Chính sách thuế Trump 2.0 là chủ đề nóng của năm 2025

Nếu Mỹ tăng thuế lên đến 60% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc và mức thấp hơn với các nước khác (ít nhất 25%), xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ sẽ chịu tác động lớn, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam

Các báo cáo từ các tổ chức đều đồng thuận rằng tăng trưởng kinh tế trong năm nay và năm tới sẽ có sự khởi sắc, với một số quan điểm lạc quan cho rằng GDP năm 2024 có thể đạt mức 7,25%.

Dưới góc nhìn của Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế, Việt Nam đối mặt với ít nhất bốn thách thức lớn trong năm 2025, đến từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan.

Đầu tiên, áp lực điều hành tỷ giá USD/VNĐ sẽ gia tăng, khi chính quyền mới của Tổng thống đắc cử Donald Trump có xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ, thậm chí có thể nâng lãi suất đồng USD thay vì duy trì mức hạ như hiện nay.

Thứ hai, Việt Nam sẽ không tránh khỏi tác động tiêu cực từ những bất ổn trong địa chính trị toàn cầu. Những cuộc xung đột hiện tại và cuộc cạnh tranh ngày càng căng thẳng giữa các siêu cường và khối quốc gia sẽ tác động trực tiếp đến Việt Nam, một quốc gia có nền ngoại giao và kinh tế mở.

Thứ ba, nếu Mỹ áp thuế nhập khẩu cao đối với các quốc gia xuất siêu vào thị trường Mỹ, Việt Nam – một trong 10 quốc gia xuất siêu lớn nhất vào Mỹ – cũng sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề. Cuối cùng, Việt Nam vẫn chưa giải quyết dứt điểm những vấn đề cơ cấu nội tại trong nền kinh tế.

Về chính sách của Tổng thống Donald Trump, Tiến sĩ Hiếu nhận định rằng với quan điểm cứng rắn của ông, chính quyền mới sẽ có xu hướng thắt chặt tiền tệ và có thể tăng lãi suất đồng USD. Dự báo rằng VNĐ sẽ mất giá khoảng 5% so với USD trong năm 2024, Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục chịu tác động từ chính sách kinh tế của Mỹ trong năm 2025. Dự báo này hoàn toàn có cơ sở, bởi trước cuộc bầu cử, ông Trump đã tuyên bố sẽ giảm thuế cho các cá nhân giàu có, bao gồm các ông chủ của các tập đoàn lớn. Điều này sẽ khiến Chính phủ Mỹ phải đối mặt với thâm hụt ngân sách và phát hành trái phiếu, từ đó thúc đẩy Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải mua trái phiếu Chính phủ, gây ra hiện tượng nới lỏng định lượng.

Hệ quả của chính sách này sẽ là sự gia tăng lượng tiền lưu thông, dẫn đến lạm phát. Để đối phó, Fed buộc phải đảo ngược chính sách tiền tệ, chuyển từ nới lỏng sang thắt chặt, làm tăng giá trị của đồng USD so với các đồng tiền khác. Đây là mối lo ngại lớn của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, khi tỷ giá USD/VNĐ tiếp tục chịu áp lực mạnh mẽ.

Với khẩu hiệu "Nước Mỹ trước tiên", ông Trump có thể áp thuế nhập khẩu cao đối với các quốc gia xuất siêu vào Mỹ, và Việt Nam sẽ không ngoại lệ. Tuy nhiên, Tiến sĩ Hiếu cho rằng Mỹ sẽ không trực tiếp đánh thuế lên hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam, chủ yếu do quan hệ song phương giữa hai quốc gia đang rất ổn định. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn sẽ bị ảnh hưởng gián tiếp qua các quốc gia khác. Nếu Mỹ tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc lên tới 60% và mức thuế thấp hơn cho các quốc gia khác, xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ sẽ chịu tác động mạnh mẽ, ảnh hưởng không nhỏ đến tăng trưởng kinh tế của đất nước. Điều này càng trở nên nghiêm trọng khi Trung Quốc vừa là một thị trường lớn, vừa là nguồn cung đầu vào cho chuỗi sản xuất của Việt Nam.

Tóm lại, những chính sách bảo hộ mậu dịch của ông Trump nếu được thực hiện sẽ tạo ra không ít khó khăn cho Việt Nam. Mặc dù ngoại thương của Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ trong những năm qua, với kim ngạch xuất nhập khẩu gần gấp đôi GDP, nhưng sự phụ thuộc quá lớn vào thị trường Mỹ cũng tạo ra những rủi ro không nhỏ.