch mọi tiến triển mong manh vừa đạt được.
Sau cuộc leo thang thuế quan chưa từng có—với mức thuế nhập khẩu lên tới 145% từ phía Mỹ và 125% từ Trung Quốc—hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã đạt được một thỏa thuận hạ nhiệt tại Geneva. Theo đó, Washington và Bắc Kinh đồng ý cắt giảm tổng cộng 115 điểm phần trăm thuế quan trong vòng 90 ngày kể từ 12/5.
Tuy nhiên, sự nhượng bộ này chỉ mang tính tạm thời. Mỹ vẫn giữ mức thuế 30% với toàn bộ hàng hóa Trung Quốc, trong khi Bắc Kinh duy trì thuế suất 10% với hàng Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thừa nhận đàm phán đang “chững lại” và có thể cần một cuộc điện đàm trực tiếp giữa ông Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình để tháo gỡ thế bế tắc.
Khi chip AI trở thành vũ khí địa chính trị
Chỉ vài giờ sau khi đạt được thỏa thuận thuế quan, Washington đã mở mặt trận mới: công nghệ cao. Bộ Thương mại Mỹ cảnh báo các công ty trong nước về việc sử dụng chip Ascend của Huawei – đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Nvidia – với cáo buộc có thể liên quan tới công nghệ vi phạm lệnh cấm xuất khẩu.
Tiếp đó, ba hãng thiết kế chip hàng đầu thế giới – Cadence, Synopsys và Siemens EDA – bị yêu cầu ngừng cung cấp công nghệ cho Trung Quốc. Đòn trừng phạt này trực tiếp giáng vào nỗ lực tự chủ bán dẫn của Bắc Kinh, không chỉ trong lĩnh vực AI mà còn lan sang cả tham vọng hàng không vũ trụ. Máy bay thương mại C919 – niềm tự hào công nghệ của Trung Quốc – có nguy cơ đình trệ do thiếu linh kiện điện tử nhập khẩu từ phương Tây.
Cựu chuyên gia CIA Christopher Johnson cảnh báo những động thái trái chiều của Mỹ đang "phơi bày sự mong manh của thỏa thuận Geneva" và không loại trừ khả năng “đình chiến” sẽ sụp đổ trước thời hạn.
Đất hiếm: Quân bài chiến lược trên bàn đàm phán
Không chỉ công nghệ, mặt trận đất hiếm đang nóng lên từng ngày. Trung Quốc – quốc gia xử lý tới 90% đất hiếm toàn cầu – đã siết chặt xuất khẩu nguyên liệu chiến lược này để đáp trả chính sách thuế "Ngày Giải phóng" của ông Trump.
Động thái lập tức gây ra các cú sốc chuỗi cung ứng. Nhà máy Ford tại Chicago buộc phải tạm ngừng sản xuất do thiếu nam châm đất hiếm – linh kiện thiết yếu trong các hệ thống điều khiển và phanh, đặc biệt trên xe tự lái.
Dù giới chức Mỹ từng kỳ vọng thỏa thuận Geneva sẽ giúp nới lỏng hạn chế này, nhưng Bắc Kinh chưa phát tín hiệu nhượng bộ. Ngược lại, việc kiểm soát xuất khẩu lại giúp Trung Quốc gia tăng đòn bẩy chiến lược trong các vòng đàm phán tiếp theo.
Một cuộc chiến âm thầm nhưng quyết liệt
Đằng sau vẻ ngoài của một thỏa thuận hòa hoãn là một cuộc chiến âm thầm nhưng quyết liệt. Washington đang triển khai một chiến lược dài hơi, nhằm bóp nghẹt khả năng tiếp cận nguồn lực công nghệ cốt lõi của Bắc Kinh – từ phần mềm thiết kế chip cho đến nguyên liệu đất hiếm.
Về phía Trung Quốc, dù chịu áp lực từ thuế quan, Bắc Kinh vẫn nắm trong tay những "con bài" khó thay thế, đặc biệt là vai trò thống lĩnh trong chuỗi cung ứng đất hiếm và sản xuất công nghệ toàn cầu. Nếu đàm phán rơi vào bế tắc, Bắc Kinh hoàn toàn có thể chuyển từ thế thủ sang thế công – đẩy căng thẳng Mỹ - Trung sang một vòng xoáy mới, sâu và khó đoán hơn.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường