Cơn bão tài chính đe dọa phá sản hàng loạt các nhà máy lọc dầu tư nhân Trung Quốc
Trong năm 2025, các nhà máy lọc dầu tư nhân của Trung Quốc đang đối mặt với nguy cơ phá sản khi chính phủ quyết liệt xử lý tình trạng dư thừa công suất trong ngành, tạo ra một cuộc khủng hoảng không lường trước.
Các nhà máy lọc dầu tư nhân, hay còn gọi là "teapot", chiếm hơn 20% tổng công suất lọc dầu của Trung Quốc, đang đứng trước nguy cơ phá sản vào năm 2025 khi chính phủ nước này quyết liệt đối phó với tình trạng dư thừa công suất trong ngành. Những cơ sở lọc dầu này, chủ yếu tập trung ở tỉnh Sơn Đông, vốn được biết đến là những doanh nghiệp xoay sở linh hoạt với lợi nhuận thấp, nhưng hiện tại, họ đang đối mặt với ranh giới khó có thể vượt qua.
Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, đã chứng kiến sự đóng góp không nhỏ của các nhà máy lọc dầu tư nhân vào việc thúc đẩy nhu cầu dầu toàn cầu suốt hơn một thập kỷ qua. Tuy nhiên, ba công ty ở Sơn Đông đã phá sản vào cuối năm 2024, và các chuyên gia dự đoán rằng số lượng này sẽ còn gia tăng trong thời gian tới. Theo nhà phân tích Mia Geng của công ty tư vấn FGE, năm 2025 sẽ chứng kiến tình trạng dư cung trên thị trường dầu mỏ Trung Quốc gia tăng, với nhiều nhà máy lọc dầu tư nhân phải đóng cửa, cả tạm thời lẫn vĩnh viễn.
Sơn Đông - Thủ phủ của ngành lọc dầu tư nhân
Ngành lọc dầu tư nhân hiện đang phải đối mặt với thách thức lớn do nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại và chuyển hướng sang nền kinh tế xanh hơn. Sự phát triển của xe điện làm giảm nhu cầu đối với xăng và dầu diesel. Hơn nữa, sự thay đổi trong chính sách của chính quyền địa phương, không còn bảo vệ các doanh nghiệp này khỏi nghĩa vụ thuế, cộng với việc siết chặt các quy định đối với dầu giá rẻ từ Nga và Iran, đã làm trầm trọng thêm tình trạng khó khăn.
Chính phủ Trung Quốc đang nỗ lực chuyển hướng tăng trưởng kinh tế khỏi các ngành công nghiệp nặng, trong đó việc áp đặt giới hạn công suất lọc dầu toàn quốc là 1 tỷ tấn mỗi năm vào năm 2025 đã làm cho các nhà máy lọc dầu quy mô nhỏ, kém hiệu quả, phải đối mặt với nguy cơ đóng cửa. Nhà máy Shandong Yulong Petrochemical Co., với công suất lớn và hiệu quả cao, đã bắt đầu đi vào hoạt động vào tháng 9/2024, đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của ngành và đồng nghĩa với việc các cơ sở nhỏ hơn sẽ không thể trụ vững.
Các chuyên gia tại Sinopec, công ty lọc dầu lớn nhất Trung Quốc, dự đoán rằng việc hợp nhất có thể buộc 6-10 triệu tấn công suất phải đóng cửa trên toàn quốc trong năm nay, trong khi công ty Energy Aspects Ltd. ước tính con số này lên đến 15 triệu tấn, dự báo năm 2025 sẽ là thời điểm quyết định đối với các nhà máy lọc dầu tư nhân.
Gánh nặng thuế và các chỉ thị mới
Chính sách thuế ngày càng siết chặt và các quy định mới về hiệu quả năng lượng sẽ càng đẩy các nhà máy lọc dầu tư nhân vào thế khó. Năm 2025, các đơn vị chưng cất dầu thô nhỏ hơn sẽ phải đóng cửa, khiến khoảng 9 triệu tấn công suất tại Sơn Đông phải ngừng hoạt động. Thêm vào đó, việc tăng cường thu thuế, với khoảng 40% xăng và dầu diesel không được đánh thuế đúng mức trong năm 2024, đã gây ra tác động tiêu cực đối với ngành.
Chính quyền tỉnh Sơn Đông, nơi ngành lọc dầu đóng vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm và phát triển kinh tế, cũng đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu tư nhân trả lại một số khoản hoàn thuế đối với dầu nhiên liệu nhập khẩu. Đây là một dấu hiệu đáng lo ngại khi tỉnh này, vốn nổi tiếng với chính sách khoan dung đối với các nhà máy lọc dầu tư nhân, giờ đây cũng không thể tiếp tục bảo vệ họ khỏi các nghĩa vụ thuế.
Tình hình này có thể sẽ càng trở nên tồi tệ hơn nếu chính quyền Tổng thống đắc cử Donald Trump có lập trường cứng rắn hơn về thương mại với Iran, gây khó khăn thêm cho các nhà máy lọc dầu tư nhân hiện đang hoạt động với công suất dưới 55%. Với những khó khăn hiện tại, nhiều cơ sở có thể buộc phải đóng cửa hoặc kéo dài thời gian bảo trì để đối phó với thách thức ngày càng gia tăng.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường