Chưa đủ cơ sở để khẳng định Hà Nội là thành phố ô nhiễm nhất thế giới

Những ngày gần đây, Hà Nội liên tục xuất hiện trong các bảng xếp hạng ô nhiễm không khí toàn cầu. Tuy nhiên, các chuyên gia môi trường cảnh báo việc gọi Hà Nội là thành phố ô nhiễm nhất thế giới là chưa có cơ sở khoa học đầy đủ, cần thêm dữ liệu và nghiên cứu toàn diện.

Hơn 10 năm trước, nhiều người dân Hà Nội chưa từng chứng kiến cảnh ô nhiễm dày đặc như tại các thành phố lớn khác. Anh Huy Hùng, nhân viên văn phòng tại phường Từ Liêm, nhớ lại cảm giác “choáng” khi thấy Bắc Kinh chìm trong khói mù dày đặc. Khi trở về Hà Nội, anh từng tin rằng bầu không khí nơi đây vẫn còn trong lành.

Tuy nhiên, gần đây, hàng loạt dòng tin tức như “Hà Nội ô nhiễm nhất thế giới” hay “Hà Nội mờ mịt do ô nhiễm” khiến người dân giật mình. Theo mô hình dự báo chất lượng không khí HanoiAir của nhóm nghiên cứu Địa không gian thông minh (GEOI), chỉ số AQI trung bình toàn thành phố hôm qua là 143, tương ứng nồng độ PM2.5 mức 77 µg/m³ – gấp 5 lần khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới.

Ba trạm quan trắc của Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cũng ghi nhận nồng độ bụi mịn tăng liên tục, đạt mức xấu đến rất xấu, trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Khuyến cáo từ thành phố cho nhóm người nhạy cảm, học sinh và người mắc bệnh hô hấp là hạn chế các hoạt động ngoài trời và sử dụng thuốc hỗ trợ khi cần thiết.

Dù vậy, bà Lê Thanh Thủy – Phó Trưởng phòng Quản lý Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) cho biết, hiện chưa có nghiên cứu toàn cầu nào xác định thành phố nào ô nhiễm nhất. Một số bảng xếp hạng dựa trên dữ liệu từ các trạm đo tại những “điểm nóng” hoặc chưa được kiểm định đầy đủ, do đó chưa phản ánh đúng thực tế.

“Để kết luận Hà Nội là thành phố ô nhiễm nhất thế giới, cần nhiều nghiên cứu độc lập và hệ thống quan trắc phủ khắp toàn cầu. Quan sát trực quan cũng cho thấy các quốc gia như Ấn Độ, Mông Cổ có mức ô nhiễm nghiêm trọng hơn trong mùa đông do đốt than và mật độ phương tiện dày đặc,” bà Thủy nhấn mạnh.

TS Hoàng Dương Tùng – Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam – cũng cho rằng việc xây dựng bản đồ ô nhiễm là cấp thiết để xác định nguồn phát thải, từ đó đề ra các giải pháp kiểm soát hiệu quả. Ông lưu ý nguyên nhân ô nhiễm không chỉ từ nội đô Hà Nội mà còn từ các tỉnh lân cận như Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên, do đó cần phối hợp liên vùng để kiểm soát đồng bộ.

Trong bối cảnh này, việc truyền thông cân bằng, dựa trên dữ liệu khoa học và nghiên cứu đầy đủ, là cần thiết để người dân hiểu đúng mức độ ô nhiễm, đồng thời thúc đẩy các giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.